Po wysianiu na¬ sion do ziemi srodki te powoduja wytworzenie roz¬ tworów bakteriobójczych zapobiegajacych szkodli¬ wemu oddzialywaniu niektórych bakterii na we¬ getacje rosliny. Okazalo sie, równiez, ze dyftindu- jace do wnetrza tkanek rosliny roztwory tych srodków w pewnym stopniu równiez wykazuja dzialanie owadobójcze uodporniajac rosline prze¬ ciwko niektórym szkodnikom.W ostatnim czasie do zaprawiania nasion stosuje sie stosunkowo silne srodki toksyczne, najczesciej zwiazki rteci, które sa równiez szkodliwe dla or¬ ganizmu czlowieka. W zwiazku z tym zaprawianie nasion takimi srodkami powinno odbywac sie w warunkach jak najdalej idacej izolacji eliminu¬ jacej mozliwosc przedostania sie srodków toksycz¬ nych do organizmu czlowieka .Znane dotychczas zaprawiarki stanowiace mie¬ szarki bebnowe lub slimakowe zaopatrzone w pod- 10 15 20 25 30 nosniki albo przenosniki zaladowcze nie spelniaja powyzszych warunków, w zwiazku z czym nie mo¬ ga byc stosowane do zaprawiania nasion silnymi srodkami toksycznymi na przyklad zwiazkami rteci, gdyz stwarzaja niebezpieczenstwo zatrucia obslugi.Co prawda byly wykonywane próby stosowania przy tego typu zaprawiarkach urzadzen wyciago- .wych i klimatyzacji w pomieszczeniach, w których pracowaly urzadzenia, jak równiez pracy w mas¬ kach, lecz mimo tych srodków ostroznosci zdarzaly sie przypadki zatrucia spowodowane przenikaniem pylów toksycznych do organizmu poza maska, na przyklad przez odziez.Powyzsze wady usuwa urzadzenie do zaprawiania nasion, zwlaszcza buraczanych srodkami toksycz¬ nymi wedlug wynalazku, zaopatrzone w znana mie¬ szarke bebnowa, która z jednej strony jest szczelnie polaczona z urzadzeniem zaladowczym na przy¬ klad z podnosnikiem kubelkowym i z dozownikiem doprowadzajacym srodek toksyczny a z drugiej strony z urzadzeniem odbiorczym wyposazonym w leje zsypowe oraz z zespolem wyciagowym, zlo¬ zonym z wentylatora i filtru labiryntowego. Zespól wyciagowy wytwarza we wnetrzu obudowy urza¬ dzenia odbiorczego podcisnienie, eliminujac przedo¬ stawanie sie pylów toksycznych na zewnatrz urza¬ dzenia, przy czym wyciagane pyly zostaja calkowi¬ cie odzyskane w filtrze labiryntowym i odprowa¬ dzone do lapacza srodków toksycznych. Dzieki te¬ mu caly proces zaprawiania nasion odbywa sie 5043450434 3 wewnatrz szczelnie zamknietej obudowy urzadze¬ nia, wytworzone zas podcisnienie uniemozliwia przedostawanie sie pylów toksycznych do otoczenia.Jak wykazalo doswiadczenie urzadzenie do za¬ prawiania nasion wedlug wynalazku moze byc stosowane nawet przy uzyciu najsilniejszych srod¬ ków toksycznych, umozliwiajac calkowicie bez¬ pieczna obsluge bez koniecznosci uzycia masek.Na rysunku fig. 1 przedstawia urzadzenie do za¬ prawiania nasion srodkami toksycznymi wedlug wynalazku w widoku z boku, fig. 2 — urzadzenie w widoku z góry, fig. 3 — urzadzenie w widoku z przodu, fig. 4 — urzadzenie w przekroju wzdluz linii AA na fig. 2 a fig. 5 — w powiekszeniu dozo¬ wnik urzadzenia w przekroju wzdluz linii AA na fig. 2.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z na¬ stepujacych podstawowych zespolów: z zespolu zaladowczego I, z mieszarki bebnowej II, z zespolu odbiorczego III i z zespolu wyciagowego IV.Zespól zaladowczy I w przykladowym rozwia¬ zaniu konstrukcyjnym przedstawionym na rysunku sklada sie z podnosnika kubelkowego 1, umieszczo¬ nego wewnatrz szczelnej obudowy 2, wyposazonej w lej zsypowy 3 z pokrywa oraz z pochylni 4 do¬ prowadzajacej nasiona do mieszarki bebnowej II.Naped przenosnika odbywa sie z walu glównego 6 urzadzenia przez przekladnie lancuchowa 7, 8 na¬ pedzajaca wal 9, na którym osadzone jest kolo napedowe 10 przenosnika, drugie zas jego kolo 11 jest osadzone obrotowo w dolnej czesci obudowy 2.Na wsporniku 12 polaczonym z obudowa 2 zespo¬ lu zaladowczego umieszczony jest korpus dozownika 13 srodka toksycznego. Dozownik ten sklada sie z walu 14 ulozyskowanego w lozysku oporowym 15 i zaopatrzonego w ramiona 16 obracajace sie nad stozkowym dnem 17 korpusu dozownika 13. Dno 17 jest zakonczone wylotem 18 z osadzona na nim Obro¬ wo tuleja 19, która moze byc obrócona za pomoca rekojesci 20. W dnie wylotu 18 znajduja sie przy tym otwory 2i, a w sciance czolowej tulei 19 otwo¬ ry 22, które przez obrót tulei moga pokrywac lub czesciowo zaslaniac otwory 21, umozliwiajac regu¬ lacje ilosci srodka toksycznego zsypujacego sie do leja 23, polaczonego z czescia stozkowa 17 korpu¬ su dozownika 13. Naped dozownika odbywa sie z walu 9 przez przekladnie lancuchowa 24, 25 i przekladnie stozkowa 26, 27. W pokrywie korpusu dozownika 13 znajduje sie nieuwidoczniony na ry¬ sunku szczelnie zamykany otwór, sluzacy do zala¬ dunku srodka toksycznego.Mieszarka bebnowa II sklada sie z obrotowego bebna 28, polaczonego za pomoca ramion 31 z pia¬ sta 32, zaklinowana na wale glównym 6 urzadze¬ nia. Sci&ny wewnetrzne bebna sa zaopatrzone w srubowe zebro 29, sluzace do przesuwania osio¬ wego nasion oraz w stalowe, poprzeczne wystepy 30, do przerzucania nasion z jednej czesci bebna na druga, w celu ich lepszego wymieszania i po¬ krycia srodkiem toksycznym. Do obudowy 2 ze¬ spolu zaladowczego przymocowany jest wchodza¬ cy w otwór 33 w przedniej sciance czolowej 34 bebna 28 stozkowy elastyczny kolnierz 35, stano¬ wiacy szczelne polaczenie zespolu I z mieszarka II.Naped bebna odbywa sie z silnika 36 przez prze¬ kladnie slimakowa 37 i przekladnie lancuchowa 38, 39 na wal 6.Zespól odbiorczy III sklada sie z obudowy 40 obejmujacej czesciowo tylna czesc bebna 28 i za- 5 opatrzonej w elastyczny pierscien 41, uszczelnia¬ jacy jej polaczenie z bebnem 28 oraz z leja zsy¬ powego 42, zaopatrzonego w jeden lub kilka króc¬ ców odbiorczych 43, na które zaklada sie worki 44 na zaprawione nasiona. W dolnej czesci obudowy 10 40 znajduja sie szczelnie zamykane drzwi 45, za¬ opatrzone w okna 46, które umozliwiaja obserwa¬ cje procesu zsypywania nasion do worków.Zespól wyciagowy IV, sklada sie z przewodu 47, laczacego dolna czesc obudowy 40 zespolu odbior- 15 czego, najkorzystniej w poblizu krócców zsypo¬ wych 43, z filtrem 48 zaopatrzonym w szereg pierscieniowych przegród 49, których naprzemian- legle otwory 50 tworza labirynt, oraz z przewodu 51, laczacego ten filtr z dmuchawa 52, napedzana 20 przez silnik 53 i zaopatrzona w króciec wylotowy 54. Czesc zsypowa 55 filtru labiryntowego 48 jest polaczona z lapaczem 56 pylu toksycznego.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku do za¬ prawiania nasion zwlaszcza buraczanych srodkiem 25 toksycznym jest nastepujace.Po uniesieniu pokrywy 5 wsypuje sie do leja zsypowego obudowy 2 nasiona buraków, które sa przenoszone za pomoca przenosnika kubelkowego 1 do górnej czesci zespolu zaladowczego i zsypy- 30 wane przez pochylnie zsypowa 4 do wnetrza bebna 28 mieszarki bebnowej II.Równoczesnie na zsuwajace sie po pochylni zsy¬ powej 4 nasiona jest zsypywany z dozownika 13 srodek toksyczny, przy czym ilosc tego srodka jest 35 nastawiana przez obrót tulei 19 za pomoca reko¬ jesci 20 i odpowiednie ustawienie jej otworów 22, które przeslaniaja lub odslaniaja otwory 21 w cy¬ lindrze wylotowym 18. Do równomiernego poda¬ wania srodka sluzy mieszadlo z lopatkami 16, któ- 40 re zgarniaja jego warstwe znajdujacego sie na po¬ wierzchni leja 17 przez otwory 21, 22 do leja zsypowego 23 i przez otwory 21, 22 na pochylnie zsypowa 4.Nasiona wraz ze srodkiem toksycznym wprowa- 45 dzone do bebna 28 mieszarki bebnowej II podle¬ gaja w nim intensywnemu mieszaniu a równoczes¬ nie dzieki srubowym zebrom 29 sa przesuwane w kierunku osiowym. W celu zwiekszenia inten¬ sywnosci mieszania stosuje sie przerzucanie nasion 50 z jednej czesci bebna do drugiej za pomoca prze¬ gród 30. Dzieki zastosowaniu pierscieni uszczelnia¬ jacych 35 i 41 proces mieszania nasion ze srodkiem toksycznym we wnetrzu bebna 28 jest calkowicie odizolowany od otoczenia. 55 Nasiona pokryte cienka warstwa pylu srodka toksycznego zsypuja sie z wylotu bebna do leja zsypowego 42 i sa podawane przez krócce zsypowe 43 do worków 44. Proces zsypywania odbywa sie równiez w szczelnie zamknietej obudowie 40 ze- 60 spolu odbiorczego, przy czym w celu wyeliminowa¬ nia przedostawania sie pylu srodka toksycznego na zewnatrz zastosowany jest wyzej opisany zespól wyciagowy IV, którego dmuchawa 52 zasysa przez przewód 47 powietrze wraz z pylem unoszacym sie 65 we wnetrzu obudowy 40 do filtru labiryntowego 48,50434 w którym wskutek wielokrotnego uderzania czaste¬ czek pylu o scianki przegród 49, nastepuje ich wy¬ tracenie i zsypywanie przez lej 55 do lapacza 56, skad srodek toksyczny zostaje nastepnie odprowa¬ dzany z powrotem do dozownika 13, natomiast oczyszczone powietrze przeplywa przewodem 51 przez dmuchawe 52 i przewód 54 do atmosfery.Po napelnieniu worka 44 otwierane sa drzwi 45, po czym wymienia sie worek na worek oprózniony.Wytworzone we wnetrzu obudowy 40 zespolu od¬ biorczego III podcisnienie nie dopuszcza przy tym do przenikania rozpylonego srodka toksycznego na zewnatrz, nawet po otwarciu drzwi 45.Dzieki calkowitej szczelnosci polaczenia zespolów I, II i III oraz zastosowaniu zespolu wyciagowego IV urzadzenie wedlug wynalazku eliminuje mozli¬ wosc przenikania srodka toksycznego do atmosfery i umozliwia zaprawianie nasion bardzo silnymi srodkami toksycznymi.Urzadzenie wedlug wynalazku moze znalezc za¬ stosowanie do zaprawiania róznorodnych nasion róznymi srodkami chemicznymi, a zwlaszcza tok¬ sycznymi. PL