Pierwszenstwo: 31. XII. 1962 Niemiecka Republika Demokratyczna Opublikowano: 15. XI. 1965 s* a* a& l&\p» r* i^ ST: fe n % $,¦¦:„ KI. .44*, K/JU MKP B 23 UKD % V06.Wspóltwórcy wynalazku: inz. Fritz Keller, inz. Kurt Kessler Wlasciciel patentu: -Zentralinstitut "fiir Fertigungstechnik Karl-Marx- Stadt (Niemiecka Republika Demokratyczna) Sposób bezwiórowego ciecia materialu pretowego i sztabkowe- go oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Wynalazek dotyczy sposobu bezwiórowego cie¬ cia materialu pretowego i sztabkowego o róznych przekrojach poprzecznych wlacznie z zamkniety¬ mi i otwartymi profilami wydrazonymi oraz urza¬ dzenie do stosowania tego sposobu.Bezwiórowe ciecie surowca pretowego i szta¬ bkowego wykonuje sie przewaznie za pomoca takich urzadzen i maszyn, jak nozyce do ciecia sztabek, urzadzenia i narzedzia specjalne, które mocuje sie w prasach.Jakosc odcinków pretów otrzymanych tymi sposobami nie odpowiada jednak wymaganiom, na przyklad co do prostopadlosci plaszczyzn ciecia wzgledem podluznej osi, plaskosci powierzchni, ciecia i ich plaskiej równoleglosci, zachowania wymiarów odcinków pretów1 itp.Zastosowanie nowoczesnych wydajnych sposo¬ bów produkcyjnej techniki formowania jak wy¬ ciskanie na zimno, kucie w matrycach, wytlacza¬ nie itd. stwarza wymagania co do jakosci wytwa¬ rzanych pretów. Z tego wzgledu duza jeszcze liczbe takich odcinków pretów wytwarza sie kosztownym sposobem wiórowym, jak, ciecie na obrabiarkach, urzadzeniami spawalniczymi, pilami itp.Znane sa tez sposoby bezwiórowego ciecia pre¬ tów, wedlug których wspomniane niedogodnosci czesciowo eliminuje sie lub wystepuja one tylko w malym zakresie. Jednak takie sposoby wykazuja te niedogodnosc, ze nadaja sie one do zastosowa¬ nia tylko do ciecia pretów o okreslonych wymia¬ rach i odpowiednich materialów pretowych lub tylko do okreslonych rodzajów pretów poddawa¬ nych dalszej obróbce. Mniejsze znaczenie ma tu sposób ciecia pretów z duza^szybkoscia za pomoca noza poruszajacego sie po torze kolowym. Spo¬ sób ten nadaje sie tylko do ciecia pretów o mniej¬ szych srednicach oraz dlugosci równej lub wiek¬ szej od 0,8 srednicy preta.Inny znany sposób ciecia pretów, wedlug któ¬ rego ciecie odcinków preta, nastepuje przez pek¬ niecia zmeczeniowe, przy czym koniec preta zo¬ staje wprawiony w ruch, za pomoca obracajacej sie tulei mimosrodowej po torze biegnacym po powierzchni stozka. Nadaje sie on do zastosowa¬ nia tylko do dlugich przedmiotów pretowych o malej srednicy. W koncu istnieje sposób, w któ¬ rym pólfabrykat preta obraca sie wokól swej osi podluznej, a. odcinek preta umieszczony jest za pomoca dzwigni dociskowej na torze biegnacym po powierzchni stozka. Powstajaca przy tym po¬ wierzchnia ciecia nadaje sie tylko do okreslonych rodzajów dalszej obróbki na przyklad do wyrobu kubków kondesatorowych przez wyciaganie.Wszystkie inne sposoby bezwiórowego ciecia pretów odznaczaja sie prostolinijnym lub luko¬ wym ruchem narzedzi tnacych. Dzieki stosowaniu 30 tylko jednego kierunku dzialania sily powstaje 15 20 25 5009550095 4 wskutek dzialania sily tnacej na odcinek preta, niepozadane znieksztalcenie profilu przekroju w poblizu powierzchni ciecia, co zalezy w szcze¬ gólnosci od rodzaju stosowanego materialu preto¬ wego i zadanej wielkosci sily tnacej.Znane sposoby urzadzenia nie pozwalaja na uniwersalne ich stosowanie, gdyz z jednej strony zaleza one w znacznym stopniu od rodzaju sto¬ sowanego materialu i od wymiarów otrzymywa¬ nych odcinków pretów, z drugiej zas strony, od wymagan technologicznych co do jakosci wytwa- ' rzanych odcinków pretów.Wynalazek pozwala na wyeliminowanie tych niedogodnosci znanych sposobów i umozliwia za¬ równo uniwersalne zastosowanie, jak i uzyska¬ nie wysokiej jakosci odcinków pretów, odpowiada¬ jacej nowoczesnym metodom dalszej obróbki od¬ nosnie prostopadlosci powierzchni ciecia w sto¬ sunku do osi podluznej, plaskiej równoleglosci plaszczyzn przekroju, utrzymania zadanych wy¬ miarów itp. Wedlug wynalazku, osiaga sie to w ten sposób, ze stosuje sie tuleje tnaca porusza¬ jaca sie ruchem postepowym po obwodzie prze¬ cinanego preta, przy czym swa krawedzia tnaca wnika w obrabiany material, powodujac tym od¬ dzielenie sie odcinków preta przez zlamanie.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony tytu¬ lem przykladu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia kierunki dzialania sil podczas prze¬ biegu ciecia, fig. 2—6 przedstawiaja skutki wni¬ kania tulei tnacej w material pretowy, fig. 7 przedstawia w widoku z przodu urzadzenie do ciecia; a fig. & — urzadzenie w przekroju wzdluz linii A—A na fig 7.Na fig. 1 pokazany jest rozklad sil wystepuja¬ cych podczas ciecia preta sposobem wedlug wy¬ nalazku, przy czym sila P dziala kolejno pro¬ mieniowo wzgledem punktu srodkowego cietego preta, przez co osiaga sie rozklad sil na calym obwodzie przekroju preta. Przy cieciu pretów pro¬ filowych pozwala to na zmniejszenie do minimum nieuniknionego znieksztalcenia przekroju preta oraz uzyskuje sie wystarczajaca dla praktyki sy¬ metrie obrotu pretów o symetrycznym ksztalcie przekroju poprzecznego.Na fig. 2--6 przedstawiono przebieg ruchu po¬ stepowego tulei tnacej 5 od polozenia wyjsciowego do kolejno w sposób ciagly przebiegajacego calko¬ witego wnikniecia w material pretowy 7. Fig. 7 pokazano w widoku z przodu, a fig. 8 — prze¬ kroju wzdluz linii A—A przykladowo urzadzenie do ciecia. W stojaku 1 ulozyskowane sa walki mimosrodowe 2 majace wspólny naped i zaopa¬ trzone w przestawne tuleje mimosrodowe 3.W stojaku i osadzona jest tuleja tnaca 4, a na¬ przeciw niej zpajduje sie nieruchoma tuleja tnaca 5 spoczywajaca na plycie roboczej 6. Plyta ta jest 5 umieszczona na walkach mimosrodowych 2 i jest wprawiana w ruch za pomoca mimosrodów.Przecinany pret 7 doprowadza sie recznie lub samoczynnie, w danym przypadku do nastawnego oporu, i w razie potrzeby zostaje zabezpieczony za pomoca samoczynnego elementu naprezajacego przed obracaniem sie. Wtedy plyta robocza 6, lacznie z tuleja poruszajaca sie dokola wlasnej • osi lub takze z umocowana na stale tuleja tnaca 5, zostaje wprawiona w ruch postepowy za pomo¬ ca kilku walków mimosrodowych uruchomionych wspólnym napedem.Oddzielenie odcinka preta w miejscu ciecia nastepuje przez wnikanie wprawionej w ruch 2Q postepowy tulei tnacej 5 zgodnie z przebiegiem jej ruchu wedlug fig. 2—6, przy czym zlamanie odbywa sie albo dzieki silnemu wniknieciu tulei w material juz przy pelnym ruchu postepowym lub czesci jego, badz tez przez mniej glebokie ^ wnikanie przy kilku pelnych ruchach postepo¬ wych. Glebokosc wnikania tulei daje sie dostoso¬ wac kazdorazowo zaleznie od rodzaju materialu pretowego, jego jakosci i wymiarów, za pomoca przestawnych tulei mimosrodowych. 30 PL