Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób obróbki cieplnej rur szklanych, polegajacy na wprowadzeniu ogrzanej rury z ciagarki do komory wstepnej w której wykonywany jest równoczesnie zabieg zatapiania koncówek, a nastepnie — do komory odprezania i chlodzenia w celu usuniecia naprezen cieplnych oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Znane dotychczas sposoby obróbki cieplnej rur szklanych polegaja na oddzielnym przeprowadza¬ niu dwóch operacji, a mianowicie odprezania w celu usuniecia naprezen cieplnych w szkle przez przesuwanie ich w metalowej rynnie, której dlu¬ gosc przekracza niejednokrotnie 100 metrów, ogrze¬ wanej za pomoca palników gazowych, a nastepnie na zatapianiu koncówek rury.Zasadnicza wada tego znanego sposobu jest nie¬ symetryczny rozklad naprezen termicznych w ru¬ rze, spowodowany nierównomiernym rozkladem temperatur wewnatrz urzadzenia odprezajacego, wskutek czego wewnatrz scianek rury wystepuja naprezenia zginajace powodujace jej pekanie, a tym samym powstawanie znacznej ilosci braków w produkcji. Inna wada tego sposobu jest fakt, ze po zabiegu zatapiania powstaja naprezenia ciepl¬ ne w obrebie konców rury objetych plomieniem zatapiarki. Wymaga to stosowania róznego rodzaju urzadzen do wtórnego odprezania, które w znacz¬ nym stopniu przedluzaja i podrazaja koszty pro¬ dukcji. Ponadto wada znanych dotychczas urza- 10 15 20 25 30 dzen do obróbki cieplnej jest ich mala sprawnosc cieplna, zwiazana ze stratami ciepla w trakcie od* prezania w dlugiej rynnie urzadzenia odprezaja¬ cego, wobec czego w czasie zabiegu zatapiania koncówki rury ogrzewane sa najczesciej ponownie od temperatury otoczenia.Powyzsze wady usuwa sposób obróbki cieplnej rur szklanych, polegajacy na wprowadzeniu rury bezposrednio po jej obcieciu na ciagarce Dannera, a wiec o temperaturze wynoszacej (na przyklad dla szkla wapniowo-sodowo-potasowego) okolo 500° — do komory wstepnej urzadzenia odpreza¬ jacego, w której wykonuje sie równoczesnie za¬ bieg zatapiania koncówek rury, a nastepnie na przeniesieniu jej do komory odprezajacej o tem¬ peraturze okolo 530°, a dalej do komory chlodze¬ nia w celu wykonania zabiegu odprezenia (usu¬ niecia naprezen cieplnych). Dzieki temu wyzyskuje sie cieplo wlasne rury wychodzacej z ciagarki Dan¬ nera, a zatapianie jej koncówek nastepuje w sta¬ nie termicznie stabilnym, przy czym powstajace w czasie tego zabiegu naprezenia zostaja usuniete . w trakcie nastepnego odprezania rury.Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wyna¬ lazku stanowi mufle o przekroju w ksztalcie linii zebatej, zaopatrzona wewnatrz w przenosnik lan¬ cuchowy z uchwytami, przy czym pierwsze ramie mufli stanowi komore wstepna, wewnatrz której jest umieszczona nagrzewnica do zatapiania kon¬ cówek rur, nastepne ramie — komore odprezania, 4987749877 3 a — dalsze komory chlodzace. Mufla jest otoczona komorami grzejnymi, zaopatrzonymi w palniki ga¬ zowe, dzieki czemu we wnetrzu mufli istnieje rów¬ nomierny rozklad temperatur, zapewniajac syme¬ tryczny 'rozklad i zmniejszenie wartosci naprezen termicznych w obrabianej rurze, a tym samym eliminujac powstawania braków.Urzadzenie wedlug wynalazku ma ponadto dzieki wykorzystaniu ciepla wlasciwego rury znacznie wieksza sprawnosc cieplna w porównaniu do zna¬ nych dotychczas urzadzen, a ponadto umozliwia skrócenie ciagu i pelna automatyzacje procesu produkcji rur szklanych. Wielkosc naprezen ciepl¬ nych w rurze mozna przy tym latwo regulowac w zaleznosci od zadanych warunków technicznych przez odpowiednia zmiane szybkosci ruchu prze¬ nosnika lantuchówego.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat urza¬ dzenia do obróbki cieplnej rur szklanych, w prze¬ kroju wzdluznym, wzdluz linii AA na fig. 2 fig. 2 i urzadzenie w przekroju wzdluz linii [l, fig. 3 — konstrukcje przenosnika widoku z boku, fig. 4 — w widoku 5 — przekrój przez palniki komory ^. UrzadzBitre wedlug wynalazku ma postac mufli, majacej w przekroju ksztalt linii zebatej i skla¬ dajacej sie z komory wewnetrznej ograniczonej sciankami 1, wykonanymi na przyklad z plyt sza¬ motowych lub karborundowych oraz z obmurza 2 z warstwa izolacyjna 3, przy czym miedzy obmu- rzem 2 i sciankami 1 utworzone sa komory grzew¬ cze 4. Wewnatrz mufli jest umieszczony przenosnik lancuchowy, zlozony przynajmniej z dwóch lan¬ cuchów 5, zaopatrzonych w uchwyty 7 osadzone na koncach ich wystajacych sworzni 8 i majace postac kablaków z wykladzina azbestowa 9. Oby¬ dwa lancuchy 5 sa napedzane za pomoca kól lan¬ cuchowych 6 zaklinowanych na walkach 10, które ulczyskowane sa wewnatrz obmurza 2. Przenosnik sklada sie z dwóch ciagów: goracego, obejmuja¬ cego komore wstepna 11, komore odprezajaca 12 i komore chlodzenia 13 oraz zimnego, umieszczo¬ nego wewnatrz komory chlodzacej 14. Obydwa ciagi goracy i zimny przenosnika sa ze soba po¬ laczone za pomoca zsuwu 27 wylozonego mata az¬ bestowa.W komorach grzewczych 4 znajduja sie palniki gazowe 15, których obudowa 16 stanowi równoczes¬ nie zamkniecie poszczególnych komór. Palniki te sa umieszczone przy wejsciu do komory wstepnej 11 i do komory chlodzenia 13 oraz przy koncu ko- . mory odprezajacej 12.W górnej czesci komory wstepnej 11 jest umiesz¬ czona po obydwu jej stronach nagrzewnica opo¬ rowa 28 zasilana za pcmoca autotransformatora i sluzaca do zatapiania koncówek, przesuwanych wzdluz komory rur szklanych.Mufla jest ponadto zaopatrzona w znany reku- perator 17, którego przewody grzejne 19 sa pola¬ czone kanalami 18 z komorami grzejnymi 4, a ka¬ naly 20 sluzace do cgrzewania powietrza przeply¬ wajacego przez rekuperator — sa polaczone za po¬ moca kanalów 20a z czescia powietrzna palników gazowych 15. Wyloty komór grzejnych 4 w czesci chlodzacej mufli sa polaczone za pomoca kanalów 21 z atmosfera. Mufla jest ponadto zaopatrzona w otwór wlotowy 22, sluzacy do wprowadzania 5 rur 23 bezposrednio z ciagu Dannera oraz w otwór wylotowy 25, w którym odprezone rury 23 z zato¬ pionymi koncówkami spadaja na przenosnik 26 przenoszacy je do pakowni.Dzialanie opisanego wyzej urzadzenia do obrób- 10 ki cieplnej rur szklanych jest nastepujace. Rury 23 wychodzace z ciagarki Dannera o temperaturze okolo i500°, sa wprowadzane do wlotu 22 i chwy¬ tane przez uchwyty 7 przenosnika 5, zachowujac polozenie prostopadle do jego osi. Przenosnik 5 15 wprowadza rury poczatkowo do komory wstepnej 11, w której temperatura ich podnosi sie do okolo 530°, przy czym w górnej czesci komory 11 naste¬ puje zatopienie koncówek rur przesuwajacych sie wzdluz nagrzewnicy oporowej 28, która nagrzewa 20 obrzeza rur powyzej temperatury miekniecia Lit- tltona (714 °C). Po wyjsciu z nagrzewnicy rury wprowadzane sa do komory odprezajacej 12 dru¬ giego ramienia mufli o temperaturze okolo 530°, w której nastepuje relaksacja (odprezenie) szkla. 25 Nastepnie rury zostaja wprowadzone przez prze¬ nosnik do komory izotermicznego chlodzenia 13 obejmujacej dwa sasiednie ramiona mufli, w któ¬ rej nastepuje powolne ich ostudzenie, przy czym w pierwszym ramieniu temperatura obnizona zo- 30 staje do okolo 500°, a w drugim do okolo 450°. Po wyjsciu z komory 13 rury spadaja na zsuw 27 wy¬ lozony mata azbestowa i zabierane sa przez uchwy¬ ty 7 zimnego ciagu przenosnika 5, który wprowa¬ dza je do komory chlodzacej 14 obejmujacej rów- 35 niez dwa ramiona mufli. Ochlodzone wewnatrz komory 14 do temperatury okolo 50° rury sa na¬ stepnie wysypywane przez wylot 25 na przenosnik 26 i przekazywane do pakowni. Zadane odprezenia rur mozna uzyskac przez regulacje predkosci ru- 40 chu przenosnika 5, którego naped jest w tym celu zaopatrzony w odpowiedni regulator obrotów.Temperature w poszczególnych komorach robo¬ czych mufli reguluje sie za pomoca palników ga¬ zowych, a temperature zatapiania — za pomoca 4B autotransformatora, wlaczonego w obwód nagrzew¬ nicy 28. PL