Pierwszenstwo: 49680 21.1.1964 (P 103 509) Opublikowano: 31.VII.1965 KI. -j",!, 10'n* MKF C22b s 49fo UKD 669.531.652 Twórca wynalazku: mgr inz. Zygmunt Sojecki Wlasciciel patentu: Zaklady Cynkowe ,,Silesia" Przedsiebiorstwo Pan¬ stwowe Katowice-Welnowiec (Polska) Sposób wytwarzania cynku metalicznego w plytach z surowego pylu cynkowego oraz kondensatorowych zgarów cynkowych BlBLIOTEKA folial tytr.-,i'i,i| inim ¦ Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia cynku metalicznego w plytach polegajacy na oddzielnej przeróbce w znanych krótkich piecach obrotowych na przyklad typu „Thede" surowego pylu cynkowego i oddzielnej przeróbce kondensa¬ torowych zgarów cynkowych, stanowiacych pro¬ dukt uboczny w procesie przerobu materialów cynkonosnych w piecach destylacyjnych o muflach poziomych sluzacych do produkcji cynku hutnicze¬ go w plytach. Surowy pyl cynkowy odzyskuje sie przez odpylenie gazów poredukcyjnych w blasza¬ nych balonach a zgary cynkowe uzyskuje sie z par cynku w nadstawkach obok plynnego cynku meta¬ licznego.Wynalazek dotyczy takze sposobu oddzielnej przeróbki w krótkich piecach obrotowych surowe¬ go pylu cynkowego pochodzacego z poszczególnych rzutów (wytrzasania) z blaszanych balonów znaj¬ dujacych sie przy piecach destylacyjnych. Ta po¬ stac wykonania wynalazku wykorzystuje fakt, ze w pierwszym rzucie surowego pylu cynkowego jest wiecej kadmu niz w rzucie drugim.Dotychczas stosowany sposób wspólnej przerób¬ ki w piecach „Thede" surowego pylu cynkowego i zgarów cynkowych w postaci mieszanki obu skladników powodowal znaczne obnizenie sredniej zawartosci kadmu w mieszance wsadowej w po¬ równaniu do sredniej jego zawartosci w najbogat¬ szym skladniku wsadu jakim jest isurowy pyl cyn¬ kowy. Efektem tego byly zwiekszone straty kadmu w popiolach stanowiacych pozostalosc po procesie przeróbki materialów cynkonosnych w piecach obrotowych „Thede" z powodu znacznej ilosci utle¬ nionego cynku w zgarach cynkowych, co powodo¬ walo zmniejszenie odzysku kadmu z obu skladni¬ ków wsadu oraz produkcje cynku o stosunkowo niskiej zawartosci kadmu.Istota sposobu wytwarzania cynku wedlug wy-- nalazku polega na tym, ze przy sposobie oddzielnej przeróbki surowego pylu cynkowego i oddzielnej przeróbki zgarów cynkowych sa wykorzystane odmienne wlasnosci fizyko-chemiczne obu sklad¬ ników namiaru w kierunku stosowania wlasciwej ich przeróbki pod wzgledem technologicznym.Cynk metaliczny zawarty w surowym pyle cyn¬ kowym szybko utlenia sie ze wzgledu na duza dyspersyjnosc pylu oraz zawartosc higroskopijnego chlorku cynku. Dlatego nalezy unikac dluzszego skladowania surowego pylu cynkowego. Natomiast cynk metaliczny znajdujacy sie w zgarach cynko¬ wych wystepuje przewaznie w postaci mniejszych lub wiekszych granulek, których powierzchnia jest oslonieta cienka warstwa tlenku cynku (scierajaca sie mechanicznie pod wplywem ruchu obrotowego bebna pieca ,,Thede"), chroniaca cynk przed szyb¬ kim utlenianiem i dlatego zgary cynkowe moga byc magazynowane przez dluzszy czas bez obawy dalszego utleniania sie cynku metalicznego.Sposób oddzielnej przeróbki pylu cynkowego su¬ rowego i oddzielnej przeróbki zgarów cynkowych 496803 49680 4 wykorzystuje powyzej wspomniane róznice wlas¬ nosci utleniania sie cyniku metalicznego obu ma¬ terialów w kierunku przeróbki w pierwszym rze¬ dzie pylu cynkowego surowego, a przeróbke zga¬ rów cynkowych w okresach wolnych od przeróbki pylu cynkowego surowego.Zawartosc kadmu w pyle cynkowym surowym wynosi okolo 0,30—0,45% zas w zgarach cynko¬ wych zawartosc ta wynosi okolo 0,02—0,06%. Jezeli . uwzglednimy, ze w dotychczas stosowanym sposobie przeróbki mieszanki obu tych materialów, udzial zgarów cynkowych we wsadzie do pieców obroto¬ wych wynosil 25—30%, wówczas staje sie jasnym, ze zgary cynkowe powoduja znaczne obnizenie sie sredniej zawartosci kadmu w mieszance.Ogólna zawartosc cynku w surowym pyle cyn¬ kowym wynosi okolo 97% w tym cynku metalicz¬ nego okolo 91,5%. Zgary cynkowe z pieców desty¬ lacyjnych do produkcji cynku posiadaja ogólna zawartosc cynku okolo 88,5%, w tym cynku meta¬ licznego okolo 75,0%- Z podanego powyzej udzialu zgarów cynkowych we wsadzie wynika, ze powo¬ duja one zwiekszenie popiolów w krótkich piecach obrotowych. W popiolach tych znajduje sie pew¬ na okreslona ilosc kadmu, ponizej której nie moz- . na zejsc. Przeto przy zwiekszeniu sie ilosci popio¬ lów w~ czasie wspólnego przerobu, przechodzi do nich wiecej kadmu, co powoduje zwiejkszenie jego strat i obnizenie sie odzysku tego metalu z suro¬ wego pylu cynkowego. ' W sposób.ie wspólnej przeróbki pylu cynkowego surowego i-zgarów cynkowych otrzymywano cynk, który nie byl poddawany procesowi rafinacji, lecz w celu zmniejszenia w nim zawartosci olowiu i od¬ zysku zawartego w nim kadmu byl kierowany do dalszej przeróbki w piecach do rektyfikacji cynku.Ilosc kadmu w cynku w dotychczasowym sposobie przerobu w krótkich piecach obrotowych wahala sie w granicach od 0,20—0,30%. Zawartosc kadmu byla zatem nizsza niz srednia zawartosc w suro¬ wym pyle cynkowym, ale jednoczesnie niepro¬ porcjonalnie nizsza od zawartosci kadmu we wsa¬ dzie.Stosowanie sposobu oddzielnej przeróbki obu tych materialów pozwala na segregacje cynków pochodzacych z poszczególnych wsadów, przy czym cynk plynny otrzymywany z przeróbki wylacznie 5 zgarów cynkowych i nastepnie rafinowany sposo¬ bem likwacji w znanych piecach nie kierowany jest do dalszej przeróbki w piecach do rektyfikacji cynku, lecz idzie bezposrednio do sprzedazy (np. do produkcji bieli cynkowej) jako cynk handlowy o skladzie chemicznym cynku rafinowanego otrzy¬ mywanego obecnie w procesie rafinacji cynku hut¬ niczego w plytach. Plynny cynk otrzymywany z surowego pylu cynkowego zawiera do 0,5°/o Cd.Ulepsza sie go nastepnie w piecu przelotowym o znanej konstrukcji i odlewa w plyty.Cynk otrzymany sposobem oddzielnej przeróbki z surowego pylu cynkowego pierwszego i drugiego rzutu charakteryzuje sie rózna zawartoscia kadmu z tym, ze cynk metaliczny w plytach otrzymany z przeróbki pierwszego rzutu, zawiera srednio o 0,10% Cd wiecej niz cynk z przeróbki calego surowego pylu cynkowego. PL