Pewne galezie przemyslu posluguja sie urzadzeniami do prizepedzania cieczy zdo- lu do góry przez warstwe jakiegokolwiek tworzywa ziarnistego celem rozpuszczenia, wylugowania lub wykrystalizowania tego ost&tniego.W urzadzeniach podobnych osiaga sie skutek najipcmyslniejkzy, gdy ciecz prze¬ plywa jednostajnie, a ziarna, bedac w cia^ glym ruthu wzajemnym, utrzymuja sie w stanie zawieszenia. Dotychczas nie zlnamy jednak jeszcze urzadzenia, któreby czynilo zadosc powyzszym wymaganiom chociaz¬ by w przyblizeniu tylko. Utrzymanie masy ziaren, stosutikowoi grubych o ciezarze wla¬ sciwym zaiacznfe wiiefelszym od ciezaru wla¬ sciwego plymu w stanie zawieszenia—jefct zajjajdlniemiem technicznein bardzo do roz¬ wiazania trudiiem, poniewaz rowsiolwaga materjalu w warunkach poddbnych jest wy- bitiife niestala. We wszystkich urzadzeniach dotychczasowych, w których obrabiane tworzywo powinno pozlostawac zawieszone w cieczy, parcie cieczy bywa miejscami za slabe, wlskutek czego ziarna materjalu ztoaj- diija sie w spoczynku, miejiscamU znowu! dii- snienie to jest za silne, W punktach martWych dostap swiezego plynu do ciala jest barjdizo utrudniony. Wo¬ bec tego rozpuszczanie odbywa sie bardzo wolno, nierozjpuszczalne czasteczki mate¬ rjalu nie opadaja i ciecz doplywa bez prze¬ szkody do cza'steczek rozpuszczalnych. Na¬ tomiast w naczyniach krystaliizacyjnych kryszlaly w podobnych miejscach przera- staja.W miejscach .silnego pradu przeplywa, praktycznie biorac, calkowita ilosc cieczy z energja, proporcjonalna do kwadratu szybkosci przeplywu, Jedynym sposobem . stosowanym do¬ tychczas: w celu utrzymywania wiekszych ilosci zawiesiny w plynie roboczym byl na¬ stepujacy: warstwa materjalu ziarnistego spoczywala na siatce drucianej, ewentual¬ nie na podlozu z blachy dziurkowanej lub na podlozu w feztalcie zaltfzjS, a ciecz ro¬ bocza przepuszczano z niewielka szybko¬ scia strumieniem o wielkim przekroju.Stanowilo to jednak postep nieznaczny, gdyz zamiast jednostajnego rozdzialu cie¬ czy ipoprziez stosunkowo grulba watfstwe ma- terjalu prad cieczy wytwarza w niej otwo¬ ry i kanaly wytryskowe. W kazdym otwo¬ rze niewielka tylko czesc materialu prze¬ chodzi w stan zawieszenia, a reszta pozo¬ staje na dnie w postaci zbitej masy, tamu¬ jac przeplyw cieczy oraz nie .wprawiajac w pozadamr ruch poszczególnych ziaren two^ rzywa. W naczyniu krylstalizacyjnem kry¬ sztaly zrastaja sie ze soba coraiz bardziej; Wynalazek niniejszy polega na wyzy¬ skaniu cisnienia statycznego plynu W celu utrzymywania tworzywa ziarnistego w sta¬ nie zawieszenia, zamiast poslugiwania sie, jak to czyniono dotychczas, imimilsem vHer- wcttiym (iloscia ruchu) strumienia cieczy.Jezeli wyobrazic sobie naczynie walco¬ we o osi prostopadlej, napelnione do odpo¬ wiedniej wysokosci tworzywem ziarnistem, i przyjac, ze ziarna te sa okragle i jednako¬ wej wielkosci, to przekrój wolny, dopóki pozostaja one jeszcze w sipoczynku, iwynosti w przyblizeniu 1:10 przekroju naczynia.Szybkosc wiec przeplywu cieczy przez taki przekrój bedzie 10 razy wieksza od szybko¬ sci w wypadku, gdyby naczynie bylo puste, a sila porywajaca ziarna powiekszy sie stokrotnie.Sila ta, wytworzona przez róznice ci¬ snien miedzy poszczególnemi warstwami materjalu, dziala dopóty, dopóki poszcze¬ gólnie ziarna nie oddala sie znaczniej od siebie. Poniewaz zmiany, którym ulega prad cieczy, przechodzacy cienkiemi (struahieniia- mi (pomiedzy ziarnami tworzywa, utegaja wahaniom od4 kierunku prostopadlego do poziomego i odwtrotnie iii ponietwaz zmiany szybkosci przeplywu tez ulegaja wahanfcftn ujemnym lub dodatnim, ilosc przeto ruchu cieczy, podrywajaca ziarna, nie zachowuje stale wartosci pierwotnej. W przeciwien¬ stwie do poprzedniego, ciecz opuszcza ma- terjal z szybkoscia równa co do wartosci' i kierunku szybkosci doplywu.' Praktyczne urzeczywistnienie piowyz- szego pomyslu wskazuje zalaczony rysunek.Fig. 1 wyobraza schematycznie wyna¬ lazek w najprostszych zarysach.W zlbiiorniku a spoczywa warstwa U two¬ rzywa ziarnistego na dziurkowainem1 dtóe ct Ciecz plynie od d ku e.Nowosc polega na tern, ze otwory w /ply¬ cie c sa tak wykonane, by ^tosutoiek siUmy ich przekrojów do przekroju calego naczy¬ nia wypadl mnilejiszy niz to czyniono do¬ tychczas. Nalezy mSanowilcie spelnic waru¬ nek \ c b a —Z 5 " 7 + ^T" w którym b oznacza przecietna szerokosc, a /—przecietna dlugosc poszczególnego o- tworu, mierzona w miejiscu, gdzie otwory posiadaja mozliwie maly przekrój, zas a oznacza sredni odstep miedzy sasiednietmii otworami w cm; S oznacza najwiekszy przekrój naczynia wziety prostopadle do kierunku strumienia cieczy, a /—przekrój okraglego otworu z debrze zaokragronemlii brzegami, posiadajacego opór równy opo¬ rowi otworów w dnie c. Odstep a mierzy sie miedzy srodkami ciezkosci dwu otwo¬ rów, a dla otworów, rozmieszczonych sze¬ regowo, miedzy ich osiami podluznemi Przekroju dna / tak malego nie stbso- — 2 —Wano dotychczas nigdy w naczyniach za¬ wiesinowych. Albowiem jezeli w urzadze- niach znanych tworzywo pozostaje nieru¬ chomo na dnie miedzy otworami, to nic jest bynajmniej rzecza naturalna, lecz wydaje sie raczej (paradoksalna, by Wzmiankowa¬ na wade urzadzenia mozna bylo usunac zapomoca powiekszenia przestrzeni po¬ miedzy otworami w dnie, co wlasnie stano¬ wi istote wynalazku.Ten wlasnie nadzwyczaj prosty srodek zmniejszenia przekroju otworów w dnie na¬ czynia zawiesinowego usuw,a glówna przy¬ czyne braków znanych naczyn zawiesino¬ wych. Pomimo calej prostoty w rozwiaza¬ niu zadania stlwarza ono stan zasadniczo nowy.Dopóki warstwa mateirjalu spoczywa na drucianem podlozu lufo na zwyczajnem dziurkowanem dnie blaszanem o znacznej sumie pól, jak opisane powyzej, powstaja otwory i kanaly wytryskowe, przez które przeplywa przewazajaca czesc strumienia cieczy, albowiem opory tych kanalów sa znacznie mniejsze od oporu zbitej warstwy twoiflzywa. Gdy zas ogólny przekrój otwo¬ rów w dnie naczynia zostanie zmniejlszony tak, jak to ostatnio podano, powstaje sto¬ sunkowo wielki opór do przeplywu cieczy, zanim jeszcze dotnze ona do wanstwy male- rjalu. Skoro poczna powstawac kanaly wy¬ tryskowe w tworzywie, to obnizka oporu, jaka równoczesnie wystepuje, jest procerir 'tcwo znacznie mniejsza, niz w wypadku po¬ przednim, gdyz znaczny stosunkowo opór dziurkowanegc dtia nie zostanie pokazniej zmniejszony. Wobec tego wieksza czesc cieczy nie moze przeplywac przeiz kanaly ^wytryskowe i muisi stale przechodzic przez sasiednie warstwy materjalu, lezace tuz okolo tych kanalów co znowu wywoluje zwiekszenie oporu wprost proporcjonalnie do kwadratu szybkosci przeplywu.Tym sposobem glówna podstawa obser¬ wowanych braków zostaje usunieta.Poza tern poziome strumienie cieczy po¬ wstajace zawsze, skoro cieqz z wielu otwo¬ rów ma sie zbierac w jednym kanale wy* tryskowym, porywaja ze soba ziarna, (zaty¬ kaja, ponowniei otwory wytryskowe, albo¬ wiem ziarna te nie, leza juz na sobie w spo¬ sób zwarty, lecz sa latwo ruchome.Nadcisnienie styczne w warstwach ma¬ terjalu starac (sie nalezy utrzymac w grani¬ cach niezimiennych, by zbyt wielkie ilosci cieczy nie mogly przeplywac, co spowodo¬ waloby za silne oddalenie sie ziam*, oraz zarówno nie dopuszczamy do zjbyt slabego przeplywu cieczy, co znów (spowodowaloby bezrtuch ziaren, W urzadzeniach znanych nie mozna osiagnac nic podobnego. Nadcisnienie sta¬ tyczne wystepowalo tam przejsciowo cia¬ gle izmienne, tak ze ostatecznie panowal ciagle niepozadany stan drgan impulsów, jak to juz opisano powyzej, Wlasciwa forma wyzej podanego wzo¬ ru dla sumy pól przekrojów rzeczywistych otworów / uzasadnia sie w sposób nastepu- jacy: / nie oznacza isumy ,pól uzeczywistych otworów leciz równowazny przekrój otwo¬ ru o brzegach dokladnie zaokraglonych.Najwazniejsza racja zmniejszania sumy przekroju otworów, jak to bylo juz wyja¬ snione powyzej, jest fdaznosc dc powiek¬ szenia oporu, który przy danej wantosci przekroju moze byc rozimaity. Ten opór za¬ lezy takze od tego, czy brzegi otworów sa . wygladzone (zaokraglone), sizy ostre i od tego, czy sa one ksztaltu walcowego czy stozkowego lub czy dziala sila odsrodkowa podczas przeplywu cieczy przez te otwory i t.d,f tak, ze ksztalt oraz, wzór na sume przekrojów otworów musi byc scisle dosto¬ sowany.Jezeli przestrzen zawiesinowa nie jest walcowa, lecz stozkowa, to wzamian S na¬ lezy wprowadzic do wzoru wartosc najwiek¬ sza przekroju naczynia zawiesinowego, po¬ niewaz, gdy ten przekrój lezy wysoko, to miarodajna jest ta ilosc cieczy, jaka mozna przepedzic przez aparat, nie wywolywujac — 3 —przytem porywania zkreti materjalu idanej wielkosci i ich unoszenia z danej przestrize* ni, a kiedy powyzszy fprzekrój izttiajduje sie nizej natenczas wartosc strumienia cieczy przeplywajacego jest okreslona wedlug ilo¬ sci materjalu, iznaj dujacej sie w stanie ,za¬ wieszenia.Korzystna rzecza bywa niekiedy stoso¬ wanie poszczególnych otworów |plyty o róz¬ nych ksztaltach i wymiarach, Wówczas b oznacza srednia arytmetyczna z dlugoscif obwodów otworów mierlzonej w miejscu najwiekszem w wypadku, gdy one sie, na- przyklad, rozszerzaja ku górze.Poniewaz pole calkowitego przekroju otworów aparatu w porównaniu z przyto- ozonem juz .wyzej urzadzeniem jest zmniej¬ szone, wiec dzialanie urzadzenia jest usta¬ lone.Urzadzenie, uwidocznione na fig. 1, mozna jeszcze udoskonalic. Ze wzgledów pr&ktyczinych bywa czestokroc pozadanem zachowanie wymiarów poszczególnych o- tworóHv w plycie c dosc wieikiemi1, azeby uniknac zatykania materjalem, a jedno¬ czesnie bywa pozadanem, aby odstep po¬ miedzy otworami byl wystarczajaco wielkim w celiu otrzymania w wyniku ostatecznym dostatecznie malego calkowitego przekro¬ ju przeplywu. Przeto pnzy pewnych gatun¬ kach materjalu pofwfstaje pewna daznosc do powstawania kanalótw wytryskowych, wskutek czego wytwarzaja sie miejscowe silne wiry utrudniajace najpnzyklad krysta¬ lizacje.Niedogodnosc te mozna usunac w taki sposób, ze wszystek materjal zawieszony wprawiany zostaje iw nich obrotowy, wsku¬ tek czego strumienie cieczy z otworów plyty wstepuja w coraz to nowe clzejsci ma¬ terjalu, znoszac wszelka mozliwosc two¬ rzenia sie kanalów twy*ryskowych. Ruch ob¬ rotowy mozna nadac zapomóca ijakiegokol- wiek urzadzenia wirujacego lub zapomoca skosnego ustawienia otWoróiw plyty c, tak, by strumienie, oprócz akladowych normal¬ nych, posiadaly jeszcze skladowe styczite szybkosci.Zamiast ruchu wylacznie w kierunku stycznym, w naczyniu walcowem mozna o- trzymac takze ruch w kiertirtku normal¬ nym, dzieki skosnemu umieszczeniu otwo¬ rów, lub obydwa ruchy jednoczesnie, tak, ze materjal ,pod wplywem sily odsrodko¬ wej bedzie sie wiazal w zbite masy.Wiadomo, ze do wywolania ruchu ob¬ rotowego materjialiu nalezy przeprowadzac strumien cieczy pr^eiz plyte skonistruowa-- na w rodzaju zaluzji Jezeli nie polaczyc jednak tego sposobu ze wzmiankowanem poiwyzej izimniejtezenaem otwwflw, naten¬ czas nie mozna zapobiec wiskazanym bra¬ kom, ,gdyz przy wyprowadzeniu do zbiorni¬ ka talk wielkiej ilosci plynu, by ruch jego spowodowal na calej powierzchtail prady poziome w materjale, pomimo tarcia tegoz 0 plyte i scianki naczynia, plrady unosza z naczynia ze soba zawieszone piania ma¬ terjalu; gdy zastosujemy niewielkie ilosci cieczy, to powstana w wamtwach materja¬ lu tak zwane martwe punkty.W razie natomiast uzycia ukladu syste¬ mu zaluzyj lub ustawionych skosnie otwo¬ rów wraz z uwzglednieniem zasady wyzej przytoczonej, sklonnosc do tworzenia kana- lófw wytryskowych bedzie tak mala, ze ma¬ sa materjalu pozostaje, praktycznie bioirac, w calej przestnzeni naczynia w zawiesze¬ niu, skutkiem czego tarcie o podlstaiwe be¬ dzie tak male, ze maly juz impuls wystar¬ czy, by wytworzyc ruchy poziome.Inny sposób zapobiezenia tworzeniu sie kanalów wytryskowych w ukladzie na fig. 1 prizedtstawia fig. 2, u^daczniajaca czesc dna naczynia zaiwieisinoiwego. Otwory / roz¬ szerzaja sie gwaltowtnie ku górze, tak, ze strumienie cieczy ze znacznie zmniejszona szybkoscia wplywaja w mase lezacego ma¬ terialu. Wieksza czesc impullsiu dynamicz¬ nego kazdego ze strumieni cieczy pochla¬ nia stozkowatosc otworóiw.Przekrój fpoiprz,eczny tych stozkowatychotworów moze byc okragjy fnb wielokatny.Najwazniejszym warunkiem jest, by roz¬ szerzenie otworów bylo tak szybkie, izby zamiana sily zywej sitnumien&i na parcie zachodzila z wydajnoscia niska, gdyz ina- qzej opór przeciw przeplywowi musialby sie zmniejszyc. Rozszerzenie wi^c otwo¬ rów powinno byc zmaclzne, lecz nie gwal¬ towne, czesciowo dlatego, ze szytbkie roz¬ szerzenie daje wiekszy opór przeplywowi cieczy, niz gwaltowne, a czesciowo dlate¬ go, ze gwaltowne rozszerzenie daje prze¬ strzenie martwe i ziarna materjalu mogly¬ by sie W tych miejiscach skupiac nieru¬ chomo.W urzadzeniu wedlug £ilg. 2 zdarza sie, •ze materjal ziarnisty wjpada dio przestrzeni u pod wplywem pr,adM skierowanego wzdluz scian owych przestrzeni. Jezeli ma¬ my do czynieniaj z krysztalami, to miejsco¬ we silne prady moga je kruszyc. Niedogod- noisc te usuwa (wlasciwy wybór nachylenia leja lulb imrzadzeinie przedstawione na fig. 3. Kazdy otwór / roziszierza sie tutaj lejo- wiato. By j sdnak przeisizkodzic powrotne- 'niu spadaniu materjalui do leja, uzyiwa sie plyty s, która nad kazdym otworem lejo- waitym posiada otwory utworzone zapomo- ¦ca zaluzji. Otwory te mozna wykonywac takiej wielkosci, ze ipredkosc przeplywu cieczy w nich bedzie znaczenie mniejtsza od predkosci w / i posiada kierunek poziomy, tak, ze sklonnosc do tworzenia kanalów wytryskowych bedzie znikoma.Zamiast plyty zaluzjowej s mozna za¬ stosowac siatke druciana alba zjwyczajna blache dziurkowana, gdy otwory w tych o- statnich isa dostatecznie male, lub gdy predkosc przeplywiu przez lnie jest na' tyle wielka,, ze ziarna materjalu przez, nie nie przelatuja.Fig. 4 i 5 przedstawiaja jeszlcze inny u- klad urzadzenia. Nad kazdym otworem / w plycie c znajduje sie mala plytka g, któ¬ ra zimienia szybkosc pionowa cieczy na szybkosc* pozioma. Plytki g moga byc umo¬ cowane na siwych miejisicach zaporjioca sciegien, które wiaza je wzajemnie z krata, przytwierdzona do podstawy c.Gdy wieje strumienie zostana wi ten spo¬ sób odchylone w kierunku poziomym, nor¬ malny ich impulls wyczeirtpuje opóri plytek g, mie wytiwarzaja sie kanaily wytryskowe, a sila zywa strumieni, poziomych zastaje zniweczona wtraz z równoczelsnem zniesie¬ niem impulsów poziomych.Impuls pionowy strumieni oraz jego si¬ le zywa mozna zniesc, stoisuJjaic urzadzemlie przedstawione na fig. 6 i 7.Nad kazdym otworem f miesci sie cze¬ pek i podpairrty na trzech metalowych sto¬ jakach k. Sila zywa stroiimienia zostaje dzieki wirom wewnetrznym w czepku izni- weezona, tak, ze ciecz odplywa ze stosun¬ kowo mala predkoscia pozioma.Aby osiagnac tak mala sume przekroju wszystkich otworów i zarazem odjpowied- nio wielki opon przeciwko pradowi) cieczy, mozna dno naczynia wykonac w postaci warlstwy kulek lub ziaren / (filg. 6) z ma¬ terjalu nierozpuszezahiego o ciezarze, wla¬ sciwym wiekszym od ciezamu cieczy,, zapo¬ biegajac, zapomoca dziurkowatego dtoa po¬ mocniczego c, opadaniu ziaren z zastosowa¬ niem helmów i lulb bez nich.Równiez w przykladach urzadzen, ^przedstawionych na filg. 2, 3, 4 i 5 mozina uzyc warstwy kulek do osiagniecia mniej¬ szego przekroju otjwolrów, a przez to samo ztyiejkszenie oporu przeplywowego.Zamiast plytek g do odjchylania iimpul- só"w pionowych strumiemi (fig, 4 ii 5) mozna uzyc dna dziurkowanego w ksztalcie rury ,0, zaopatrzonej w otwory wypustowe, islkierowane nadól (fig. 8). W tym wypad¬ ku strumienie uderzaja w jednolita plyte r.Naturalnie i tutaj mozna zastosowac warstwe materjalu w postaci kulek (fig. 6) do osiagniecia jednostajnosci podzialu. — 5 PL