Opublikowano: 6. IV. 1965 48953 ki. #mrz2 " MKP UKD F46h 33fW| Wspóltwórcy wynalazku: inz. Jan Szostak, mgr inz. Witali Piekalkiewicz, mgr inz. Janusz Cieszewski, mgr inz. Ryszard Kaszynski Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Konstrukcyjne Obrabiarek, Pruszków (Polska) Urzedu ?o' Polski:) lta\\ Urzadzenie hydrauliczne do bezstopniowej regulacji predkosci przeplywu oleju, przystosowane do regulacji predkosci przesuwu ruchomych zespolów obrabiarek Wynalazek niniejszy dotyczy urzadzenia hydra¬ ulicznego do bezstopniowej regulacji predkosci przeplywu oleju, przystosowanego zwlaszcza do bezstopniowej zmiany predkosci przesuwu stolów, suportów, glowic wrzecionowych i innych zespo¬ lów obrabiarek, zawierajacych hydrauliczny na¬ ped posuwowy. Za pomoca urzadzenia bedacego przedmiotem wynalazku mozna uzyskac bardzo wolne przesuwy ruchomych zespolów obrabiarek glównie dzieki temu, ze regulacja przeplywu oleju polega na wybraniu odpowiedniej diafragmy o od¬ powiednim otworze, do czego sluzy oddzielny wy¬ bierak, oraz na nastawieniu na tym wybranym otworze odpowiedniego spadku cisnienia dla oleju przeplywajacego przez otwór tej diafragmy, co wykonuje sie za pomoca pokretla o duzym kacie obrotu.Dotychczas znane urzadzenia przystosowane do tego celu maja szereg wad i niedogodnosci, które w duzym stopniu ograniczaja ich zastosowanie do bezstopniowej regulacji predkosci przesuwu sto¬ lów, suportów i innych zespolów maszynowych. Re¬ gulacja przeplywu oleju w tych znanych urzadze¬ niach polega bowiem na dlawieniu otworu przelo¬ towego, to znaczy na przepuszczaniu oleju przez szczeline lub otwór o regulowanym przekroju.Wskutek tego przy niewielkim odslonieciu otworu posiada on najczesciej ksztalt waskiej i dlugiej szczeliny, co jest bardzo niekorzystne dla przeply¬ wajacego oleju. Na takiej szczelinie zatrzymuja 10 15 20 25 sie zanieczyszczenia wystepujace w oleju, które zmniejszaja przeplyw oleju, w wyniku czego szyb¬ kosc przesuwu ruchomego zespolu obrabiarki staje sie nierównomierna. Waskie szczeliny dla przeply¬ wu oleju sa równiez bardziej wrazliwe na zmiany temperatury i zmiany lepkosci oleju i dlatego uzy¬ skanie bardzo wolnych przesuwów za pomoca zna¬ nych urzadzen jest bardzo trudne i ograniczone.Ponadto znane rozwiazania urzadzen do regu¬ lacji przeplywu oleju posiadaja bardzo wadliwa regulacje tego przeplywu, gdyz odbywa sie ona za pomoca obrotowego pokretla, którego obrót dla calego zakresu regulacji jest zbyt maly i zwykle nie przekracza 360° co uniemozliwia wygodne i szybkie nastawienie urzadzenia na wymagana predkosc posuwu ruchomego zespolu obrabiarki.Zwlaszsza regulacja predkosci przy malych otwar¬ ciach otworu przelotowego jest zbyt zgrubna i nie¬ dokladna, a powtórne nastawienie regulatora na to samo otwarcie jest bardzo trudne i praktycznie niemozliwe.Opisane wady i niedogodnosci znanych urzadzen do regulacji przeplywu oleju sa wyeliminowane w urzadzeniu stanowiacym przedmiot niniejszego wynalazku, które rózni sie od tych znanych roz¬ wiazan tym, ze zawiera regulacje przeplywu oleju oparta na zupelnie innej zasadzie. Zamiast otworu przelotowego o regulowanym przekroju urzadze¬ nie wedlug wynalazku posiada szereg kolistych otworów o stopniowej srednicy, które sa wykonane 4895348953 3 w postaci diafragm, przy czym olej jest przepusz¬ czany zasa'dniczo tylko przez jeden dowolnie wy¬ brany otwór, a dodatkowe dokladne wyregulowa¬ nie przeplywu oleju doknuje sie przez latwe i szyb¬ kie wyregulowanie spadku cisnienia oleju na na¬ stawionym otworze.Regulacja przeplywu oleju w urzadzeniu wedlug wynalazku jest kombinacja dwu niezaleznych czyn¬ ników i polega na wybraniu diafragmy o odpo¬ wiednim otworze, do czego sluzy oddzielny wy¬ bierak, oraz na nastawieniu na tym otworze odpo¬ wiedniego spadku cisnienia dla przeplywajacego oleju, co wykonuje sie za pomoca innego pokretla, którego kat obrotu wynosi przynajmniej 360°. Po¬ nadto w razie potrzeby zastosowane diafragmy w urzadzeniu mozna latwo wymienic na inne o do¬ godniejszych srednicach otworów, co w pewnym stopniu umozliwa zmiane zakresu regulacji i roz¬ szerza mozliwosci wykorzystania urzadzenia.Urzadzenie hydrauliczne do bezstopniowej regu¬ lacji predkosci przeplywu oleju, przystosowane zwlaszcza do regulacji predkosci przesuwu rucho¬ mych zespolów obrabiarek bedzie szczególowo ob¬ jasnione na podstawie przykladu wykonania zilu¬ strowanego na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia poosiowy przekrój urzadzenia, fig. 2 — po¬ przeczny przekrój tego urzadzenia w plaszczyznie B—B na fig. 1, uwidaczniajacy skale do nasta¬ wiania wybieraka otworów diafgramy oraz katowa skale pokretla, którym reguluje sie spadek cisnie¬ nia oleju, a fig. 3 — poprzeczny przekrój urzadze¬ nia w plaszczyznie A—A na fig. 1, który przedsta¬ wia sposób wspólpracy wybieraka z odpowiednimi otworami.Urzadzenie do bezstopniowej regulacji predkosci przeplywu oleju przystosowane zwlaszcza do regu¬ lacji predkosci przesuwu ruchomych zespolów obrabiarek wedlug wynalazku sklada sie z korpu¬ su 1 przykreconego do plytki 10, z tloczka 2 który sluzy do automatycznego utrzymywania stalego spadku cisnienia na otworze wybranej diafragmy 3, z wybieraka otworów 4 obracanego skala 5, z pokretla 6 i skali 7, przy pomocy których przez poosiowy przesuw sruby 8 reguluje sie wielkosc napiecia sprezyny 9, a w wyniku tego spadek cis¬ nienia oleju na otworze tej diafragmy 3, przez która przeplywa wówczas olej.Otwory 11 wykonane w korpusie 1 sa polaczone miedzy soba za pomoca rowka 12, posiadajacego pólkolisty ksztalt, który laczy je równiez z otwo¬ rem wyplywowym 13. W kazdym otworze 11 jest zaciskowo osadzona diafragma w postaci plaskiej i cienkiej blaszki z kolistym lub zblizonym do kola otworem, przy czym kazda nastepna dia¬ fragma ma stopniowo coraz wiekszy otwór.Tloczek 2 usprezynowany wspólosiowymi sprezy¬ nami 9 i 16 posiada taka konstrukcje, dzieki której opory przesuwu tloczka sa bardzo male. Tloczek ten dziala automatycznie i ustawia sie w taki sposób, ze olej znajdujacy sie w otworze 11 przed i za diafragma ma podczas przeplywu przez dia- fragme 3 stala róznice cisnien, która jest nieza¬ lezna od cisnienia oleju doprowadzanego z zew¬ natrz do urzadzenia.Droga przeplywu oleju przez urzadzenie wedlug 4 wynalazku jest zaznaczona na fig. 1 za pomoca strzalek. Olej doprowadzony z zewnatrz przedo¬ staje sie przez otwór wlotowy 14 do szczelin i otwo- 5 rów na obwodzie tloczka 2, a stad do wybieraka 4, który kieruje olej do jednego z otworów 11, a nastepnie po przejsciu przez diafragme 3 olej dostaje sie poprzez rowek 12 do wyplywowego otworu 13.Ilosc oleju przeplywajacego przez urzadzenie za¬ lezy od wielkosci otworu wybranej diafragmy oraz od nastawionego na niej spadku cisnienia, przy czym nastawienie wiekszego spadku cisnienia po¬ woduje wzrost przeplywu.Spadek cisnienia na odpowiednio wybranej dia- fragmie jest zalezny od napiecia sprezyny 9, przy czym jej nacisk jest regulowany za pomoca nakret¬ ki 15 obracanej pokretlem 6. Obrót tej nakretki powoduje poosiowy przesuw sruby 8 i zmiane na¬ piecia sprezyny 9. Regulacja spadku cisnienia moze byc mniej lub wiecej lagodna, co zalezy ód wy¬ miarów konstrukcyjnych sruby 8 i sprezyny 9 to znaczy od skoku tej sruby i sprezystosci sprezyny.Poniewaz calkowity kat obrotu pokretla 6 i na¬ kretki 15 moze byc nawet wiekszy od 360°, regula¬ cja spadku cisnienia jest latwa i ten sam spadek cisnienia moze byc szybko i dokladnie nastawiony dowolna ilosc razy oraz odczytany na katowej skali 7.Przeplyw oleju w urzadzeniu wedlug wynalazku reguluje sie wiec za pomoca dwu oddzielnych skal 5 i 7. Skala 5 z kolejnymi cyframi odpowiadaja¬ cymi liczbie diafragm informuje, na która diafrag¬ me jest nastawiony wybierak 4, jest to jak gdyby zgrubne nastawienie przeplywu, a druga skala 7 obracajaca sie razem z pokretlem 6 i z nakretka 15 sluzy do dokladnego nastawienia lub wyregu¬ lowania przeplywu do zadanej wielkosci.Wielkosc otworów w diafragmach jest tak do¬ brana, ze caly zakres regulacji zostal podzielony na tyle mniejszych zakresów, ile jest diafragm, przy czym miedzy tymi mniejszymi zakresami bez¬ stopniowej regulacji nie ma zadnych przerw.W ten sposób za pomoca dwu wspólosiowych skal mozna szybko i dokladnie nastawic urzadzenie na kazda szybkosc mieszczaca sie w tym zakresie re¬ gulacji.Dzieki zastosowaniu diafragm o grubosciach do- barnycfi" tak, aby droga przeplywu oleju byla mala w stosunku do powierzchni ich otworów i wytwo¬ rzeniu w otworach 11 korzystnych warunków dla przeplywu oleju przez diafragmy, urzadzenie we¬ dlug wynalazku wyróznia sie duza niezaleznoscia od zmian lepkosci oleju, a szkodliwy wplyw „za¬ rastania" otworów wystepujacy w znanych urza¬ dzeniach jest w diafragmach zmniejszony do mi¬ nimum.Za pomoca urzadzenia wedlug wynalazku mozna otrzymac bardzo wolne przesuwy ruchomych ze¬ spolów obrabiarek o duzej równomiernosci, a ma¬ le opory umozliwiaja prace przy malych spadkach cisnienia. Uzyte diafragmy mozna bardzo latwo wymieniac na inne o wiekszych lub mniejszych otworach i w ten sposób mozna zmieniac zakres dla bezstopniowej regulacji predkosci przesuwu hy- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6048853 draulicznie napedzanych ruchomych zespolów obrabiarek. PL