Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób elektrycznego formowania selenowych plytek pro¬ stowniczych, polegajacy na formowaniu plytek prostowniczych impulsami elektrycznymi o napie¬ ciu wyzszym od napiecia pracy plytki prostowni¬ czej, oraz sposób segregacji, który pozwala na rozróznienie strony plytki, stabilizacje parametrów, klasyfikacje plytek na odpowiednie klasy oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Stosowane dotychczas sposoby formowania elek¬ trycznego selenowych plytek prostowniczych po¬ legaja na dlugotrwalym poddawaniu plytek dzia¬ laniu pradu po uprzednim przepaleniu mikrozwarc pradem stalym o napieciu kilkakrotnie wyzszym od napiecia pracy.Najczesciej formowanie odbywa sie pradem zmiennym przy plytkach zlozonych przeciwsobnie warstwami zaporowymi. Wówczas w kazdej polów¬ ce okresu pradu inna warstwa zaporowa staje sie zabezpieczeniem przed przetezeniem mogacym zniszczyc warstwe przewodzaca.Wobec wielogodzinnych procesów formowania, co jest zasadnicza wada, byly podejmowane próby w celu skrócenia tego czasu. Miedzy innymi stoso¬ wano odpowiedni dobór skladników, zwlaszcza na elektrode nakrywkowa przez dodanie talu. Zna¬ ny jest równiez sposób skracania czasu formowa¬ nia przez podtrzymywanie podczas formowania stalej temperatury plytek, np. 60°C. Wszystkie zna¬ ne dotychczas sposoby nie pozwolily jednak na 20 znaczne skrócenie czasu formowania. Równiez do¬ tychczasowe sposoby segregacji plytek prostowni¬ czych, oparte na subiektywnej ocenie, posiadaja wie¬ le wad, gdyz nie pozwalaja na zaklasyfikowanie wszystkich plytek do odpowiednich klas ze wzgle¬ du na to, ze nie maja ustabilizowanych parame¬ trów elektrycznych.Wady zwiazane z dotychczasowymi sposobami formowania i segregacji usuwa sposób wedlug wy¬ nalazku oraz urzadzenie do stosowania tego spo¬ sobu.Istota wynalazku polega na tym, ze plytka pro¬ stownicza poddawana jest dzialaniu impulsów na¬ piecia wyprostowanego o amplitudzie co najmniej równej, a najkorzystniej kilkakrotnie wiekszej od napiecia pracy plytki, przy czym korzystne jest po¬ dzielenie impulsów na serie, na przyklad po 50 im¬ pulsów. Sumaryczna ilosc impulsów napiecia uzalez¬ niona jest od stopnia czystosci skladników selenu i aktywatorów oraz od wielkosci powierzchni ply¬ tek. Dzialanie napieciem pulsujacym na plytki pro¬ stownicze selenowe powoduje przepalanie mikro¬ zwarc i formowanie elektryczne. Podwyzszenie na¬ piecia impulsów oraz skrócenie ich czasu trwania zmniejsza czas formowania np. ponizej dwóch mi¬ nut bez efektu termicznego. Stwierdzono ponadto, ze bardziej skutecznie formuja plytke jednokie¬ runkowe impulsy elektryczne dzialajace w kierun¬ ku zaporowym. Okazalo sie równiez szczególnie ko- 4872748727 rzystnym, aby impulsy formujace pochodzily z roz¬ ladowujacego sie kondensatora.Sposób formowania i segregacji zostanie objas¬ niony blizej na< podstawie urzadzenia przedstawio¬ nego na zalaczonym, rysunku.Istota urzadzenia jest zastosowanie dwóch tarcz o przeciwnych kierunkach obrotu. W tarczach sa wykonane otwory do których spadaja plytki prze¬ znaczone do formowania i segregacji. Ponadto urzadzenie zawiera uklad elektryczny A przezna¬ czony do formowania i uklad elektryczny B prze¬ znaczony do segregacji. Tarcze 38 i 39 sa nape¬ dzane skokowo silnikiem 46 poprzez krzyz maltan¬ ski oraz uklad kól zebatych 43 i 44.Dzialanie urzadzenia jest nastepujace. Plytki prostownicze umieszczane sa w podajniku 1 zamo¬ cowanym na plycie 47 z którego plytki sa wysu¬ wane pojedynczo za pomoca zaczepów 3 i wpadaja do otworów tarczy 38. Tarcza 38 obraca sie zgod¬ nie ze strzalka przedstawiona na rysunku prze¬ suwajac jednoczesnie plytki po nieruchomej i uziemionej tarczy 40. W otworach 4, 5 i 6 tarczy 38 plytki poddawane sa impulsom napiecia z kon¬ densatora 31 ladowanego napieciem stalym za po¬ moca przelacznika wibratorowego 30 lub ukladu elektronowego. Na rysunku jest pokazany tylko jeden uklad z elektroda 48 na którym bedzie ob¬ jasnione dzialanie.Przeplyw pradu z kondensatora 31 o podwyzszo¬ nym napieciu usuwa mikrozwarcia powstale na skutek zanieczyszczen lub zwarc. Gdy plytka znaj¬ duje sie pod elektroda 50, w otworze 7 tarczy 38 zostanie zmierzony prad zaporowy lub przewo¬ dzenia plytki za pomoca ukladu B. Uklad pomia¬ rowy B sklada sie z tyratronu 33 lub tranzystora iz przekaznikiem 32 w obwodzie anodowym, z opo¬ rów siatkowych 35 i 34 oraz prostownika 51. Nor¬ malnie tyratron pali sie i przekaznik 32 jest ak¬ tywny.Gdy w otworze 7 znajduje sie plytka zla lub od¬ wrócona strona przewodnictwa, poplynie wtedy z prostownika 51 duzy prad i wywola duzy spa¬ dek napiecia na oporach 34 i 35 powodujac zgas¬ niecie tyratronu. Wtedy przekaznik 32 zwolni, po¬ wodujac swym biernym zestykiem 32a zamkniecie obwodu zasilania przekaznika 36, który zadziala odsuwajac zasuwke 37, wskutek czego plytka prze¬ leci przez otwór w plycie 40 i wpadnie do otworu synchronicznie poruszajacej sie tarczy 39. W otwo¬ rze 18 plyty 39 plytka jest mierzona powtórnie za pomoca drugiego takiego samego ukladu B z tym, ze elektroda pomiarowa 52 ma potencjal odwrotny do potencjalu elektrody 50. Gdy plytka jest zla na przyklad zwarta, to prad przeplywajacy przez plyt¬ ke wywoluje taki spadek napiecia na oporach 34 i 35, ze tyratron 33 gasnie i przekaznik swymi sty¬ kami biernymi 32b zamyka obwód zasilania prze¬ kaznika 48. Przekaznik odciaga zasuwke 49 i zla plytka spada do pojemnika 42.Gdy w otworze 7 znajduje sie plytka dobra i od¬ wrócona do góry strona zaporowa to znaczy elek¬ troda podstawowa, to wtedy prad plynacy z zasila¬ cza 51 jest maly i spadek napiecia na oporach 34 i 35 nie wywola zgaszenia tyratronu 33 i plytka przesunieta zostanie dalej przez poruszajaca sie skokowo tarcze 38 z predkoscia 1 skok/sek. Dobre plytki przesuwane sa równiez dalej na tarczy 39.W otworach tarcz 38 i 39 niewidocznych na ry¬ sunku z powodu wykroju oraz w otworach 12 i 13 5 tarczy 38 plytki poddawane sa formowaniu im¬ pulsami pradu o podwyzszonym napieciu w sto¬ sunku do napiecia pracy z ukladów takich samych jak uklad A. Natomiast w otworach 14, 15 i 16 tar¬ czy 38 oraz 26, 27 i 28 tarczy 39 nastepuje segre- 10 ga:cja plytek na klasy wedlug wielkosci pradu za¬ porowego — za pomoca ukladów takich samych jak uklad B. Wartosc pradu, a zatem wielkosc napie¬ cia zatykajacego tyratron jest regulowana poten¬ cjometrem 35. Wielkosc oporu 35 jest tak dobrana, 15 aby w otworach 15 i 26 odpadaly plytki o naj¬ wiekszym pradzie zaporowym, a w nastepnych otworach o stopniowo mniejszym pradzie zaporo¬ wym. Wyrzucanie plytek przy segregacji o jed¬ nakowych parametrach odbywa sie tak samo jak 20 przy segregacji w otworze 18 tarczy 39 przez od¬ slanianie otworów w tarczach 43 i 41 za pomoca przekazników i zasuwek. 25 30 35 PL