Opublikowano: 28.X.1964 48507 KI. 30 k, 3/01 MKP A 61 m UKD 512,0, Twórcy wynalazku i Jacek Gronowski, Józefów k. Blonia (Polska) wlasciciele patentu: Jaroslaw Tubielewicz, Warszawa (Polska) Urzadzenie do powolnego prowadzenia tloka strzykawki Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie, za po¬ moca którego do ustroju ludzkiego wprowadza sie plynne preparaty medyczne w sposób bardzo powolny przy zachowaniu kontrolowanego nacisku popychacza na tlok strzykawki.Trudnosci techniczne przy badaniach ukladu chlonnego za pomoca olejowych srodków cieniu¬ jacych przyczynily sie do podjecia prac nad skon¬ struowaniem urzadzenia do limfangioadenografii.Warunkiem dobrych wyników jest bardzo powolne i równomierne wprowadzanie olejowego srodka cieniujacego do naczyn chlonnych z uwzglednie¬ niem anatom! i fizjologii ukladu chlonnego. Do¬ prowadzajace naczynia limfatyczne na odcinku od miejsca wstrzykniecia do najblizszych wezlów chlonnych sa nieliczne, dlugie i waskie na calym przebiegu, a ich scianki mimo stosunkowo duzej elastycznosci maja ograniczona wytrzymalosc na nadmierne cisnienie plynu w czasie wstrzykiwa¬ nia. Wstrzykiwania reczne lub tez przy pomocy znanych prymitywnych urzadzen o niekontrolo¬ wanym nacisku popychacza na tlok strzykawki daja zle wyniki powodujac czeste pekanie na¬ czyn chlonnych. Urzadzenie wedlug wynalazku spelnia wszystkie konieczne wymogi, zapewnia¬ jac równomierne, elastyczne i samosterujace wprowadzanie do ustroju srodka cieniujacego z automatycznym dostosowaniem sie do moz¬ liwosci przeplywu i pojemnosci badanego odcinka ukladu chlonnego. 15 20 25 30 Urzadzenie do powolnego prowadzenia tloka strzykawki jest przedstawione na zalaczonym ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat dzialania urzadzenia, fig. 2 — czujnik cisnienio¬ wy w widoku z góry, fig. 3 — czesciowy prze¬ krój strzykawki z tlokiem, fig. 4 przedstawia roz¬ galezienie elastycznych przewodów laczacych strzykawke z iglami.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z nad¬ miarowego czujnika cisnieniowego 1, z gwintowa¬ nego walka napedowego 2, z popychacza 5, ze strzykawki 7, osadzonej w uchwytach 6, z urza¬ dzenia sygnalizujacego 22 i 23, oraz z dowolnego rodzaju silnika napedowego 19.Istotnym elementem urzadzenia wedlug wyna¬ lazku jest nadmiarowy czujnik cisnieniowy 1, po¬ wodujacy wylaczanie napedu w przypadku, gdy nacisk popychacza na tlok strzykawki przekracza dopuszczalna dla ustroju granice cisnienia. Nad¬ miarowy czujnik cisnieniowy 1 sklada sie z nie¬ ruchomego preta prowadniczego 8, polaczonego na stale z obudowa i podstawa urzadzenia i równo¬ legle usytuowanego do gwintowanego walka na¬ pedowego 2, z suwaka 10, polaczonego z plytka 11, zaopatrzona w krazki 12, z mikrowylacznika 13 z przyciskiem 14. Równolegle usytuowanie nie¬ ruchomego preta prowadniczego 8 w stosunku do gwintowanego walka napedowego 2 pozwala po¬ przez sprzeglo 3 na zamiane ruchu obrotowego na 4850748507 ruch posuwisty suwaka 10 i popychacza 5, posu¬ wajacego tlok 20 w strzyikawce 7.Charakterystycznym elementem czujnika 1 jest suwak 10 z plytka montazowa 11, suwajacy sie po precie prowadniczym 8 za pomoca krazków 12.Popychacz 5 jest osadzony suwliwie w ramio¬ nach 9 suwaka 10. Ruch popychacza 5 w suwaku 10 jest ograniczony z jednej stromy za pomoca zaw¬ leczki oporowej 17, z drugiej zas za pomoca na¬ kretki 18 poprzez sprezyne 15. Nakretka 18 regu¬ luje sie napiecie sprezyny 15, a przez to samo ustala sie maksymalna granice nacisku popycha¬ cza 5 na tlok 20 strzykawki 7. Popychacz 5 jed¬ nym ze swych konców dotyka tloka 20, a drugim opiera sie o przycisk 14 mikrowylacznika 13.Mikrowylacznik 13 dziala samoczynnie wtedy, gdy w naczyniach chlonnych ustroju powstaje cisnienie przewyzszajace dopuszczalny nacisk po¬ pychacza na tlok strzykawki, wówczas popychacz 5 pod wplywem róznicy cisnien drugim swym koncem naciska przycisk 14 a mikrowylacznik 13 wylacza prad elektryczny, co powoduje automa¬ tyczne zatrzymanie sie silnika napedowego 19.Sprzeglo 3 jest zaopatrzone w pokretlo 21, przy pomocy którego mozna dokonac sprzegniecia lub rozlaczenia walka napedowego 2 z suwakiem 10.Po wylaczeniu sprzegla 3 mozliwe jest swobodne przesuwanie suwaka 10 po precie 8 co ma znacze¬ nie przy osadzaniu strzykawki 7 w uchwytach 6.W celu zapewnienia kontroli pracy, urzadzenie wedlug wynalazku jest zaopatrzone w optyczne urzadzenie sygnalizacyjne, skladajace sie z dwóch neonówek sygnalizacyjnych 22 i 23, z których jed¬ na 22 jest wlaczona równolegle do zacisków mi¬ krowylacznika 13, zas druga równolegle do zacis¬ ków silnika napedowego 19.Uchwyty 6 stanowia gniazda, sluzace do umiesz¬ czenia w nich strzykawki 7. Uchwyty 6 sa usta¬ wione w linii prostej z csia popychacza 5.Celem zwiekszenia szczelnosci tlok 20 jest za¬ opatrzony w pierscieniowe rowki 26.Dla zapewnienia stalej temperatury wstrzykiwa¬ nego srodka plynnego, urzadzenie wedlug wyna¬ lazku jest zaopatrzone w dowolnego rodzaju grzej¬ nik elektryczny o stalej temperaturze podgrzewa¬ nia.Chcac uruchomic urzadzenie wedlug wynalazku nalezy napelniona srodkiem plynnym strzykaw¬ ke 7 umiescic w uchwytach 6, a nastepnie sprzeg¬ lo 3 w stanie wylaczonym przy pomocy pokret¬ la 21 przesunac wraz z suwakiem 10 i popycha- czem 5 w kierunku strzykawki az do oporu po¬ pychacza 5 o^tlck strzykawki 20. Nastepnie sprzega sie suwak 10 z walkiem napedowym 2 i za pomoca wylacznika 16 wlacza sie silnik napedowy 19 powodujac posuw tloka w strzykawce. W przy¬ padku gdy w naczyniach chlonnych na skutek wprowadzenia plynu cisnienie nadmiernie wzros¬ nie, wówczas poprzez tlok strzykawki i popy¬ chacz 5 spowoduje nacisk na przycisk 14 mikro¬ wylacznika 13. W rezultacie nastapi rozwarcie sty¬ ków mikrowylacznika i zatrzymanie sie silnika, co sygnalizowane jest lampka kontrolna 22. Po¬ nowne automatyczne zwarcie sie styków mikro¬ wylacznika 13 i wlaczenie silnika napedowego 5 nastapi dopiero po obnizeniu sie cisnienia w strzy¬ kawce w wyniku odplywu srodka plynnego ze strzykawki do ukladu chlonnego. Ruch silnika sygnalizowany jest swieceniem lampki kontrol¬ nej 23. Dzieki zastosowaniu automatycznego wy- 10 laczania silnika w urzadzeniu nie ma obawy ro¬ zerwania naczyn chlonnych, a czas wprowadzenia srodka cieniujacego zalezy wylacznie od zdolnosci transportowej ukladu limfatycznego. 15 PL