Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób oddzielania metalicznego cynku z popiolu cyn¬ kowniczego polegajacy na rozdrabnianiu brylek po¬ piolu i wytrzasaniu z nich pylu tlenku cynku, a na¬ stepnie na odciaganiu i filtrowaniu tego pylu.Jeden z najczesciej stosowanych sposobów pokry¬ wania przedmiotów metalowych cynkiem polega na zanurzaniu ich w wannie lub w kotle cynkowni- czym wypelnionej roztopionym cynkiem podgrze¬ wanym do temperatury okolo 460°C. Powierzchnia cynku w wannie pokrywa sie przy tym wskutek zetkniecia z powietrzem atmosferycznym i utlenia¬ nia warstwa cynku, która musi byc usuwana przy kazdorazowym wyciaganiu wyrobów z wanny.W trakcie zdejmowania tej warstwy zostaje jednak nie tylko zebrana warstwa tlenku, ale wraz z nia równiez stosunkowo znaczna ilosc czystego cynku metalicznego, tworzacego z tlenkiem gabczaste, po¬ rowate grudki zwane popiolem cynkowniczym. Za¬ wartosc cynku metalicznego w popiele wynosi przy tym okolo 60°/o wagowo.W celu odzyskania metalicznego cynku i wydzie¬ lenia go z popiolu icymkowniczego stosuje sie do¬ tychczas sposoby rafinowania cieplnego, polegaja¬ ce na ogrzewaniu popiolu do temperatury powyzej 500°C oraz odprowadzaniu plynnego cynku do zbior¬ nika, albo tez ponownym przetapianiu popiolu w wannach cyftkowniczych. 10 15 20 25 Zasadnicza wada tych sposobów jest ich stosun¬ kowo mala sprawnosc, wynoszaca okolo 20°/o za¬ wartosci cynku w popiele.Wskutek tego od dluzszego czasu przeprowadza¬ no badania majace na celu zwiekszenie sprawnosci odzysku droga oczyszczania wstepnego (wzbogaca¬ nia) popiolu cynkowniczego przed ponownym prze¬ tapianiem go.Miedzy innymi badania, które polegaly na me¬ chanicznym rozdrabnianiu grudek gabczastego po¬ piolu i usuwaniu z nich pylu tlenku cynku przez wdmuchiwanie powietrza doprowadzily do nie¬ oczekiwanego wyniku. Okazalo sie mianowicie, ze . proces prowadzony przy równoczesnym poddawa¬ niu rozdrabnianych grudek popiolu mieszaniu i wstrzasom — umozliwia prawie calkowite wy¬ dzielenie z nich pylu tlenku cynku, wskutek czego uzyskuje sie metaliczny cynk o czystosci wynosza¬ cej od 90 do 95Vo. Dzieki temu zbedna jest dalsza rafinacja cieplna droga wytapiania.Wynalazek, który jest wynikiem tych badan, po¬ lega na otrzymaniu czystego cynku metalicznego z popiolu cynkowniczego przez rozdrabnianie gab¬ czastych grudek popiolu przy równoczesnym pod¬ dawaniu ich uderzeniom i mieszaniu w celu wy^ trzasniecia z porów pylu tlenku cynku, a nastepnie na oddzieleniu tego pylu przez zasysanie go lacznie48357 s z powietrzem i 'odfiltrowaniu za pomoca znanych urzadzen filtracyjnych.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat urza¬ dzenia do oddzielania metalicznego cynku z popiolu cynkowniczego w widoku z przodu, fig. 2 — to sa¬ mo urzadzenie —w. widoku z góry, a fig. 3 — be¬ ben urzadzenia w widoku z boku.Urzadzenie przedstawione na rysunku sklada sie z dwóch zasadniczych zespolów: bejbna A do roz¬ drabniania popiolu cymkowniczego i oddzielaniu tlenku cynku oraz polaczonego z nim za pomoca przewodu C dwustopniowego filtra B, sluzacego do odfiltrowania tlenku cynku.Urzadzenie rozdrabniajace A, sklada sie z wlas¬ ciwego bebna 1 o przekroju w ksztalcie wieloboku (na przyklad osmiokata), zaopatrzonego na scian¬ kach wewnetrznych w zebra 2, o kierunku naprze- mian skosnym, zapewniajacym przesuwanie wsadu wewnatrz bebna ruchem posuwisto-zwrotnym, a tym- samym jego równomierne rozlozenie, z me¬ chanizmu napedowego zlozonego z silnika elek¬ trycznego 3, przekladni zebatej 4 i przekladni pa- sowo-klinowej 5 oraz z podstawy 6. Podstawa- 6 jest zaopatrzona w krazki toczne 7, na których opieraja sie pierscienie 8 bebna 1 i w krazki pro¬ wadzace 9, zabezpieczajace przed jego zsunieciem sie w kjerunku osiowym, Beben ma ponajifcp wsyp 10, sluzacy do doprowadzania wsadu podawanego na przyklad za pomoca przenosnika tasmowego oraz w drzwi wysypowe 11, do usuwania metalicznego cynku. Wewnatrz bebna 1 znajduje sie rura ssawna 12 zaopatrzona w umieszczona w jej dolnej czesci podluzna szczeline 13, która sluzy do zasysania i oddzielania pylu tlenku cynku, przy czym u wy¬ lotu bebna jest ona polaczona za pomoca zwezki 14 z przewodem C, laczacym ja z filtrem B.W srodkowej czesci przewodu C znajduje sie od- pylacz w postaci metalowej skrzyni 15, sluzacy do wychwytywania ciezszych grudek pylu.Filtr B dwustopniowego dzialania stanowi cylin¬ der 16, do którego jest wprowadzony stycznie wy¬ lot przewodu C, wskutek czego pyly wprowadzane do filtra uzyskuja ruch wirowy, umozliwiajacy dzieki dzialaniu sily odsrodkowej wstepne oddzie¬ lenie grudek o wiekszym ciezarze. W dolnej czesci cylindra 16 znajduje sie stozkowy lej 17 zamkniety za pomoca stozkowej klapy 19, otwieranej za po¬ moca pedalu 20, przez który odfiltrowany pyl tlen¬ ku cynku zsypuje sie do wózka 1S znajdujacego sie wewnatrz podstawy 24 filtra. Wewnatrz cylindra znajduja sie wlasciwe filtry w postaci rekawów tekstylnych 21, których wnetrze jest polaczone z komora ssaca 22, wentylatora 23. W górnej czesci filtra nad komora 22 znajduja sie otwory wylotowe 25, którymi uchodzi oczyszczone powietrze.Dzialanie opisanego wyzej urzadzenia jest naste¬ pujace. (Przez zasyp 10 wprowadza sie do wnetrza bebna porcje popiolu cynkowniczego, której masa powinna wynosic okolo 200 kg/m3 jego pojemnosci.Nastepnie uruchamia sie urzadzenie przez równo¬ czesne wlaczenie silnika 3 napedu bebna A oraz silnika wentylatora 23. W czasie ruchu bebna grudki popiolu cynkowniczego ulegaja rozkrusze- niu, a, równoczesnie sa przesuwane za pomoca ze¬ ber 2 ruchem posuwisto-zwrotnym wzdluz osi beb¬ na oraz podlegaja wskutek jego obrotu ciaglemu przesypywaniu na dolne scianki bebna. W wyniku tego zostaje wytrzasniety i oddzielony od grudek 5 metalicznego cynku pyl tlenku cynku, który two¬ rzy zawiesine we wnetrzu bebna. W celu uzyska¬ nia wlasciwego efektu wytrzasania i oddzielania najodpowiedniejsza jest szybkosc obwodowa bebna wynoszaca 50—100 m/min, natomiast dla uzys- io kania wlasciwego przesuwania wsadu wewnatrz bejbna jego zebra 2 powinny byc nachylone pod katem wynoszacym od 10 do 25° i najkorzystniej przymocowane do co drugiej sciany bebna.Pyl tlenku cynku unoszacy sie wewnatrz bebna 15 jest odciagany za pomoca rury zasysajacej 12, wskutek podcisnienia wytworzonego w komorze 22 filtra B przez wentylator 23, przy czym ciezsze pylki opadaja do wnetrza skrzyni 15 odpylacza, na¬ tomiast drobniejsze doprowadzane sa do filtra B. 20 Przewód C wchodzacy stycznie do korpusu 1 filtra, powoduje nadanie czasteczkom pyly ruchu wiro¬ wego, wskutek czejgb ciezsze z nich opadaja ha dno leja 17, natomiast lzejsze osadzaja sie wskutek za¬ sysania powietrza na zewnetrznej powierzchni re- 25 kawów tekstylnych 21, zas oczyszczone powietrze uchodzi do komory ssacej 22, a nastepnie przez otwory 25 na zewnatrz do atmosfery. Po zakonczo¬ nym cyklu pracy, którego okres wynosi okolo 16 do 30 minut w zaleznosci od rodzaju popiolu cyn- 30 kowniczego i wielkosci wsadu urzadzenie zatrzy¬ muje sie, po czym po otwarciu drzwi wylotowych 11 wygarnia sie z wnetrza bebna 1 do podstawio¬ nego zasobnika metaliczny cynk o czystosci okolo 90 do 950/o4 Natomiast przez opuszczenie klapy stoz- 35 kowej 19 uruchamianej za pomoca pedalu 20, zsy¬ puje sie do wózka 18 tlenek cynku w postaci sprosz¬ kowanego pylu.Badania wykazaly przy tym, ze sposób oddziela¬ nia cynku metalicznego z popiolu cynkowniczego 40 wedlug wynalazku zapewnia nie tylko wysoka czystosc otrzymanego cynku metalicznego, a rów¬ niez znacznie wyzsza czystosc tlenku cynku oraz dogodna do jego dalszej przeróbki sproszkowana postac. 45 Sposób oddzielania cynku metalicznego z popiolu cynkowniczego wedlug wynalazku oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu moze znalezc zastoso¬ wanie zwlaszcza w procesach cynkowania przez zanurzanie w plynnym cynku oraz iw hutach cynku 50 Przy przetopie katod cynkowych w piecach elek¬ trycznych. 55 PL