PL47886B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest spo¬ sób wytwarzania form do trasowania szkla, zwlaszcza ekranów lamp kineskopowych pole¬ gajacy na stosowaniu staliwa ichromowego za¬ wierajacego nie Wiecej niz 0,30% C, które po wy¬ konaniu odlewów elementów form poddaje sie przechlodzeniu z temperatury austenityzacji, a nastepnie wyzarzeniu izotermicznemu.Material, -z którego wykonywane sa formy do prasowania szkla o temperaturze topnienia po¬ wyzej 1100°C zwlaszcza ekranów lamp kinesko¬ powych musi spelniac szereg niezbednych wa¬ runków technicznych, zapewniajacych prawidlo¬ wa prace formy. W szczególnosci musi on miec nastepujace wlasnosci: wysoka przewodnosc cieplna, wspólczynnik rozszerzalnosci liniowej bliski wspólczynnikowi rozszerzalnosci szkla, •) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa doc. mgr inz. Stanis¬ law Jaslan i inz. Wlodzimierz Wlosinski. dobra obrabialnosc, mala przyczepnosc w sto¬ sunku do szkla oraz odpornosc na utlenianie i tworzenie sie tak zwanej siatki spekan w wy¬ sokich temperaturach. Wlasnosci te sa szczegól¬ nie wazne w przypadku form pracujacych na prasach automatycznych, poniewaz w tym przy¬ padku niektóre czynniki majace wplyw na pra¬ ce form, na przyklad czas jej zetkniecia sie z plynnym szklem sa zadane programem tech¬ nologicznym i nie moga byc zmienione.Stosowane dotychczas formy do prasowania ekranów lamp kineskopowych sa wykonywane najczesciej z zeliwa jednak sa one bardzo nie¬ trwale. Przyczyna niewielkiej trwalosci tych form jest struktura zeliwa, które sklada sie z metalicznej osnowy i rozlozonych w niej plat¬ ków grafitowych, która, przy dlugotrwalym dzialaniu wysokiej temperatury powoduje utle¬ nianie sie jej i powstanie powierzchniowej list¬ ki spekan, uniemozliwiajacej dalsza prace formy.V; Próby zastosowania zeliw stopowych, na przy¬ klad jz duza zawartoscia gliny i krzemu, wyka- zaly^pewne polepszenie odpornosci na dzialanie wysokich temperatur, ale równoczesnie zwiek¬ szenie kruchosci i zmniejszenie wytrzymalosci fonmy, które prowadzi równiez do obnizenia jej trwalosci.Wykonywano równiez próby wytwarzania form do prasowania szkla ze stali zaroodpornych z duza zawartoscia niklu i chromu. Formy ta¬ kie wykazuja co prawda znaczne polepszenie odpornosci na dzialanie wysokich temperatur, ale równoczesnie obnizenie wspólczynnika prze¬ wodnictwa cieplnego i zwiekszenie przyczep¬ nosci do szkla, co powoduje z jednej strony nie¬ pozadany wzrost temperatury formy, a z dru¬ giej przyklejanie do niej wyprasek.Równiez znane formy do prasowania szkla z powlokami chromowo-niklowymi, wykazuja nadmierna przyczepnosc szkla, a ponadto wsku¬ tek róznicy wspólczynników rozszerzalnosci po¬ woduja zluszczanie sie nalozonej na powierzch¬ ni roboczej formy warstwy chromoniklowej.Badania form wykonanych ze staliw i stali chromowych wykazaly, ze ioh wlasnosci w za¬ kresie przewodnictwa cieplnego, wspólczynni¬ ka rozszerzalnosci liniowej, odpornosci na utle¬ nianie, obrabialnosci i przyczepnosci sa naj¬ wlasciwsze dla prasowania szkla wysokotopli- wego. Jednak znane stale i staliwa chromowe charakteryzujace sie stosunkowo znaczna za¬ wartoscia wegla wykazuja niekorzystne dla trwalosci form zjawisko tworzenia sie siatki z podwójnych weglików chromu i zelaza, po¬ wodujacej w wyzszych temperaturach powsta¬ wanie pekniec powierzchniowych. Staliwa te wykazuja ponadto stosunkowo duze utlenianie powierzchniowe w wysokich temperaturach.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa sposób prasowania szkla, zwlaszcza ekranów i stozków lamp kineskopowych wedlug wynalazku, pole¬ gajacy na stosowaniu staliwa chromowego za¬ wierajacego nie wiecej niz 0,30% C, które po wykonaniu odlewu, a przed obróbka mechanicz¬ na poddane zostaje obróbce cieplnej przez prze- chlodzenie z temperatury austenityzacji oraz nastepne wyrazenie izotermiezne.Badania wykazaly, ze forma wytworzona tym sposobem ma strukture ferrytu stopowego, za¬ wierajacego bardzo drobne wegliki podwójne równomiernie rozlozone w osnowie, dzieki cze¬ mu wskazuje bardzo wysoka odpornosc na tworzenie sie siatki spekan, nawet w bardzo wysokich temperaturach. Ponadto wykazuje ona minimalna przyczepnosc w stosunku do szkla, ma stosunkowo wysoki wspólczynnik przewodnictwa cieplnego i wspólczynnik roz¬ szerzalnosci liniowej bardzo bliski wspólczyn¬ nika rozszerzalnosci szkla, a wskutek wprowa¬ dzenia do podloza chromu jest odporna na utlenianie w wysokiej temperaturze. Dzieki te¬ mu formy wytwarzane sposobem wedlug wyna¬ lazku nie wykazuja wad stosowanych dotych¬ czas form, a ich zywotnosc jest okolo 20-krot- nie wieksza od zywotnosci form zeliwnych.Sposób wytwarzania form do prasowania szkla zwlaszcza elementów lamp kineskopo¬ wych wedlug wynalazku, polega na wykonaniu elementów roboczych formy ze staliwa chromo¬ wego zawierajacego od 11 do 14°/o chromu, a równoczesnie nie wiecej niz 0,30% wegla.Przyklad skladu staliwa. c Cr Mn Si P S Ni Cu — 0,15 do 30% — 11,5 do 14% — okolo 0,50% — 0,70 do 0,95% — okolo 0,14% — ponizej 0,25% — ponizej 0,30% — ponizej 0,18% Staliwo to ma wspólczynnik przewodnictwa cieplnego X 500 = 22,0 kcal/m godz. °C, a wspól¬ czynnik rozszerzalnosci liniowej a 20 — 500 = = 11,43 • lOM/^C oraz temperature przemiany alotropowej okolo 839*0. Struktura staliwa sta¬ nowi roztwór staly zlozony z zelaza i chromu z równomiernie rozlozonymi w nim drobnymi, podwójnymi weglikami chromu i zelaza.Odlewy elementów roboczych formy wyko¬ nane z tego staliwa poddaje sie nastepnie obróbce cieplnej, polegajacej na wygrzewaniu w temperaturze austenityzacj i (okolo 1100°C), przechlodzeniu powyzej temperatury przemiany martenzytycznej (okolo 550*0), nastepnym wy¬ grzewaniu w temperaturze przemiany izoter- micznej (okolo 660*C) i wreszcie wygrzewaniu w temperaturze koagulacji weglików (okolo 7i60°C — w celu otrzymania drobnoziarnistej struktury) i chlodzeniu.Wykres przedstawiony na rysunku ilustruje przykladowo przebieg obróbki termicznej. Na wykresie krzywa 1 odpowiada wygrzewaniu w wysokiej temperaturze austenityzacji (1100°C) w czasie okolo 30 min, krzywa 2— ochladzanie w powietrzu do temperatury powyzej przemia¬ ny martenzytycznej (550*0!), krzywa 3 — wy¬ grzewaniu izotermicznemu w temperaturze przemiany izotermicznej (660°C) w czasie 60 min, _2 —krzywa 4 — wygrzewanie w temperaturze koa¬ gulacji weglików (760°C) w czasie 60 min, a krzywa 5 — ochladzanie.Forma do prasowania szkla wytworzona spo¬ sobem wedlug wynalazku charakteryzuje sie duza odpornoscia na dzialanie wysokich tem¬ peratur, a wskutek tego odpowiednio duza trwaloscia, nie wykazuje „siatki spekan", nawet przy bardzo wysokiej temperaturze prasowane¬ go szkla, ani tez sladów utleniania na po¬ wierzchni. Wartosci wspólczynników przewod¬ nictwa cieplnego, rozszerzalnosci liniowej i przyczepnosci wzgledem szkla zgodne z wa¬ runkami technicznymi, umozliwiaja przy tym prawidlowa prace formy, zwlaszcza na prasach automatycznych. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania form do prasowania szkla, których elementy robocze sa wykonane ze sta¬ liwa .chromowego, zawierajacego od 11 do 15°/o Cr, znamienny tym, ze stosuje sie staliwo zawierajace ponizej 0,30°/o C, przy czym odlewy elementów roboczych formy poddaje sie obrób¬ ce cieplnej przez przechlodzenie z temperatury austenityzacji oraz nastepne wyzarzenie izoter- miczne i wyzarzenie koagulacyjne. Zaklady Lamp Oscyloskopowych Zastepca: inz. Zbigniew Kaminski rzecznik patentowyDo opisu patentowego nr 47886 Czas min t B i tj LlOTEKA] I l(j,- i centowego! Ipjlskiei rawy?iiprtlH Mmli Z.G. „Ruch" W-wa, zam. 1160-63 naklad 100 eg*. PL