PL47796B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwa¬ rzania pochodnych 2-aminooksazoll o wzorze ogólnym 2, w którym podstawniki R oznaczaja jednakowe lub rózne rodniki alkilowe, cykloal- kilowe, aralkilowe lub arylowe, które ze swej strony moga byc podstawione grupami alkoksy- lowymi lub hydroksylowymi, lub jeden R po¬ siada znaczenie .podane wyzej, podczas gdy drugi R oznacza atom wodoru, a X oznacza a- tom wodoru albo ewentualnie podstawiona grupe benzenosulfonylowa.W ostatnim okresie zainteresowanie 2-ami-* njooksazolami znacznie wzroslo. R. Gompper i F. Effenberger (Chem. Ber. 92, 1928/1959) otrzy¬ mywali wymienione iprodukty wychodzac z 2- .*) Wlasciciel. patentu oswiadczyl, ze wspóltv^ór- cacni w^ynala^u. sa ,/dr ^Wiktor^ Wolf i dr Wer¬ ner Loop. -chloroolksazoli i amin pierwszorzedowych oraz. drugorzedowych. Jednak synteza 2-aminooksa¬ zoli przy uzyciu amoniaku, jako jednego z su¬ rowców, powiodla sie im tylko w bardzo nie¬ znacznym stopniu tak, ze pozadany zwiazek mógl byc wyodrebniony jedynie w formie po¬ chodnej acetylowej.Postep stanowila reakcja a^chloroketonów z mocznikiem prowadzona w dwu.metylo£orma- midzie (R. Gompper i O. Christmann, Chem.Ber. 92, 1944/1959). Na tej 'drodze mozna bylo o- trzymywac 2-amkiooksazole podstawione w po¬ zycji 4,5 wylacznie tylko z a-bromoketonów.Wlasnie 4,5 - dwumetylo - 2 -aminooksazol po¬ siada znaczenie jako material wyjsciowy dla p-aminobenzenosulfonylo- 2 -amino -4,5-dwu- metylooksazolu znanego jako srodek bakterio- statyczny. Wiadomo ogólnie, ze stosowanie a- -bromobutanonu, ¦ który jest konieczny w proce*sie wytwarzania 4,5 -dwumetyJo-2-aiminooksa- i^ic-slatf©^^ tech¬ nicznej z powodu nKtrwalo^ci tego^. zwiazku i jego n^pr^emnych* skutków fizjologicznych.Stwierdzono, ze niozna wytwarzac 2-amino- oksazole w sposób prosty i z nieoczekiwanie wysoka wydajnoscia, jezeli cyjanamid, albo jedno — lmb dwumetaliozne sole .cyjanamidu 4 metali alkalicznych lub metali ziem a3Jcahcz-; nych w srodowisku alkalicznym, obojetnym luby kwasnym, ewentualnie pochodna cyjanamidu, w której jeden atom wodoru zostal zastapiony przez grupe benzenosulfonylowa, w kwasnym srodowiska zpsjana podcjane reakcji z a-hydrq- ksyketonea^^S^lilM .* J '. * i |..; a, :'}-^\ , Jako a-hydróksyketony stosowane sa na przyklad zwiazki o wz^e^gelnym 1, w któ^- rym podstawniki R oznaczaja jednaMwe 4ut ró^ne^o^j^v.alMilowe^ cykloalkilowe, atrylo- alkilowe lub airyloweT które 'ze"'"swojej strony moga byc podstawione grupami alkoksylowymi lub hydroksylowymi, lub jeden R posiada zna¬ czenie podane wyzej, podczas gdy drugi R o- fenacza aWri^^wodoriu Przy zastosowaniu a-hydioksytketioiftów o wzorze ogólnym 1, uzyskuje sie 2-aminooksazo- le o wzorze ogólnym E, w 'któfjym. fe1, ma zna¬ czenie jak we wzorze 1, a X oznacza atom wo¬ doru albo ewentualnie podstawiona grupe ben¬ zenosulfonylowa. Jednak szczególmie odpowied- * nie jako materialy "^js#?^&$3 a-hydroksyfce- tony o wzorze ogólnym 3, w którym Ri ozna¬ cza jednakowe lub rózne rodniki alfcrlowe, cy¬ kloalkilowe, aralkilowe lub arylowe; które ze .sw^ej^strony mpgabyc^podstawione przez gru¬ py alkoksylowe lub hydroksylowe.,, W tym przyladku otrzymuje sie z dobra wy- clajnp^cia 3-antinopksazole o wzorze ogólnym 4, j\w którym*-Ei i X maja takie same znaczenie jak we/wzorze 3 lub 2. • ?l J#ko, rodniki , benzenosuifonylowe korzystne sa,szczególnie £akie, które zawieraja w poloze¬ niu para wobec grupy sulfonowej grupe ami¬ nowa, lub r rodnik, dajacy,.,sie przeprowadzic w i^rupe, aminowa. JaJ^o rodniki alkilowe korzyst¬ ne sa przede,^w^zy^tkini^oj^tki. zawierajace X- 6 atomów ^wegla. Jako rodnik ar^lkijojwy.stosor wany jast najlsorzysjn^, r^ tienzyjowy,..a jako^arylowy — rodnik fenylowy... , , „. Jezeli-re^ikcja ina byc.jprz^rTawadzonawsro¬ dowisku ¦ kwasnym,, wskazane ^ jest ..czasami wprowadzac,', nadmiar kwasu*,Na4£afek k^su moze. wahac; sj,e w,;szerokich gra^^chv^^ina na przeklad,.,stosowne.-•ilosC l^aisu^/st^chio^et- jycznie odpojyiad^j^ca, uzytej soli wap^owcj podstawionej pochodnej cyjanamidu tak, ze wolna podstawiona pochodna cyjanamidu na przyklad p - acetyloaminiosulfonylocyjanamid wystepuje przy wartosci pH wlasciwej dla nie¬ go. Jednak mozna takze pracowac wobec znacz¬ nego nadmiaru kwasu tak, ze pod koniec reak¬ cji istnieje na przyklabl kwas 6 n, który odpo- .wiada na przyklad okolo 20%-wemu roztworo- _-;wi kwasu solnego.* Reakcje/* prowadzi sie celowo w rozcienczal¬ niku, przy czym w tym celu mozna stosowac z dobrym (rezultatem zarówno wode jak i orga¬ niczne rozpuszczalniki mieszajace sie z woda.Reakcje prowadzi sie w srednim zakresie tem- *K £eratur, przede wszystkim -w tr-100°C. Reakcja przebiega korzystnie w temperaturze 35—80°C.Wlasciwy stosunek molowy substratów wynosi ókoio 1 : 1, jednak pozadane produkty konco- - we uzyskuje sie. rówjniez jezeli jednego z sub- stratów uzyje sie w nadmiarze.Przeróbka jest wykonywana wedlug znanych sposobów, przy czym z powodiu nietrwalosci niektórych w ten sposób otrzymanych 2-amirio- oksazoli okazalo sie celowym wyodrebniac nie wolne zaisaidy, lecz calkowicie trwale sole z kwasami. Zwiazki o ogólnych wzorach 2 i 4 sa lalbo same srodkaima le^czinczymi; albo sluza jako pólprodukty w oteymywandu srodków leczni¬ czych.Sposób wedlug wynalazku moze byc wykony¬ wany ': w "* formie szczególnie korzystnej pod wzgledem technicznym, mianowicie tak, ze o- trzymywanie a-hydroksyketonów jest polaczo¬ ne technicznie z; ich¦• dalsza przeróbka wedlug wynalazku w ten sposób, ze a-hydroksyketony wytwarza sie z odpowiednich surowców wyjs¬ ciowych i bez wyodrebniania przerabia dalej.Na przyklad wytwarzanie a-hydroksykeftonów moze przebiegac w ten sposób, ze 1, 2-dwuke- ¦tony czesciowo ^redukuje sie albo do odpo¬ wiednio podstawionych, etynylpkaa^inoli .- zosta¬ je przylaczona woda, albo a^hloroketony, zo¬ staja poddane hydrolizie ii roztwory.,uzyskane za kazdym razem przerabia sie dalej zgodnie z wynalazkiem bez wyodrebniania a~n3?dmksy^ /ketonów. Przeprowadzenie ct-hydroksyketonów otrzymanych z wyjsciowych maerialów w 2^aminoofcsazole moze odbywac sie równoczes¬ nie z< powstawaniem a-hydroksyketonów lub 'bezposrednio 3po ich powstaniu.Nastepujace , przyklady wyjasniaja sposób wedlug wynalazku. 3/r z^kla k X Roztwór 5I,f'g cyjananildli w 150 ml wody zadaje sie ^l^^^ttsstó^^^mety- - i ~loacetylokarbinol) i ogrzewa mieszajac do chwi¬ li rozpuszczenia sie acetoiny. Reakcja, która, po rozpuszczeiuu acetoiny rozpoczyna sie w tem¬ peraturze okolo 40°C jest egzotermiczna, Stosu^ jac dorywcze chlodzenie utrzymuje sie tempe¬ rature pomiedzy 40-45°C az do uspokojenia.sie reakcji i nastepnie przechowuje roztwór przez noc w temperaturze pokojowej. Zadaje sie ta¬ ka sama objetoscia 10%-owego lugu sodowego i dokladnie ekstrahuje chlorkiem metylenu. Po¬ laczone wyciagi w chlorku metylenu saczy sie i wytrzasa z niewielka iloscia siarczanu magne¬ zowego. Po odparowaniu chlorku metylenu po¬ zostaje 2-amino-4,5-dwumetylooksazol w posta¬ ci jasno zóltawych krysztalów o nieiosf.rej tem¬ peraturze topnienia 78^91CC Zwiazek mozna o- czyscic za pomoca sublimacji prózniowej lub przekrystalizowac z benzenu otrzymujac go wtedy w postaci bezbarwnych krysztalów.Zwiazek jest nietrwaly. Wydajnosc równa jest 86,8% wydajnosci teoretycznej.Przyklad II. Roztwór 4,5-dwumetylo-2-a- minoaksazolu w chlorku metylenu otrzymany zgodnie z przykladem I odsaczony i wysuszony siarczanem magnezowym steza sie do objetosci 300—500- ml. Nastepnie mieszajac i chlodzac wprowadza sie do roztworu suchy chlorowodór.Chlorowodorek nasady krystalizuje w postaci bezbarwnych krysztalów. Wydajnosc: . 10(2,5 g s= 85,1% w odniesienioi do acetoiny.Produkt jest dostatecznie czysty dla dalszej przeróbki na przyklad na 2-sulfo-4,5-dwumety- looksazol. Mozna go przekrystalizowac z izopro- panoLu. Temperatura topnienia nieostra, okolo 250°C z rozkladem, .Temperatura rtopniienia pik- rynianu: 216—219°C z rozkladem. W przeci¬ wienstwie do wolnej zasady sole 4,5-dwumety- lo-2-atminooiksazolu oraz ich roztwory w woclzde lub alkoholach sa (trwale.Jezeli przeprowadza sie reakcje (jak w.przy¬ kladzie I) 1,42 g cyjanamidu z 88 g aceiboiny i ur zyskuje chlorowodorek zasady, otrzymuje sie 131, 2 g chlorowodorku 2-aimin/o-4,5-dwumetylo- oksazolu to jest 88,5% wydajnosci teoretycznej.Pr zy klad III. 8,8 g acetoiny i 4,2 g cyja-' najmidu, 40 ml metanolu ogrzewa sle do.wrze¬ nia pod chlodnica zwrotna w ciagu 6V2 godzi¬ ny. Po odparowaniu metanolu krystalizuje 4,5^: rdwumetylo-2^aminopksazol w- postaci jasno zóltawych krysztalów. Itee^*:^ozpuszczenier ;w chlorku metylenu mo^na .posypujac. ja& .-w* pDzylcladzie II uzj^kac z ntegO; ci$$^wo$Oipefc sasa^ -WydHJooj§c; =^:* 5J$tt Wjdaj^s^-rteo^^-, tycznej. 4,5-dwTimetylo-2-aiminooksazol otrzy¬ muje: sie równiez, g4y: og^zewji $& ^iHOTenJa pod chlodnica zwrotna ^,8; g acetoiny i $/l;g, cy¬ janamidu jeótopsoowegov w ;_40 :ml metanolu w, przeciagu 1 godziny, Mb. 8,8 g acetoiny^ i A6 g cyjanamidw dwusodowegp w ^ mi iniefenolujfw przeciagu 30 minut, po czymmieszanine, reakn cyjna zakwasza sie kwasem solnym, odpedza metanol, pozostalosc rozpuszcza w. wob^e^.roz- twór alkalizuje ijak opisane jest ;W pirzykladzie I) i ekstrahuje chlorkiem metylenu.Przyklad IV. 450 ml wyciagu wodnego z cyjanamidu wapniowego zawierajacego: 38,1: cyjanamid/u wapniowego Ca(NH ^C = NJ* mie-^ sza sie 2 godziny w temperaturze 40—50°C z 55,0 g acetoiny. Nastepnie. przechowuje sie przez noc w temperaturze 25fiC, odsacza pod próznia od wodorotlenku wapnia i z przesaczu wylra- ca wapn za pomoca weglanu -sodowego. Kwa¬ sem nastawia sie do wartosci pH 5, zateza pod próznia do okolo 50 ml; zadaje30\g wotióró- tlenku sodowego rozpuszczonymi w 100 ml wo-i dy i ekstrahuje dokladnie chlebkiem metylenu.Z roztworu w chlorku" metylenu uzyskuje-sie- wedlug przykladu llj fcl,2 ;g chlorowodorku 4,5-dwumetylo-2-aininiooksa'zolu. l P r z y k l ad V. 100 ml wodnego^ roztworu za¬ wierajacego 26,2 g cyjaniamidiu zadaje ie ace-? toina w ilosci 55,0 g, po czym mieszajac rdodar-, je 60 ml 36%-wego kwasu spkiegio. Rozpuszcza¬ niu sie acetoiny towarzyszy, silne wydzielanie ciepla, stosuje sie wiec chlodzenie w cefii, u- trzymania temperatury 50—60oC, a po prze¬ biegnieciu reakcji odstawia sie roztwór na noc w temperaturze 25°C/. Nastepnie dorozWoru dodaje sie 110 g 50%-we|o'lugu^cowe^o. Wy¬ dzielona krystaliczna zasade' ^^t^huXeL''sle''za pomoca ohlórku metyleriii, a odfeelohy wodny' roztwór, wysyca suhi kuchenna^'1^'staradiniS'"^^ stratnije chlorkiem til^lek^i/''Z'''^^C2tinycti wyciagów w chlorku metylenu btrzyipuj.e jse' postepujac wedlug przyk&du Ii &4,8g chiióro-- wodorku 4,5-dw^metyio-3-aminb|6JcsazoIu.Przyklad VI. 67 g p-a-nlin^enzenosulfó- nyIocyjananHrdu oraz 30¦'¦ g: acetoiny ttiieszajac- ogrzewa sie dtf temperaturyWC z #50 ml 1Ó%- we^b kwasu isolriegó. Pfr okolo 20 minutach rózfwór s^^:Ma-'^ti^k6ii^Styir^i- po dalszych óftobli&^-^^^iKuiiuitieróli-^'^ tenipeft^tdrze 60°G rozpo¬ czyna &i§ Srys(taMzac3a/r Me^hine reaKScyjna1 ochladza sie mlres2a$afc. 'Bezbarwny krystMczny" a^^^u^efo^^ sje:Rpd ptóz- nia i przemywa sie najpierw 10%-wym kwa- *sem solnym, a nastepnie 20%-iwym roztworem doli kuchennej, Otrzymany chlorowodorek wy¬ mieszamy z 600 ml wody traktuje sie po kropli 10%-wym lugiem sodowym równocfcesiiie mie¬ szajac, az do osiagniecia wartosci pH 4—5.P-arndnobenzenosulfonylo - 4,5 - dwumetylaok- sazol wytraca sie w postaci bezbarwnych krysz¬ talów, o temperaturze topnienia 197—199°C. Je¬ go sól dwuetanoloaminowa krystalizuje dobrze z wody i topnieje w temperaturze 144—145°C.Wydajnosc równa 67% wydajnosci teoretycznej.: Przyklad VII. Mieszanine 129 g soli wap¬ niowej p-acetoaminobenzenosulfonylocyjanami- du, 44 g acetoiny, 500 mi wody i 50 g 36%-we- 00 kwasu solnego ogrzewa sie mieszajac w cia¬ gu 4 godizin w temperaturze 60°C. Z poczajtko- wo przezroczystego roztworu wydzielaja sie wkrótce bezbarwne krysztaly p-acetoaniinoben- zenosulfonyflo -2-amino-4,5-dwuir^yliooicsa0olu.Po uplywie 4 godzin odsacza sie na goraco pod próznia krystaliczny osad i dobrze przemywa goraca woda. Otrzymuje sie p-acetoaminoben- zenKsulfonylo-4,5-dwumetylooksaaol w postaci bezbarwnych krysztalów, o temperaturze top¬ nienia 240—242°C z rozkladem. Wydajnosc 80%.Zwiazek wymieniony w przykladzie VI otrzy¬ muje sie z p -acetoaminobenzenosulfonylo- 2 -a- mano-4,5^wumetylooksaizolu znanym sposobem na drodze hydrolitycznego odszczepienia grupy acetylowej.Przyklad VIII. Roztwór 51 g cyjanamidu w 165 ml wody miesza sie z (roztworem fenylo- acetylokarbinolu w 200 ml alkoholu metylowe¬ go. Mieszanine ogrzewa sie do temperatury 40— 45°C i mieszajac dodaje 103 cm 36%-wego kwa¬ su solnego. Rozpoczyna sie egzotermiczna reak¬ cja. Temperature "utrzymuje sie w granicach 40—45°C stosujac okresowe chlodzenie, a po za¬ konczeniu reakcji mieszanine pozostawia sie na noc w temperaturze 25°C. Nastepnego dnia od¬ pedza sie alkohol metylowy, a pozostalosc po destylacji alkalizuje roztworem 57 g wodoro¬ tlenku sodowego w 100 nil wody. Uzyskana ge¬ sta mase wyfcasa sie z chlorkiem metylenu, roztwór w chlorku metylenu przemywa sie je¬ den raz woda i suszy siarczanem magnezowym.Po zageszczeniu roztworu i ochlodzeniu w lo¬ dówce otrzymuje sie prawie bezbarwne kryszta¬ ly 2-amino-4-metylo-5-fenyiooksazolu, o tem¬ peraturze topnienia 156—160°CV Temperatura topnienia chlorowodorku wykosi 238—24rc, to¬ warzyszy jej wydzdelande sie gazu.Przyklad IX,-Do r^etworu 75 g fenyloace- tylokarbinolu w 100 ml alkoholu metylowego wprowadza sie 129 g soli wapniowej p-acetoa- minobenzenosulfonylocyjanamidu rozpuszczone} w 500 ml wody. Mieszanine ogrzewa sie do temperatury 60?C i mieszajac dodaje 43 ml 36%-wego kwasu solnego. Rozpoczyna sie eg- 23otermiczna reakcja. Stosujac okresowe chlo¬ dzenie temperature utrzymuje sie w zakresie 60—70°C. Produkt reakcji wydziela sie poczatko¬ wo w postaci oleju, który stopniowo krzepnie i krystalizuje. Mieszanine reakcyjna ogrzewa sie 4 godziny w temperaturze 60°C, wydzielona mase krystaliczna odsacza na goraco pod próz¬ nia i dobrze przemywa goraca woda. Wydaj¬ nosc równa 86,9% wydajnosci teoretycznej.Przyklad X. Do 50,0 g benzoiny wymie¬ szanej z 300 ml aikoholiu etylowego dodaje sie 63,0 g soli wapniowej p-acetoaminobenzenosul- fonylocyjanamidu rozpuszczonej w 340 ml go¬ racej wobly. Mieszanine ogrzewa sie do tempe¬ ratury 60°C równoczesnie mieszajac i zadaje 150 g 36%-wego kwasu solnego. Po zaprzesta¬ niu wydzielania sie ciepla, mieszajac ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna 1 godzine, odsacza czesci nierozpuszczone i przesacz umieszcza w lodówce w celu krystalizacji. Wytracona mase krystaliczna odsacza sie pod próznia i przemy¬ wa mieszanina alkoholu etylowego i wody w stosunku 1:1. Otirzymany produkt po aawiie- szeniu w 4 litrach wody zadaje sie mieszajac lugiem sodowym az do uzyskania wartosci pH 10—11. Niepnzereagowana i nderozpuszczona ben- zoine odsacza sie pod próznia, a przesacz nasta¬ wia rozcienczonym kwasem octowym na war¬ tosc pH 5 przy równoczesnym mieszaniu. W trakcie tego wytraca sie 2-(p-acetoaminoben- zenosfttiLfonylo)-amino - 4»5 - dwiuienyilooksazol w postaci bardzo rozdrobnionej trudno odsaczajacej sie masy. Po dodaniu ma¬ lej ilosci - kwasu octowego lodowatego osaki sie zbija i daje sie wówczas latwo od¬ saczyc. W celu odszczepienia grupy acetyiowej uzyskana powyzej substancje ogrzewa sie do wrzenia pod chlodnica zwirotna z 10-krotna i- Iloscia 4%-wego lugu sodowego w ciagu 30 mi¬ nut. Nastepnie roztwór rozciencza sie 10-kmot- nie wieksza objetoscia wody, nastawia wartosc pH 10, traktuje weglem aktywnym, a po prze¬ saczeniu goracy przesacz zakwasza do wartosci pH5. " 2-{p-aimiinobenzeoosuii^ -4,5-dwu- fenylooksaaol wydziela sie przy tym w postaci syropu, którypod wplywem ochlodzenia tarfcep- nde w postaci masy krystalicznej}. W ceki o- czyszenda stosuje sie przekry«teliflDWanie zduzej ilosci benzenu. 2-(p-«iininobenzeinicisulfo- Hylo)-aitóiio-4;5^wulenyloakfliazol topnieje w temperaturze 202—204°C.Przyklad XI. 15,5 kg (0,03 mola) tech¬ nicznej soli wapniowej p-acetoaminebenzeno- sulfbnylocyjanamidu rozpuszcza sie, we wnza- cej wodzie, oczyszcza za pomoca 0,2 g wegla odbarwiajacego i w temperaturze 50CC zadaje 4,4 kg (0,05 molia) acetoiny. Nastepnie w tempe¬ raturze 50°C przy ciaglym mieszaniu wprowa¬ dza sie powoli 6,1 kg (0,06 mola) stezonego kwasu solnego. Fo kilkiu godziinach p-ajcetyloa- mino)benzeno®ul[fionylo-2-amino -4,5-dwumetylo- oksazol odsacza sie, przemywa i suszy. Wydaj¬ nosc 13,84 kg = 89,6% wydajnosci teoretycz¬ nej. W wyniku hydrolizy w 10%nwym lugu so¬ dowym (ogrzewanie do wrzenia w ciagu Vz go¬ dziny), oczyszczenia weglem okolo 6%-wego rozitwaru w temperaturze 90QC i przy wairtosci pH 9,1, oraz wytracenia przy wairtosci pH 5,5 otrzymuje sie 9,02 kg (wydajnosc 67,6%) p-amd- noibenzenosulfcm3rlo-2-aniiino-4,5 -dwumetylook- sazolu.Przyklad XII. W kolbie trójszyjnej wy¬ posazonej w mieszadlo, chlodnice zwrotna, wkraplaez i termometr zalewa sie 50 g granu¬ lek cynkowych 200 ml 10%-wego kwasu solme- go o temperaturze 60°C. We wkraplaczu: u- miieszcza sie 21,5 g {Vi mola) dwucetylu, kitóry przy energicznym mdeBzaniu wprowadza sie w porcjach po XU w przeciagu 5 minut d|o kwasu isoinego, o temperaturze 60*C. Po zakonczeniu dodawania miesza sie jeszcze 5 minut i zlewa uzyskany roztwór znad cynku- Do zlanego roz¬ tworu wprowadza sie mieszajac w temperatu¬ rze 60°C 51,6 g (0,1 mola) isoli wapniowej p-a- <»toaminobenzeno^ulfony^ rozpusz¬ czonej w 200 nil wody i 20 ml stezonego kwasu solnego. Nastepuje reakcja przebiegajaca egzo¬ termicznie, podczas której stosujac chlodzenie utrzymuje sie temperature okolo 60°C. Z roz¬ tworu krystaliizuje 2^p-a'cetoaminobenzenosul- ^ony]o©mino)^»5*diwumetylookisaaol. Po 1 godzi¬ nie dalszego mieszania w temperaituirze 60°C krysztaly odsacza sie pod próznia na goraco i przemywa goraca woda. Substancje te mozna parcekrystalizawac z mieszaniny dwumetylofor- mamidu i wody w stosunku 2:1. Temperatu¬ ra topnienia okolo 240 C (z rozkladem). Wydaj¬ nosc 38,2 g. W wyniku alkalicznej hydrolizy otrzymuje sie 2-(p-arnjnpen^riosu^ noM^-dwumetylooksaizol, o teniperaitujrze top- niania. 197—190°C.Pr zy klad XIII. W kolbie trójszyjnej o pojemnosci 1 litra, wyposazonej w mieszadlo, chlodnice zwrotna, wkraplaez* i termometr u- mieszcza sie mieszanine skladajaca sie z 10 g siarczanu rteciowego, 500 ml wody i 50 ml kwasu siarkowego 96%-wego. Do indjftazaiiiiay tej wprowadza sie po kropli, w przeciagu 1 go¬ dziny, 17,5 g metyloetynylokarbinolu (0,25 mo¬ la) intensywnie mieszajac i utaymujac tempe^ raiture 55—60°C. Nastepnie dodaje sie do mie¬ szaniny reakcyjnej jeszcze 5 g siarczanu rtecio¬ wego i jak poprzednio w przeciagu 1 godziny powtórnie 17,5 g metyloetynylokarbinolu. Po ponownym dodaniu 5 g siarczanu rteciowego mieszanine reakcyjna miesza sie w .temperatu¬ rze 55—60°C, po ozym odsacza (roztwór I). W miedzyczasie przygotowuje sie roztwór 129,5 g C/i mola) soli wapniowej p-acetoanTinabenzeno- sultaiylocyjanamidu w 500 ml wody. Mieszajac i równoczesnie chlodzac roztwór ten zadaje sie 25 g 96%-wego kwasu siarkowego, który u- przednio rozciencizono do stezenia 60%, po czym odsacza wytracony siarczan wapnia.(Przesacz: Roztwór II).Roztwór II.ogrzany do temperatury 60°C do¬ daje sie do noztworu I równiez ogrzanego do 60°C. Nastepuje egzotermiczna reakcja, podczas której wydziela sie 2- ficnyloamino)-4,5-dwunie1ylooksazol w postaci syropu, który wkrótce zaczyna krystalizowac Po 1 godzinnym mieszaniu w temperaturze 60°C mase krystaliczna odsacza sie pod próznia i przemywa woda. 2 -(p -acetoaminobenzenosulfonylpamino) -4,5- -dwumetylooksaizol przekrystalizowany z mie¬ szaniny dwumeityloforcnamidu z woda w sto¬ sunku 1 : 2 topnieje z rozkladem w tempera¬ turze okolo 240°C. Wydajnosc 80,0 g.Przyklad XIV. W kolbie dwuiszyjnej wy¬ posazonej w mieszadlo i chlodnice zwrotna ogrzewa sie w ciagu 6 goclzdn, w temperaturze 100°C, silnie mieszajac 54,5 g (0,5 mola) 3-chlo- robutanonu-2 z 50 ml wody i 50 g kwasnego weglanu sodowego. Po zakonczeniu wydziela¬ nia sie gazów mieszanine zobojetnia sie za po¬ moca 10 g 36%-wego kwasu solnego. Do otrzy¬ manego w ten sposób roztworu dodaje sie w temperaturze 60°C 129,5 g soli wapniowej p-a- ce^oaj^inobenzenosulfonylocyjanatnidu rozpusz¬ czonej w 500 ml wody i 160 ml stezonego kwa¬ su solnego. Mieszanina silnie rozgrzewa sie.Stosujac chlodzenie temperature mieszaniny obniza sie do 60°C i miesza w ciagu 1 godziny.Wydziela sie ^pHacetoamku)benzenosiulfotiylO'' amifio)-4,5-dwumetylooksazol w postaci syropu - 5 -zaczynajacego: wkrótce, ifcrysitelizowac. Wydaj¬ nosc 72.2 g. .Substancje te mozna przekrysitali- zowac z mieszaniny dwumetylod5oimamidu z wo- da. w stosunku 1 ; 2, wówczas topnieje z rów¬ noczesnymTozklaclem w temperaturze, okolo 240°C. W miejsce- kwasnego weglanu sodowego mozna wziac takze równowazna ilosc weglanu sodowego, weglanu wapniowego lub 10%-wego lugu sodowego* Przyklad ÓtV W kolbie trójszyjnej, wy¬ posazonej w mieszadlo, chlodnice zwrotna i termometr ogrzewa sie w temperaturze 60°C dobrze mieszajac w ciagu 1 xk godziny tak, a- by przestaly wydzielac sie gazy, mieszanine 21,0 g (0,5 mola) cyjanamidu, 65 ml wody, 53,5 g (0,5 mola) 3-chlórobutanonu-2 i 50 g kwasne¬ go weglanu sodowego. Po ostygnieciu, chlodzac i mieszajac dodaje sie 100 g 50%-wego lugu sodowego i ekstrahuje chlorkiem metylenu, tr¬ zyskany roztwór w chlorku metylenu przemy¬ wa sie niewielka iloscia wody, suszy siarcza¬ nem magnezowym i zageszcza do okolo ^ ob¬ jetosci poczatkowej. W trakcie wprowadzania suchego chlorowodoru tworu w chlorku metylenu-wytraca sie z nie¬ go krystaliczny chlorowodorek 2 - amino- 4,5 - dwumetylooksazolu. Chlorowodorek ten prze- krystalizowany z etanolU lub izopropanolu topnieje z rozkladem w tempeiraturze 255 — 260qC. Temperatura topnienia pikrynianu: 215— 218°C; z rozkladem.Przyklad XVI. 12 ml wody rozciencza sie 6 g 96%-wego kwasu siarkowego. Po o- chlodzeniu dodaje sie 300 ml meitanolu. (Roz¬ twór I). 39,a g fenyloetynylokarbinolu rozpuszcza sie w 300 ml metanolu (RoztfWór II).: W kolbie trójszyjinej o pojemnosci 1 litra wy¬ posazone! w mieszadlo, chlodnice zwrotna, wkraplacz i termometr mieszajac ogrzewa sde do tempeiratury 55—60°C roztwór I z 6 g siar-; czanu irteciowego. Do. mieszaniny tej dodaje sie po kropli, w przeciagu 1- godziny, polowe roztworu II iMtesywnie mdcjszajac i uitrzymu- jac temperature 55^60ce. Nastepnie wprowadza sie dalsze 3 g siarczanu rteciowego iw pnzecia- gu godziny w tych samych zwgaruinkach —¦ dru¬ ga- polowe roztworu II. Teirazr dodaje sie jesz-< oze raz 3 g siarczanu rteciowego oraz 30 ml wody:lemiesza nadal' 2 godziny w.temperatuonze 55—WG:? Po ochlodzeniu mieszanine alkalizuje sieTClabbT-lugiem*."sodowym -i przesacza. Prze¬ sacz^ steza^ nsie- kio"objetosci 300 ml i imeszajac zadaje w temperaturze 40—45°C roztworem 12,6 g cyjanamidu w 33 ml wódy, a nastepnie zah kwasza 25 ml 36%-wego kwasu solnego, mieszar- w przeciagu 1 godziny w temperaitumze 40—60°C i odpedza metanol. Pozostalosc po destylacji silnie sie alkalizuje, dokladnie wytrzasa z chlorkiem metylenu; roztwór w chlorku me¬ tylenu przemywa sie woda i wreszcie suszy siarczanem magnezowym. W rezultacie zateze- nia roztworu w chlorku metylenu otrzymuje sie 2-amino-4-metylo-5-fenyloofcsazol w posta¬ ci plytek o temperaturze topnienia 155—158°CL Przyklad XVII. 10,7 g (0,1 mola) 3-chlo- robutanolu-2, 27,2 g (0,2 mola) pcrzekrystalizo- wanego octanu sodowego i 100 ml alkoholu e- tylowego ogrzewa sie do wrzenia pod chlodni¬ ca zwrotna w ciagu 14 godzin. Wytraca sie przy tym chlorek sodowy.Nastepnie alkohol etylowy oddestylowuje sie, pod cisnieniem normalnym, a pozostalosc po destylacji rozpuszcza w roztworze 25,8 g (0,0S mola) soli wapniowej p-acetoamincbenzenosulfo- nylocyjanamidu w 100 ml wody. Roztwór za¬ kwasza sie kwasem solnym wobec czerwieni kongo, dodaje 60 ml stezonego kwasu isolnego i ogrzewa 2 godziny w temperaturze 60°C. Po zobojetnieniu otrzymuje sie mase krystaliczna, wypelniona syropem, któca po, hydrolizie alka¬ licznej i zobojetnieniu hydrolizowanego roztwo¬ ru daje 2-(p-aniinoibenzenosulf^nylóamino)-4,5- -dwumetylooksazol, w postaci krysztalów pra¬ wie bezbarwnych. Po przektrystalizowaniu z go¬ racej wody, przy uzyciu wegla aktywowanego,, otrzymuje sie bezbarwne 'krysztaly, o tempera¬ turze topnienia 196—198°C. ._ Przyklad XVIII. W roztworze 25,8 g soli wapniowej p - acetoaminobenzenosulfonylocyja- namidiu w 100 ml wody rozpuszcza sie 13,9 oc¬ tanu acetoiny. Roztwór zakwasza sie slabo kwasem solnym wobec czerwieni kongo, ogrze¬ wa do temperatury 60°C i dodaje dalsze 40 ml 36%-wego kwasu solnego. Obserwuje sie wzrost temperatury, a po krótkim czasie zaczy¬ na' krystalizowac 2-(p-acetDaminobenzenoSulfió- nylo)-amino-4,5-dwuinetylooksazol. Mieszanine reakcyjna utrzymuje sie w temperaturze 60°C w ciagu 1 godziny, przesacza na goraco i prze^ mywa goiraca woda. Uzyskany prawie bez¬ barwny produkttopnieje w zakresie tempera¬ tur 230-235°C. - - Po hydrolizie alkalicznej otrzymuje sie z nie-4 go 2 - (p-aminóbenzenosulfonylo)-amino - 4,5& -dwumetylooksazol, który po prz^krysibalizowa- niiu z wrzacej wody topm^ zakresie tem¬ peratur 197-199°C.Przyklad XIX. 13,0 g octanu acetoiny, 4$ g cyjanamidu i 25 ml Wdy ogrzewa; sie do temperatury 25°C, przy wartosci pH 6-^7 m: cia^ .ga 24 godzin. Naatepwfe zadaje- sie mieszanine reakcyjna 50 ; ml 50%-wego lugu rodowego chlodzac, ja lodem i starannie ekstrahuje,chlor¬ kiem , metylenu. Roztwór w chlorku metylenu pmzemywa sie niewielka iloscia wody, suszy siarczanem magneziowym i nateza -doi okolo 4/3 objetosci poczatkowej- W trakcie wpriowadzainia suchego chlorowodoru wytraca sie chlorowo-? dorek 2- aimiiiio-4,5- dwnjmetylooksazolu. Mozna •go oczyscic przekrystalizowujac z alkoholu e- tylowegoi wtedy topnieje z rozkladem, w tem¬ peraturze 255^258°C.P r z yk l a 'd XX.- 245 g <0,1 mola) 1^chloro* -1,3-dwuienylo-propanonu (temperatura topnie¬ nia z metanolu 69—71°C, otrzymany na drodze chlorowania ketonu dwubenzylowego), 1Q g 40,1 mola +.20°/o) kwasnego weglanu sodowego, 50, npl.dioksanu i .25 ml wody miesza sie i og¬ rzewa jod chlodnica zwrotna w ciagu 3 godzin p#. lazni, oJejowej." o temperaturze i00—ilp°C..Nastepuje zywe wydzielanie sie tiiwutienku wegla, ktpre konczy sie po 3 godzinach. Pod¬ czas chlodzenia wydziela sie pólstaly produkt reakcji. Po zlaniu pozostalego roztworu produkt reakpji plucze sie woda i rozpuszcza w 500 ml goracegio alkoholu etylowego. Roztwór alkoho¬ lowy ogrzany dp temperatury 60DC mliesza sie najpierw z roztwioirem 25,8 g (0,05 mola) soli wapniowej pHacetoaminob^enosulfonylocyja- njamidu w 100 ml wody o temperaturze 60°C, a nastepnie z 25,ml 36%-wego kwasu solnego.Mieszanie kontynuuje sie w ciagu 3 godzin u- trzymujac temperature, 60°, po czym chlodzi sie, pdisacza mala ilosc" wytraconycli zanieczyszczen i przesacz traktuje weglem aktyw Po pddestylowianau v alkoholu etylowego wydziela sie produkt .reakcji, który zawiera takze. zanie- jczyszezenia o postacie syropu. Po chlodzeniu w lodówce w ciagu 1 doby, od roztworu wodnego oddziela sie osad, przemywa woda i. nastepnie ekstrahuje alkoholem metylowym, w którym latwo rozpuszczaja sie oleiste zanieczyszczenia, ¦a 2- (ip - acetoain^dobenzenosulfpffiylo)- amino- ;-4-1?enzylo-5-ienylooksazol jest trudno rozpusz¬ czalny. Otrzymany zwiazek /Ooaczony pod -próznia ii przemyty alkoholem metylowym moz- rua przekrystalizowac z kwasu octowego lodo¬ watego. 2-(p-acetoaminobenzenosulitony!o) - a- 'mino-4 Hberazyilo-5 -fenylooksazol tworzy bez- tarwirie loi^sztaly: topiace sie z wydzielaniem gsnzu W"temperaturze 23^-239°C. tW celu ^odszczepieni^ grupy acetylowej uzy¬ skana substancje ogrzewa sie do wrzenia 45 miinuft z 4^-kirbtnai Ooscia':5^o^w^gOilUigiiA{»do^ &, Podczas\istygniecia: ;z jrafcwwu skrystalizuje w postaci bezbarwnych krysztalów;, sól sodowa 2-^ *-4 -^ejwzylot -5-fenylooksaizoilu, Odsacza sic^ja pod .próznia, przemywa : zimnym 20%rwym rOBtworem soli kuchennej,, rozpuszcza w ,gccacej -wodzie^, roz¬ twór traktuje weglem aktywowanym i po-ao- bojeffcnieniiu goracego przesaczu kwasem otrzy¬ muje sde 2-(p-an^iniobenzenosulfonyloamdn© r4- -benzylo-5 -fenylooksazol, w ^posjtaci bezibarw- nych krysztalów, o tempe^turze topnienia 232—233°C, . ,;•;.,./--, ^.,'.-i''n );-P r z y k l a d~ XXI. 165 g helcsyn-(3)-aioiu (2,5) rozpuszczonego w 840 ml wody ^rifteszav"';si£' z roztworem 10 g siarczanu rtecfowego "1 25;:g stezonego kwasu siarkowego w 70 'hilr7"wody.Stosujac dorywcze chlodzenie 'utrzymuje sie temperature 28—30*0 i po zatójnczeniu' reiakcji egzotermicznej jx5aostawia sfe,^ ciagu 24 go^ dzin w temperótu^ lugiem 'sfe^óade^tó^je sie !potl'próz¬ nia "mozliiwie najwiecej wody. Fozó(sitia%os6 po destylacji miesza stie z alkoholem efcylówym, odsacza od wydzielonej solil z:^esacfcu usti- wa alkohol na drodze " destylacji pró^dowBj. Óifcymanii oleista pozostalosc po * destylacji de¬ styluje sie pod' d&ieniem 1—2"tórn. Po przed¬ gonie uzyskuj e *'si£ £rzy tempernterze:; lazni 130—150°C, w MkfMe Wenia w tem^peraifcu- rzeL89 —'98°C, przy cisnieniu 1,5—1 mm jasno bruriatnawy olej, w którym rdb 66%-stanowi heksandiol -(2,5)^on-(3).^ l ! ;( } V . "^ 18,5 g destylatu. zawierajace 11,1 g heJ*Banr diiol -(2^)-onu-(3) rozpuszcza sie w! .ogrzanym dio temperatury §0°C pztyorzeV 22,2 g;soli wap- niowej ip-acetoaminobenzenosulfonylocyjanami- du w.400 ml wody i ngjstegpniie stosujap njjieszaT nie za Podczas egzotermicznej -reakcji wydziela. sie o- lej. W ciagu 1 godzimy otrzymuje sie tenipera7 jtjuore 50—609C, i chlodzi. Nadepnie osad .sie,,de- kantuje; przemywa woda i j^zpoisizcza,;w .20 ml 15%-wego lugu sxxlowegp., ^o jsjkjj,ajrpwanjlu weg¬ lem aktywowanym.ogrzewa gj£xw ,c^ag;u r2^:^q- rdzin dio temperatuiry 40°C, po^s^wlja ^ XD'styg - niejciia izaclaje^Cy^ ml naisyc^egp?rozt^ li, kuchennej., Pon^wnie^Waffijuje sie wedlem ak¬ tywowanym,-i ;po prz^ai3zeniu 7^x zo^etnia. \ Osad "otrzymainy; wvv; a?eaallta^ie f.t«j,:j.o|pe|r;acji traktuje sie. rozcienczoriyin Jswasem.a'SfiiUiym, ddis^cza czesc4, fwej|Oi^uiszcza^ln% ,4v zobpjejfeóia kwasny przesacz, -Osaid wg^acony tym rajdemogrzewa sie do wrzenia z alkoholem metylen wym.. Jedna czesc 2-^aminobei»enosulfonylo)- *amdffiQ-4 +(2* ^oksypnopylo) -5 -™etylooksa2Dlu pozostaje nierozpusaczona w postaci bezbarw¬ nej macy krystalicznej, pozostala czesc krysta- teuje z roztworu w alkohol/u metylowym podczas chlodzenia w lodówce. Po przekrysta- lizowaniu z mieszaniny dwiimetylofbrmamid — woda w stosunku 1 : 1 produkt topnieje w temperaturze 24TC- Przyklad- XXII. Mieszanine reakcyjna powstala w rezultacie dzialania 10 g siarczanu rteciowego i 2 g stezonego kwasu siarkowego na 110 g 96%-wego alkoholu propargilowego' rozpuszczonego w i 90 ml wody oddestylowuje sie mozliwie calkowicie w prózni wytworzonej za pomoca pompy wodnej. Destylat zawiera o- kolo 60 g acetolu. 205 g soli wapniowej p-acetoaminobenzeno- sudfcmylocyjanamidu rozpuszcza sie w 750 ml gjoracej wody, ochladza do temperatury G0°C i zadaje 200 ml stezonego kwasu solnego. Do te¬ go roztworu dodaje sie, równoczesnie mieszajac, powyzszy destylat zawierajacy 60 g acetolu, przy czym stosujac chlodzenie, temperature u- trzymuje sie w gsrainicach 50—70CC. Pjo zakon¬ czeniu reakcji e@ytermiicznej miesza sie nadal w ciagu 1 godziny w temperaturze 60°C, odsa¬ cza na goraco pod próznia wykrystalizowany 2-(p~acetoamiinobenzenosulta 4-me- tyiooksazol i przemywa goraca woda. Wydaj¬ nosc: 184 g jodpewaadajaca 31£% w przeMcze- niu na alkohol pnopargHowy.W celu oczyszczenia produkt miesza sie w 4,5 litrze wody, rozpuszcza przez dodanie 10%-we- go roztworu lugu sodowego i odbarwia weg^ lem aktywowanym. W rezultacie zobojetnienia przesaczu otrzymuje sie zwiazek, w postaci bezbarwnych krysztalów, o temperaturze top¬ nienia 214—216°C.W celu odszczepienia grupy acetylowej pro¬ dukt rozpuszcza sie w 900 ml 15%-wego lugu sodowego, utrzymuje w ciagu 24 godzin w tern- peraiturze 4ÓeC, rozciencza wreszcie 900 ml wody i nastawia kwasem na wartosc pH 9.Przesacz po odbarwieniu weglem aktywowa¬ nym zobojetnia sie, przy czym wydzielaja sie bezbarwne krysztaly 2-(p-atninobenzenosulib^ nylo)-amino -4-metylooksazbiai, który mozna o- czyscdC i^zefcrystaliizowiujac z wrzacego 50%- w^^-alkoholu etylowego lub wrzacej wody. 2- -(p-:amindbe^enos(Ul^^^ amino 4^netylo-L oksazol wysuszy w Ijempeiiatur^e 1G3P<£ do stalej wagi,nfiwore 6 temperaturze topnienia 191—194CC.Przyklad XXIII. Jezeli podda sie reak cji 26,2 g pemtanol-(2)-onu-(3) i 66,2 g soli wap nóowej p- acetoarndnobenzenósulfoinylocyjana imdu rozpuszczonego w 240 ml wody w o beonosci 80. ml stezonego kwasu solnego i stepujac wedlug wskaizan przykladu VII, ortrzy muje sie 2-(p-ace4raminoibenzenosu^ mi'rio-4-etylo-5-imetyiLooksazol. Produkt twórz bezbarwne krysztaly, topniejace w temperafou rze 243—245°C z wydzielandem gazu. Wydajinos' wynosi 68,6 g co odpowiada 82,7%. W rezulta ede hydrolizy alkalicznej otrzymuje sie z nie 2-(p-aminobenzenosulfonylo) -amino -4-etylo-5 -metylooksazol, w postaci bezbarwnych krysz tulów, o temperaturze topnienia 187—189°C. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania pochodnych 2-aimino- oksazoli, o wzorze ogólnym 2, w którym R oznacza jednakowe lub rózne rodiniifai alki¬ lowe, cykloalkilowe, araiMlowe lub arylowe, które ze swojej strony moga byc podstawio¬ ne gnjjpami alikoksylowymi lub hydroksylom wymd, lub jeden R posiaida znaczenie poda¬ ne wyzej, podczas gdy drmgi R oznacza a- itom wodoru, a X oznacza atom wodoru albo ewentualmiie podstawiona grupe benzenosul- fonylowa, znamienny tym, ze a-hydroksyke- ton o wzorze ogólnym 1, w którym pod- stawniiki R moga byc jednakowe lub' rózne i maja znaczenie podane wyzej wprowadza sie w reakcje z cyjanamidem albo jedno — lub dwupodisitaiwiona sola metalu alkaliczne¬ go albo sola metalu ziem alkalicznych cyja^ namiidu w srodowisku alkalicznym, obojet¬ nym lub kwasnym lub z pochodna cyjana¬ midu, w której jeden atom wodoru igrtipy a- monowej zastapiony jest rodnikiem benzeno- sulfonyilowym, w srodowisku kwasnym, a: ot/rzymany 2-aminooksazol wyodrebnia sie jako taki lub w postaci soli z kwasami al¬ bo zasadami.

2. Sposób wedlug zastirz. 1, znamienny tym, ze reakcje prowadzi sie w obeónosci wody, roz-* puszczalnika mieszajacego sie 2 woda albo mieszaniny wody i takiego liozpuszczalnika, w temperaturach 0—100°G, korzystnie w temperaturach 35--80oC. "¦ 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tymr ze stosuje sie pochowa cyjanamidu, w któ¬ rej jeden atom wedprcu w grupie aminowej zostal:zastapiony rodNiW lewym, zawierajacym grupe aminowa w po-fozeniu para wobec grupy sulfonowej albo rodnik dajacy sie podprowadzic w grupe a- minowa. 4. Sposób wedlug zaistrz. 1 — 3, znamienny tym, ze stosuje sie a-hydroksyketony otrzy¬ mane przez czesciowa redukcje 1.2-dwuke- toinów, albo przez przylaczenie wody do od¬ powiednio podisibawionych etynylokarbanoli, albo przez hydrolize a-chloroketonów, a i roztwory uzyskane w kazdym przypadku przerabia sie dalej bez wyodrebniania ct-hy- dmoksyketonów. 5- Sposób wedlug zasitrz. 1—4, znamienny tyim, ze jako a-hydroksyketon stosuje sie acetioi- ne. Nordmank — Werke Gesellschaft mit beschrankter Haftung Zastepca: inz. Zbigniew Kaminski rzecznik patentowyDo opisu patentowego nr 47796 HO-CH-R 0=C -R AZQr 1 N-C-R X-NH-C C-P 0 Wzór 2 HO-CH-R, 0=C - R, Wzor 3 N-C-R. u u X-NH-C C-R« 0 Wiór 4 2034. RSW „Prasa", Kielce. Nakl. 250 egz. [BIB Urzc. Ffii&iej a* PL