PL47360B1 - - Google Patents

Description

Jak wiadomo witamina A jest bardzo wrazli¬ wa na dzialanie tlenu. Na przyklad pod wply¬ wem tlenu powietrza rozklada sie ona juz w ciagu kilku godzin. Znane dotychczas estry wi¬ taminy A sa równiez bardzo nietrwale. Przez dodanie antyutleniaczy, na przyklad a-tokofe- rolu, mozna co prawda zwiekszyc trwalosc wi¬ taminy A, jednak efekt osiagalny przez tego ro¬ dzaju zabiegi jest dla wielu celów jeszcze nie¬ wystarczajacy.Powyzsze wlasciwosci witaminy A byly powo¬ dem licznych wysilków majacych na celu zabez¬ pieczenie jej przed rozkladem. Jedna z pierw¬ szych propozycji polegala na stosowaniu wita- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa: Heinrich Klaui i Ru¬ dolf Ruegg. miny A w postaci adsorbatu, na przyklad na mace owsianej. Tego rodzaju preparaty wyka¬ zywaly jednak stosunkowo male polepszenie trwalosci witaminy A i zostaly wkrótce wypar¬ te przez inne, w których witamina ta znajduje sie w postaci zdyspergowanej w koloidzie. Spo¬ soby wytwarzania takich preparatów byly kil¬ kakrotnie opisywane w literaturze, miedzy in¬ nymi na przyklad w opisie patentowym Nie¬ mieckiej Republiki Federalnej nr 1.035.319.Wymienione wyzej sposoby otrzymywania sta¬ bilnych preparatów zawierajacych witamine A sa bardzo pracochlonne i drogie. Dalsze zwiek¬ szenie stabilnosci metodami fizycznymi zdaje sie byc narazie nieosiagalne.Obecnie okazalo sie nadspodziewanie, iz nie¬ które estry witaminy A wykazuja nadzwyczaj dobra stabilnosc. Chodzi tu o estry witaminy Az podstawionym kwasem benzoesowym, przy czym podstawnikami sa jedna lub kilka grup nitrowych* nizsze grupy alkilowe, nizsze grupy alkoksylowe, albo ewentualnie alkilowane lub acylowane grupy aminowe, lub atomy chlorow¬ ca. Trwalosc tych estrów jest w stosunku do samej witaminy A lub jej octanu czy palrrtity- nianu tak duza, iz proponowane estry bez jakie¬ gokolwiek dodatku antyutleniaczy albo w posta¬ ci preparatów chronionych w sposób fizyczny, mozna stosowac do witaminizacji srodków zyw¬ nosciowych i paszowych. Niektóre z wyzej wy¬ mienionych estrów, na przyklad p-aminobenzo- esan w niechronionym, czystym krystalicznym stanie dorównuja najlepszym znanym prepara¬ tom octanu witaminy A wzglednie palmitynia- nu witaminy A w postaci ochronionej zelatyna, z czego jasnp wynika techniczny postep osia¬ galny dzieki wynalazkowi. Jednym z korzyst¬ nych zwiazków jest ester witaminy A kwasu p-nitrobenzoesowego. Powyzszy ester nadaje sie zwlaszcza jako preparat witaminy A do witami- nizowania paszy dla drobiu.Sposób witaminizowania srodków spozyw¬ czych albo paszowych wedlug niniejszego wy¬ nalazku polega na tym, ze dodaje sie do nich ester witaminy A z kwasem benzoesowym, któ¬ ry podstawiony jest jedna albo kilkoma gru¬ pami nitrowymi, nizszymi grupami alkilowymi albo alkoksygrupami, albo ewentualnie alkilo- wanymi albo acylowanymi grupami aminowymi, albo atomami chlorowców. Sposród chlorow¬ ców najlepsze wyniki daje chlor.Sposób wedlug wynalazku mozna stosowac równiez lacznie z innymi znanymi sposobami, które powoduja wzrost stabilnosci na skutek zabiegów fizycznych, a z których kilka opisano wyzej.W tych przypadkach, w których stawia sie szczególnie duze wymagania odnosnie trwalosci preparatów witaminy A, na przyklad w przy¬ padku dodawania preparatów do pasz, bezpo¬ srednie stosowanie estrów kwasu benzoesowe¬ go jest czesto niewskazane. W tych przypad¬ kach nie potrzeba jednak wytwarzac wpierw produktów chronionych zelatyna, których pro¬ dukcja jest skomplikowana i droga, lecz moz¬ na stosowac sposób posredni w stosunku do tych dwóch skrajnych metod. Polega on na tym, ze wodna zawiesine proponowanego estru kwasu benzoesowego pozostawia sie w celu ze¬ stalenia w wodnym koloidzie, a nastepnie roz¬ drabnia mechanicznie. Powyzszy prosty i tani sposób zapewnia swietna stabilnosc tak otrzy¬ manego preparatu i umozliwia latwe jego daw¬ kowanie do srodków spozywczych albo paszo¬ wych.Przyklad I. 100 g zelatyny i 20 g cukru roz¬ puszcza sie w 200 g wody przez ogrzanie do 65°, .A zawiesza sie równomiernie w tym roztworze przez mieszanie. Powyzsza zawiesine emulguje sig w temperaturze 60° z 900 g oleju rycynowego, o temperaturze 60°, energicznie mieszajac. Na¬ stepnie ochladza sie emulsje do 15° mieszajac, po czym zadaje 800 ml izopropanolu. Po dwu¬ godzinnym mieszaniu przy ochlodzeniu lodem odsacza sie przemienione w zel i czesciowo od¬ wodnione czastki i przemywa od izopropanolu i eteru naftowego. Po wysuszeniu w suszarce cyrkulacyjnej w temperaturze 35° mozna tak otrzymany preparat stosowac jako dodatek wi¬ taminy A do srodków paszowych.Przyklad II. W 200 g okolo 60%-owego roz¬ tworu zelatyny w postaci jaka otrzymuje sie przy wyrobie zelatyny po filtracji, a przed su¬ szeniem koncowym, rozprasza sie 20 g p-amino¬ benzoesanu witaminy A, która uprzednio roz¬ drabnia sie na granulat o srednicy 3—5 /*. Zela¬ tyne zawierajaca p-aminobenzoesan witaminy A poddaje sie zelowaniu w postaci listków, jak przy wyrobie zelatyny i nastepnie suszy. Pre¬ parat otrzymany przez zmielenie w mlynku mlotkowym dodaje sie do paszy.Przyklad III. P-aminobenzoesan witaminy A dodaje sie w postaci krysztalów o srednicy ca 10 fi wprost do paszy.W celu uproszczenia dawkowania i polepsze¬ nia dokladnosci dozowania oraz rozprowadza¬ nia witaminy A w substancji witaminizowanej, mozna p-aminobenzoesan witaminy .A zmieszac wpierw z odpowiednim nosnikiem, jak na przy¬ klad maka owsiana.Przyklad IV. 25 g 3,5-dwunitrobenzoesanu wi¬ taminy A rozprasza sie w 200 g roztworu zelaty¬ ny w sposób podany w przykladzie II. Produkt dodaje sie po zmieleniu wprost do paszy.Przyklad V. 15 g 3,5-dwuarjiinobenzoesanu witaminy A rozprasza sie w 250 g roztworu ze¬ latyny w sposób analogiczny jak podano w przy¬ kladzie II na produkt suchy, który dodaje sie wprost do paszy.Przyklad VI. 21 g p-chlorobenzoesanu wita¬ miny A rozprasza sie w roztworze zawieraja¬ cym 100 g zelatyny, 20 g cukru i 200 g wody — 2 —w temperaturze 60° do uzyskania jednorodnej mieszaniny. Mieszanine te wlewa sie silnie mie¬ szajac do 500 ml oleju mineralnego o 60°, a na¬ stepnie chlodzi do 15° umiarkowanie mieszajac.Otrzymana zawiesine czasteczek zelu miesza sie z zawiesina 40 g maczki pszennej w 500 ml ete¬ ru naftowego. Czastki oddziela sie od rozpusz¬ czalnika i oleju na nuczy, suszy wpierw w tem¬ peraturze 25°, nastepnie w temperaturze 35° i dodaje do paszy.Przyklad VII. 100 g zelatyny i 30 g cukru roz¬ puszcza sie w 300 g wody przez ogrzanie do temperatury 65°. 23 g p-nitrobenzoesanu wita¬ miny A w postaci krysztalów o wielkosci ziaren ca 5 ^ rozprasza sie w tym roztworze przez mie¬ szanie az do uzyskania jednorodnej zawiesiny.Powyzsza zawiesine emulguje sie w tempera¬ turze 60° w 800 g oleju rycynowego o tempe¬ raturze 40° energicznie mieszajac. Nastepnie ochladza sie ja do 10° mieszajac umiarkowa¬ nie, po czym zadaje 600 ml etanolu. Po pól¬ godzinnym mieszaniu, przy równoczesnym ochla¬ dzaniu lodem, odsacza sie przemienione w zel i czesciowo odwodnione czasteczki i przemywa etanolem oraz eterem naftowym. Po skonczonym suszeniu w suszarce z obiegiem powietrza, wpierw w temperaturze 20°, a nastepnie 45°, mozna otrzymany preparat stosowac do wzbo¬ gacania paszy w witamine A. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób witaminizacji srodków spozywczych albo paszowych witamina A, znamienny tym, ze do srodków tych dodaje sie estru wita¬ miny A z kwasem benzoesowym, podstawio¬ nym jedna lub kilkoma grupami nitrowy¬ mi albo nizszymi grupami alkilowymi, niz¬ szymi grupami alkoksylowymi, albo ewen¬ tualnie alkilowanymi lub acylowanymi grupami aminowymi, albo atomami chlo¬ rowca.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie ester witaminy A z kwasem p-aminobenzoesowym.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie ester witaminy A z kwasem p-nitrobenzoesowym. F. Hoffmann-La Roche & Co AktiengeseLlschaft Zastepca: dr Andrzej Au rzecznik patentowy PL