PL47290B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwa¬ rzania cyklododecyloguanidyny oraz jej soli or¬ ganicznych i nieorganicznych.Nowe pochodne guanidyny sa doskonalymi grodkami pasozytobójczymi, stosowanymi do zwalczania chorób u roslin, nasion i drzew owo¬ cowych. Posiadaja one duza aktywnosc grzybo¬ bójcza, która mozna wykazac zarówno w pró¬ bach in vitro na grzybach takich jak na przy¬ klad Sterigmatocystis nigra, Stemphylium radi- cinum, Fusarium oxysporum, Gibberella Zeae, Penicillium ansari mondi, Candida albicans, Rhizopus nigricans, jak i w próbach in vivo na pasozytach takich jak na przyklad próchnica zboza (Tilletia caries), weglica fasoli (Colletri- chum lindemuthianum), mildiou ziemniaka (Phytophtora infestans), oidiaim jabloni (Podo- sphaera leucotricha).Zwiazki wedlug wynalazku wytwarza sie przez ogrzewanie pod chlodnica zwrotna w obecnosci rozpuszczalnika lub mieszaniny bezwodnych rozpuszczalników, takich jak na przyklad wyzszy alkohol i benzen lub toluen, cyjanamidu z sola organiczna lub nieorganiczna cyklododecyloaminy, stosujac nadmiar cyjana¬ midu. Rozpuszczalnik usuwa sie w trakcie zage¬ szczania przez destylacje i w ten sposób otrzy¬ muje sie odpowiednia sól cyklododecyloguani¬ dyny.Sama cyklododecyloguanidyne otrzymuje sie dzialaniem wodnego roztworu wodorotlenku al¬ kalicznego na którakolwiek ze soli kwasów or¬ ganicznych lub mineralnych. Operacje prowadzi sie w temperaturze mieszaniny reakcyjnej pod chlodnica zwrotna, ekstrahujac jednoczesnie benzenem w taki sposób, aby zasade otrzymana dzialaniem hydrolizy usunac z alkalicznego roz¬ tworu.SoJLe mineralne cyklododecyloguanidyny moz¬ na takze wytwarzac przez bezposrednie dziala¬ nie kwasów mineralnych na alkoholowy roz¬ twór organicznej soli zasady.Sposobem wedlug wynalazku mozna zatem otrzymac badz zasade cyklododecyloguanidyny, badz tez sole zawierajace zarówno grupe kwasu karboksylowego takiego jak octowy, propiono- wy, maslowy, walerianowy, kapronowy, laury- nowy, maleinowy, ftalowy, benzoesowy itp. jak i grupe kwasu nieorganicznego, jak weglowy, solny, azotowy lub siarkowy.Przytoczone przyklady nie ograniczajac wy¬ nalazku pokazuja sposób wytwarzania nowych zwiazków guanidyny i uwydatniaja niektóre z ich wlasciwosci grzybobójczych.Przyklad I. Octan cyklododecyloguanidyny.W 3 litrowej kolbie zaopatrzonej w mieszadlo, termometr i chlodnice zwrotna umieszcza sie w kolejnosci: 243,3 g (1 mol) octanu cyklodode- cyloaminy (wytworzonej dzialaniem kwasu oc¬ towego, w srodowisku metanolu na cyklodode- cyloamine, opisana przez Prelog'a, Helv. Chim.Acta 33, 368 (1&50), 61,0 g cyjanamidu, 400 cm3 alkoholu n-amylowego, 1200 cm3 bezwodnego benzenu, po czym lekko ogrzewa sie mieszajac.Gdy masa osiagnie temperature 83°C zaczyna destylowac benzen. Usuwa go sie calkowicie w ciagu 4 godzin, po czym temperature w kol¬ bie podnosi sie do 130 — 140°C i utrzymuje ja w ciagu 3 godzin. Nastepnie jednolita mase oziebia sie, utworzone krysztaly odsacza i prze¬ mywa 100 cm3 absolutnego alkoholu, a nastep¬ nie 3 razy po 100 cm3 mieszaniny alkoholu abso¬ lutnego (1 objetosc) i eteru (2 objetosci) oraz 4 razy po 100 cm3 eteru.W ten sposób otrzymuje sie 192 g surowego octanu cyklododecyloguanidyny, o temperaturze topnienia 208° — 210°C (badz wydajnosc 67,3% w przeliczeniu na wprowadzony octan aminy).Po przekrystalizowaniu surowego produktu w 3 litrach absolutnego alkoholu otrzymuje sie 155 g czystego octanu cyklododecyloguanidyny, o temperaturze topnienia 213° — 214°C, którego analiza dala nastepujace wyniki: C°/o H°/o N% Obliczono dla C13H31C2V3 63,13 10,95 14,72 Znaleziono 63,55 11,03 14,68 Przyklad II. Chlorowodorek cyklododecylo¬ guanidyny.W 1 litrowej kolbie zaopatrzonej w mieszadlo, termometr, chlodnice zwrotna i rure doprowa¬ dzajaca gaz obojetny umieszcza sie w atmosfe¬ rze azotu 11 g octanu cyklododecyloguanidyny i 400 cm* metanolu, a nastepnie dolewa na zim¬ no w trakcie mieszania 86 cm3 0,5 n kwasu sol¬ nego. Temperatura podnosi sie do 25 — 30°C.Metanol oddestylowuje sie w prózni w tempe- turze ponizej 30°C. W atmosferze azotu utrzy¬ muje sie roztwór wodny, który po oziebieniu krystalizuje. Saczy sie go, przemywa 10 cm3 wody, odciaga i suszy. Otrzymuje sie 10,9 g chlorowodorku cyklododecyloguanidyny (wydaj¬ nosc 99°/o) w postaci bialego mikrokrystaliczne¬ go proszku, o temperaturze topnienia 227—229°C.C°/o H°/o N°/o Cl°/o Analiza: obliczono dla C13H2sN3Cl 59,62 10,78 16,04 13,56 znaleziono 59,31 10,56 15,85 13,47 \ Przyklad III. Siarczan cyklododecylogua¬ nidyny.W kolbie podobnej do zastosowanej w przy¬ kladzie II umieszcza sie 12 g octanu cyklodode¬ cyloguanidyny i 400 cm3 metanolu, po czym w trakcie mieszania dodaje 42 cm3 normalnego kwasu siarkowego. Po oddestylowaniu w prózni metanolu odzyskuje sie 72,9 g koncentratu, któ¬ ry odsacza sie, przemywa 30 cm8 wody, odciaga i suszy. Otrzymuje sie 10,6 g produktu suchego (wydajnosc 92,2°/o siarczanu cyklododecylogua¬ nidyny), w postaci proszku o duzej masie, top¬ niejacego w temperaturze 280—281°C, którego analiza dala nastepujace wyniki: C«/o H*/o NVo S°/o Obliczono dla CzeHseNBOtS 56,89 10,28 15,31 5,84 Znaleziono 56,99 10,25 15,16 5,71 Przyklad IV. Cyklododecyloguanidyna.W 1 litrowej kolbie zaopatrzonej w mieszadlo, termometr, chlodnice zwrotna i rure doprowa¬ dzajaca gaz obojetny umieszcza sie w atmosfe¬ rze azotu, wolnej od dwutlenku wegla, w trak¬ cie mieszania w temperaturze normalnej 10,1 g octanu cyklododecyloguanidyny, 250 cm3 0,5 n roztworu wodorotlenku sodowego i 500 cm3 benzenu, poczym ogrzewa pod chlodnica zwrot¬ na w ciagu dwóch godzin, stale mieszajac. Pod koniec tego okresu przerywa sie mieszanie, de- kantuje warstwe organiczna stosujac rurke przelewowa, dodaje do kolby 200 cm8 benzenu i ogrzewa ponownie pod chlodnica zwrotna w ciagu 30 minut. Operacje te przy zastosowa¬ niu syfonu powtarza sie jeszcze trzy razy, do¬ dajac kazdorazowo 200 cm3 benzenu. Nastepnie laczy sie te cztery zdekantowane roztwory, któ¬ re po oziebieniu krystalizuja. Osad odsacza sie i przemywa trzykrotnie 10 cm3 benzenu, Otrzy- — 2 —muje sie 7 g surowej cyklododecyloguanidyny (to jest 87,7°/o teoretycznej wydajnosci).W celu przekrystalizowania surowego pro¬ duktu ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna 3,01 g zasady z 70 cm3 bezwodnego benzenu w ciagu 30 minut. Saczy sie na goraco w celu usuniecia powstalego zmetnienia. Przesacz krystalizuje przy oziebieniu. Przemywa sie go trzy razy po 2 cm3 benzenu, odciaga pod cisnieniem azotu w celu unikniecia wysycenia dwutlenkiem we¬ gla i nastepnie suszy. Otrzymuje sie 2,7 g czy¬ stej cyklododecyloguanidyny w postaci bialego proszku o mikrokrystalicznych luskach topnie¬ jacych w temperaturze 142—143°C.Na podstawie analizy otrzymano nastepujace wyniki: C°/o H°/o N°/o Obliczono dla C13H21N3 69,28 12,08 18,65 Znaleziono 69,14 12,14 18,29 Miano zasadowe produktu oznaczone w srodo¬ wisku rozcienczonego alkoholu w obecnosci ble¬ kitu bromofenolowego wynosi 99,8%.Przyklad V. Przyklad ten ma na celu przedstawienie wlasciwosci grzybobójczych po¬ chodnych cyklododecyloguanidyny otrzymanej sposobem wedlug wynalazku. Mierzono dziala¬ nie grzybobójcze o:tanu cyklododecyloguanidy- octan laurylo- guani- dyny octan cyklódo- decylo guani¬ dyny Próby in vitro CA 95-100 w mcg/cmM) obserwowane na grzybach ponizej podanych (2) S. R. 400 250 F. O. 250 100 G. Z. 1000 750 Próby in vivo c95-100wmcg/cm'<1) obserwowane na pasozytach ponizej podanych (3) mildiou 1000 750 oidium 4000 3000 | ny porównujac ja z dzialaniem octanu laurylo- guanidyny, produktu znanego i stosowanego po¬ tocznie, jako srodek pasozytobój czy. Wyniki przedstawiono w ponizszej tabeli: (1) CA95-100 — stezenie dajace 95—100°/o aktyw¬ nosci (2) S.R. — Stemphylium Radicinum F.O. — Fusarium Oxysporum G.Z. — Gibberella Zeae (2) mildiou ziemniaka: Phytophtora infestans, oidium jabloni: Podosphaera leucotricha.Z tabeli jasno wynika, ze dla uzyskania takie¬ go samego dzialania grzybobójczego stosuje sie dawki octanu cyklododecyloguanidyny nizsze od dawek octanu lauryloguanidyny. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania cyklododecyloguanidy¬ ny i jej pochodnych, znamienny tym, ze sól organiczna lub nieorganiczna cyklododecylo- aminy ogrzewa sie do temperatury 130—140°C z cyjanamidem w obecnosci bez¬ wodnych rozpuszczalników i utworzona or¬ ganiczna Jiub nieorganiczna sól cyklododecy¬ loguanidyny ewentualnie ogrzewa z wodnym roztworem wodorotlenku sodowego, przy czym jednoczesnie ekstrahuje zasade za po¬ moca obojetnego rozpuszczalnika.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1 wytwarzania chloro¬ wodorku i siarczanu cyklododecyloguanidyny z soli organicznej, znamienny tym, ze na roztwór metanolowy soli organicznej w po¬ staci octanu cyklododecyloguanidyny dziala sie roztworem (wodnym kwasu solnego lub kwasu siarkowego. Rhóne — Poulenc S. A. Zastepca: inz. J. Felkner rzecznik patentowy PL