Przedmiotem niniejszego wynalazku jest spo- sób wytwarzania kulek, zwlaszcza szklanych, po¬ legajacy na przeprowadzaniu materialu wsado¬ wego w postaci grysu o wielkosci ziarn, równej zadanej granulacji kulek przez strefe tempera¬ tury, utworzona na przyklad wewnatrz piers¬ cieniowego plomienia gazowego, a nastepnie przez strefe studzenia oraz urzadzenie do sto¬ sowania tego sposobu.Kulki szklane znajduja oibeicniie szerokie za¬ stosowanie zarówno w kserografii jak i w pro¬ dukcji pokryc odblaskowych. Najczesciej wy¬ twarza sie je sposobem odlewania recznego lub (mechanicznego w formach, do których wlewa sie lub wtryskuje roztopiona mase szklana. Spo¬ sób ten ma jednak te zasadnicza wade, ze nad- #*? *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa Joanna Konwerska- -Hrafoowska, Krzysztof Tomaszewski i Jerzy Plewicki, lewy powstajace na kulkach w plaszczyznie po¬ dzialu formy, powoduja koniecznosc ich dal¬ szej pracochlonnej obróbki powierzchniowej.Ponadto wydajnosc tego procesu jest stosunko¬ wo niewielka, a zastosowanie jego ogranicza sie wylacznie dla kulek o stosunkowo znacznych srednicach.Znany jest takze sposób wytwarzania polega¬ jacy na rozpryskiwaniu (roztopionego szkla, którego krople krzepnie przyjmuja wskutek zjiawiskia napiecia powierzchniowego postac ku¬ lek. Wada tego sposobu sa jednak niedokladnos¬ ci ksztaltu otrzymywanych kulek spowodowa¬ ne rozciagajacym dzialaniem plynnej masy szklanej w czasie rozpryskiwania, oraz koniecz¬ nosc sitosowania kosztownych urzadzen do to¬ pienia materialu.Znany jesit równiez sposób, polegajacy na ksztaltowaniu kulek w obracajacych sie beb¬ nach, zawierajacych surowiec w temperaturze miekniecia, z zawartoscia dodatków zwieksza-Jacych napiecie (powierzchniowe oraz podtrzy¬ mujacych wysoka temperature. Dodatki te po¬ woduja jeldnak zmiany strukturalne szkla, a ponadto proces ma niewielka wydajnosc i wy¬ maga uzycia surowców o bardzo wysokim na¬ pieciu powierzchniowym.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa spo¬ sób wytwarzania kulek wedlug wynalazku, po¬ legajacy na! przeprowadzaniu materialu wsado¬ wego w (postaci gryisu o wielkosci ziarn odpo¬ wiadajacych zadanej granulacji kulek, przez strefe wysokiej (temperatury utworzona wew¬ natrz pierscieniwego plomienia gazowego, w której ziarna ¦*£ topia sie i wskutek wyste¬ powania zjawiska napiecia powierzchniowego formuja w postaci kulek oraz przez strefe stu¬ dzenia, w której nastepuje ich stopniowe za¬ styganie. Jak wykazany badania dokladnosc ksztlaltu lotrzymywattiych tym sposobem kulek jest znacznie wyzsza w porównaniu do znanych dotychczas sposobów, a wydajnosc procesu znacznie wyzsza, przy czym dziefldi ziarnistej postaci surowca dobre wyniki otrzymuje sie równiez w przypadku uzycia materialów o mniejszych wartosciach napiecia powierzch¬ niowego. Moze on byc przy tym stosowany^ do wytwarzania kulek o znacznym zakresie sred¬ nic od okolo 0,1 ?; do kilku milimetrów. Za¬ leta sposobu jest równiez prosta konstrukcja urzadzenia stanowiacego pierscieniowy palnik gazowy z otworami plomiennyimi skierowanymi do dolu oraz umieszczonym w jego srodku le¬ jem zsypowym.Wynalazek jest wyjasniony na zalaczonym rysunku, ina którym fig. 1 przedstawia .schemat urzadzenia do wytwarzania kulek w przekroju pionowym, a fig. 2 — to samo urzadzenie w wi¬ doku z góry.Urzadzenie to sklada sie ze zbiornika 1 ma^ terialu wsadowego w postaci ziarnistej, z prze¬ nosnika wibracyjnego 2, doprowadzajacego go do lejjal zsypowego 3, z pierscieniowego palnika gazowego 4, tworzacego strefe wysokiej tempe¬ ratury 5 otoczona plomieniem 6 oraz z umiesz¬ czonego pod nim w odleglosci umozliwiajacej utworzenie strefy studzenia 7 — odbieralnika 8, podajacego uformowane kulki na tarcze 9 se¬ paratora. Separator sklada sie z obracajacej sie, nachylonej tarczy 9 napedzanej przez silnik elektryczny 10 oraz z umieszczonej w jej unie¬ sionej czesci — obrotowej szczotki 11 napedza¬ nej silnikiem 12, która sluzy do zgarniania nie¬ wlasciwie uformowanych kulek do zbiornika 13.Kulki, których dokladnosc ksztaltu zawarta jest w granicach tolerancji otaczaja sie po tarczy 9 separatora do zbiornika 14.Wytwarzanie kulek sposobem wedlug wyna¬ lazku ma przebieg nastepujacy. Material wsa¬ dowy na przyklad szklo w postaci ziarnistej (na przyklad grysu lub sieczki) o wielkosci ziarn odpowiadajacej zadanej granulacji kulek jest doprowadzany ze zbiornika 1 przenosnikiem wi¬ bracyjnym. 2 — do lejka zsypowego 3, którego wylot znajduje sie w srodku pierscieniowego palnika gazowego 4. Palnik ten zaopatrzony w otwory plomieniowe skierowane do dolu, wy¬ twarza otoczona,plomieniem 6 strefe wysokiej temperatury 5, w której nastepuje stopienie ziarn materialu oraz uformowanie kulek o gra¬ nulacji odpowiadajacej wielkosci ziarn. W stre¬ fie studzenia 7 utworzonej miedzy plomieniem palnika a odbieralnikiem 8, nastepuje stopnio¬ we zastyganie kulek, które po calkowitym za¬ krzepnieciu wpadlaja do odbieralnika. Wysokosc strefy studzenia 7 jest przy tym zalezna od za¬ danej granulacji kulek, ciepla wlasciwego oraz wspólczynnika przenikania powierzchniowego materialu. Z odbieralnika 8 kulki spadaja na nachylona tarcze 9 separatora. Kat nachylenia i predkosc obrotowa tarczy 9 jest przy tym tak dobrany, ze kulki których dokladnosc ksztaltu jest zawarta w granicach tolerancji staczaja sie do podstawionego pod jej obnizona czescia zbiornika 14, natomiast te których ksztalt od¬ biega od kulistego zabierane sa sila tarcia przez tarcze 9 w jej wyzsze /polozenie skad zostaja zgarniete za pomoca obrotowej szczotki 11 do zbiornika 13 odpadów. W celu uzyskania do¬ kladnie okreslonej frakcji kulki ze zbiornika M sa nastepnie przesiewane za pomoca zna¬ nych sit i rozdzielane odpowiednio do zadanej tolerancji srednic.Przy wytwarzaniu kulek o wiekszych sred¬ nicach celowe jest zastosowanie ukladu palni¬ ków pionowo ustawionych jeden nad drugim, albo tez palnika rurowego, umozliwiajacego od¬ powiednie zwiekszenie dlugosci strefy 5 wyso¬ kiej temperatury.Sposób wedlug wynalazku moze znalezc za¬ stosowanie zarówno do wytwarzania kulek szklanych, jak i kulek z innych materialów na przyklad metali. PL PL