Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania wy¬ robów dzianych zabezpieczonych przed pruciem wskutek puszczania oczek. Dotychczas przecia¬ gano przez oczka wytworzonego gotowego wy¬ robu dzianego nowe oczka w celu uzyskania wyrobów dzianych zabezpieczonych przed pru¬ ciem. Znane jest tez przeplatanie rzedu oczek przez drugi rzad oczek. W obu przypadkach dzieki ponownemu wpleceniu szeregów oczek uzyskuje sie wzmocnienie wyrobu dzianego, a przez utrwalenie oczek, zmniejszenie elastycz¬ nosci wyrobu. Stwierdzono, ze takie oczka utrwalajace zabezpieczaja wprawdzie wyroby dziane przed pruciem, jednak same nie zostaja zabezpieczone przez wyrób dziany przed samo¬ rzutnym pruciem sie przy zerwaniu nitki. Wsku¬ tek tego zabezpieczenie przed puszczaniem oczek istnieje tak. dlugo dopóki nieuszkodzone sa oczka zabezpieczajace.Istota niniejszego wynalazku polega na wy¬ konaniu wyrobów dzianych z podwójnych rze¬ dów oczek, które wytwarza sie przy pomocy dwóch igiel w jednym zabiegu roboczym. Spo¬ sób ten ma te zalete, iz oczka obu szeregów utrwalaja sie wzajemnie. W przypadku przer¬ wania nitki w jednym albo obu szeregach oczek, nastepuje calkowite i samoczynne utrwalenie tych oczek w miejscu zerwania dzieki sciagnieciu niitki. Dzieki temu zabezpiecza sie w sposób nie¬ zawodny kazde miejsce wyrobu dzianego przed dalszym pruciem. Istotny jest przy tym fakt, ze podwójne rzedy oczek zachowuja prawie cal-kowicie swa elastycznosc pomimo utrwalenia wyrobu dzianego.W mysl wynalazku cel ten osiaga sie przez to, iz z kazdej z obu nitek stale prowadzonych za pomoca igly, posiadajacej zamkniete ucho, tworzy sie na przemian petle, a po jej prze¬ puszczaniu przez oczka juz gotowego szeregu oczek, zaibezpiecza wzajemnie przez wprowa¬ dzanie na przemian petli jednej nitki do petli drugiej nitki w taki sposób, ze petla jednej nitki zostaje po pierwsze opasana przez utwo¬ rzona poprzednio nowa petle drugiej nitki i na¬ stepnie przeszyta, po cofnieciu igly, przez nowo utworzona petle z drugiej nitki, przy czym oczka dziane gotowe i utrwalone sa stale od¬ dawane przy cofnieciu kazdej z obu igiel, ce¬ lem zesuniecia ich do wyrobu. Azeby sposób recznie opracowany móc wykonywac maszyno¬ wo, oczka ostatniego wytworzonego szeregu oczek dzianiny wykonane zostaja w znany spo¬ sób i kolejno odbierane s^a na przemian przez kolek lub haczyk nalezacy do lewego albo pra¬ wego szeregu jednego z dwóch naprzeciw siebie ustawionych szeregów kolków lub haków.W mysl tego zalozenia sposób wedlug wy¬ nalazku wykonuje sie maszynowo tak, by kazda nowa, wytworzona przy pomocy obu igiel petla jednej nitki, zostala za pomoca przynaleznej igly w jednym skoku przepchnieta wpierw przez przynalezne i jeszcze na haczyku zawieszone oczko juz gotowego isaeregu oczek i bezposred¬ nio potem przez petle drugiej nitki nastepnej igly, po czym ta sama petla pierwszej nitki, natychmiast po zesunieciu gotowego oczka uprzednio wytworzonego rzedu oczek, zostaje przyjeta na igle trzymajaca przebita petle nitki wymienionej na drugim miejscu, przytrzymana przez ten sam haczyk i trzymana przez niego dopóty, dopóki petla nie zostanie jako ukonczo¬ ne i zabezpieczone oczko zsunieta z haczyka danego szeregu haczyków, przed uchwyceniem petli nastepnego szeregu oczek.Specjalna zaleta zarówno sposobu recznego jak i maszynowego jest fakt, iz wyrób dziany mimo podwójnego zabezpieczenia oczek zacho¬ wuje swoja elastycznosc oraz, ze wedlug tego sposobu mozna wytwarzac najdelikatniejsze wy¬ roby dziane.Do wykonywania maszynowo tego sposobu stosuje sie znane w zasadzie urzadzenie, w któ* rym znajduja sie dwa szeregi naprzeciw usta¬ wionych w pewnym odstepie kolków aftx ha* ków oddzielnie wysuwanych z cofanych, sluza¬ cych do trzymania ostatnio wytworzonego szeregu oczek wyrobu dzianego. W mysl wy¬ nalazku takie urzadzenie do maszynowego wy¬ konywania sposobu powinno byc tak wykonane, by do biezacego, albo odbywajacego sie na prze¬ mian tworzenia petli z dwóch nitek, stosowane byly dwie igly z zamknietymi uchami (po jednej igle dla kazdej nitki), które razem z nitka pro¬ wadzona w uchu, sa przesuwane w przód i z po¬ wrotem w plaszczyznach przecinajacych sie, w celu przejecia petli najlepiej pod katem prostym i za pomoca przynaleznych saneczek. Przesuwa¬ nie odbywa sie od petli do petli wzglednie od haczyka do haczyka obu szeregów haczyków prowadzacych petle, przy czym do przesuwu w przód i z powrotem zarówno igiel jak równiez haczyków, osadzone sa obracalnie na kazdych z obu saneczek kierownicze kraiki albo noski, które moga byc obracane na dwóch walkach w kierunkach przeciwnych lecz z jednakowa predkoscia.Na zalaczonym rysunku przedstawiono przy¬ kladowo sposób wedlug wynalazku, przy czym fig. 1—6 przedstawiaja poszczególne fazy ro¬ bocze w odniesieniu do dziania recznego, fig. 7 przedstawia oczka, fig. 8 — scieg z podwójnymi szeregami oczek, dzianych w dwóch przeciw¬ nych do siebie kierunkach, fig. 9—13 przedsta¬ wiaja odpowiednie fazy odwracania kierunku dziania. Fig. 14 i 15 — schematycznie istotne czesci maszyny dziewiarskiej w przekroju pio¬ nowym i w rzucie poziomym. Na fig. 16 przed¬ stawiono detale w skali powiekszonej, a fig. 17—22 przedstawiaja fazy robocze, konieczne do wytworzenia podwójnego oczka.Stosuje sie dwie nitki 1 i 2 o jednakowym lub róznym kolorze, z których kazda przewle¬ czona jest przez jedna igle 3 wzglednie 4 za¬ opatrzona w ucho. Nitka prowadzona jest przez igle w celu wytworzenia oczka, przy czym nitki w czasie pracy nie wychodza z ucha igly. Jak to uwidoczniono na fig. 1 tworzy sie najpierw przy pomocy idacej ze szpulki nftki 1 petle 5, przy pomocy 'której utrwalic mozna koniec 6 nitki 1 dookola igly 3.Nastepnie prowadzi sie nitke 2, za pomoca igly 4 tak przez petle 5 nitki 1, azeby prowa¬ dzaca ja igla 4 znalazla sie przed igla 3. Igla 4 przeprowadza nitke 2 w postaci otwartej petli, przy czym koniec 8 nitki 2 idacej od szpulki nie osiaga petli 7. Nastepnie wycofuje sie igle 3 wzdluz nitki 1 z obszaru petli 7 i sciaga przy tym petle 5. W celu uproszczenia obrazu przed¬ stawiono na figurach wszystkie pejfcle w pier¬ wotnie utworzonej luznej pottaci Nalezy przeto uwzglednic to, ze petla 5 nitki I sciaga petle 7 — 2 —nitki 2. Nastepnie przesuwa sie igle 3 z nitka 1 wpierw poziomo w góre o pewien odcinek w stosunku do petli 5 i potem, jak przedstawio¬ no na fig. 2, przeprowadza z tylu za igla 4 przez petle 7 nitki 2, trzymana w górze przez igle 4 i zapobiega przez ito zeslizgnieciu petli 7 nitki 2 opasanej juz przez petle 5 (fig. 2). Petla 7 zostaje zatrzymana przez igle 3 i petle 9, podczas gdy igle 4, wycofuje sie wzdluz nitki 2 przez petle 5, jak to widoczne jest na fig. 3.Przy wycofywaniu igly 4 pociaga sie petle 7 na tyle, aby silnie objela petle 9 i zostala przez te ostatnia utrwalona w swoim polozeniu. W ten sposób utworzone zostaje pierwsze zabezpieczo¬ ne przed pruciem oczko. W celu otrzymania nastepnego oczka, igla 4 zostaje przesunieta przez petle 7 .wpierw o pewien odcinek w pra¬ wo w dól, a nastepnie ponownie, jak to przed¬ stawia fig. 4, (przeprowadzona od dolu do góry przez petle 9 nitki 1, przy czym przy pomocy nitki 2 tworzy sie nowa petla 10. Nastepnie cofa sie igle 3 wzdluz nitki 1 i osiaga przy tym jed¬ noczesnie zwezenie ostatnio utworzonej przez igle 4 petli 10 za pomoca petli 9, dzieki czemu powstaje ponownie oczko. Na fig. 5 przedsta¬ wiono tak osiagniety scieg z podwójnie zabez¬ pieczona petla 7. W opisany wyzej sposób moz¬ na, jak to przedstawia fig. 6, na przemian otrzy¬ mywac oczka zarówno przy pomocy nitki 1, jak równiez drugiej nitki 2. Jednoczesnie osiaga sie podwójne zabezpieczenie oczek. Strzalki podaja kierunek prowadzenia igly* Z fig. 7 wynika, ze przy tworzeniu nowego szeregu oczek uchwycone zostaja przez igly 3 14 równiez odpowiednie juz zabezpieczone oczka uprzednio wytworzonego szeregu oczek. Kazdy nowy wiaz jest polaczony z uprzednio wytwo¬ rzonym.W pewnych przypadkach zachodzi koniecznosc wykonywania dziania raz z lewej strony na prawa, a nastepnie z prawej na lewa, jak to uwidoczniono na fig. 8. Zmiana kierunku dzia¬ nia odbywa sie w sposób uwidoczniony na fig. 9—13. Wpierw nitke 1 za pomoca igly 3 prze¬ suwa sie przez ostatnia petle 11 (nitki 2), a na¬ stepnie obraca sie igle 3 w taki sposób o 180°, iz koniec zaopatrzony w ucho, wskazuje w od¬ wrotnym kierunku, jak to wynika z fig. 10.W ten sposób przygotowuje sie pierwsza petle 12 nastepnego wiazu. W tym polozeniu petli 12 nitki 1 jak to widoczne jest na fig. 11, nitka 2 zostaje przeprowadzona za pomoca igly 4 wpierw przez ostatnia petle 13 nitki 1 gotowego podwójnego szeregu oczek, a nastepnie z dolu do góry przez pierwsza petle 12 tworzonego podwójnego szeregu oczek. Po tym wycofuje sie igle 3 wzdluz nitki 1, w zamian czego wytwo¬ rzona przez nia petla 12 utrzymana zostaje przez igle 4. Teraz przeprowadza sie igle 3 z nit¬ ka 1 poprzez petle 14, wytworzona igla 4 (we¬ dlug fig. 12), z prawa na lewo, po czym wycia¬ ga sie igle 4 w dól i sciaga pierwsza petle 14 nitki 2 w celu otrzymania pierwszego podwój¬ nego oczka drugiego wiazu dzianego, przy tym zostaje owiazana igla 3 razem z petla 15. Igle 4 z nitka 2 wprowadza sie znowu wpierw do petli 16 dolnego wiazu dziewiarskiego, a do obwia¬ zanej petli 15 igly 3, po czym igle 3 odciaga sie w prawo i utworzona petle 15 sciaga sie do dru¬ giego podwójnego oczka, obwiazujacego igle 4 z petla 17. W ten sposób wytwarza sie .podwójne oczka w drugim wiazie dzianym jak równiez w kazdym dalszym wiazie. Jednoczesnie uzy¬ skuje sie polaczenie obu wiazów miedzy soba za pomoca petli 18 nitki 2.Sposób wedlug wynalazku mozna równiez wy¬ konywac masizynowo. Na fig. 14 przedstawiono schematycznie w widoku iz 'boku i na fig. 15 w rzucie poziomym jedynie istotne elementy maszyny dziewiarskiej, sluzacej do Wykonywa¬ nia sposobu wedlug wynalazku.Najistotniejszymi elementami sa obie igly 3 i 4 posiadajace po jednym uchu, z których jed¬ na ma przewleczona nitke 1 a druga nitke 2.Obie igly krzyzuja sie w górnej czesci tworzac ze soba na przyklad kat 90°. Igly 3 i 4 osadzone sa przesuwnie osiowo w prowadnicach 21 wzglednie 22, które spoczywaja na saneczkach 23a wzglednie 23b. Kazda z saneczek osadzona jest przesuwnie w kierunku podluznym na li¬ stwach prowadniczych 44 wzglednie 45, uwi¬ docznionych w przekroju na fig. 14. Sanki u góry sa dodatkowo osadzone przesuwnie w kierunku podluznym na listwie prowadniczej 46, za pomoca ramion w góre wygietych 23. Li¬ stwy prowadnicze 44 i 45 znajduja sie naprzeciw siebie z zachowaniem wystarczajacego odstepu dla przepuszczania gotowego wyrobu dzianego.Maja one taka sama dlugosc jak listwa prowad- nicza 46, która umozliwia wytwarzanie wyrobu dzianego o pewnej okreslonej ilosci oczek. Kaz¬ da z obu igiel 3 i 4 mozna przeto przesuwac wzdluz listew prowadniczych 44, 45, 46 za po¬ moca saneczek 23a i 23b. Przesuwanie to naste¬ puje od oczka do oczka zgodnie z kierunkiem szeregu oczek. Konce listew prowadniczych 44, 45 przytwierdzone sa do scian podkladowych 47, na których umieszczone sa równiez listwy nosne 25a, 25b. Listwy 25a i 25b znajduja sie tuz nad prowadnicami 21 i 22 do igiel 3, 4. Listwy 25a — 3 —i 25b sa równolegle do prowadnic 21 i 22 i zao¬ patrzone sa w szereg haczyków 24a, 24b z je¬ zyczkami wygietymi w dól. Odstep i ilosc haczy¬ ków umieszczonych w jednym rzedzie zalezy od ilosci i odstepu oczek wyrobu dzianego. Kazdy haczyk moze byc w prowadnicach 25a i 25b przesuwamy poprzez plaszczyzne pionowa wyro¬ bu dzianego w kierunku igiel wzglejdnie na zew¬ natrz i z powrotem. Poniewaz haczyki 24a i 24b wysuwaja sie ponad igly 3 wzglejdnie 4, to punkt skrzyzowania dróg Tuchu haczyków obu rzedów haczyków 24a i 24b znajduje sie równiez nad punktem skrzyzowania obu igiel 3 i 4. Kazdy haczyk szeregu 24a jest zatem pionowo prze¬ suwany do kierunku ruchu przynaleznej igly 4, podczas gdy haczyki szeregu 24b moga byc prze¬ suwane pionowo do kierunku ruchu igly 3.A zatem oczka kazdego najwyzszego szeregu oczek zwisajacego wyrobu, trzymane przez ha¬ czyki 24a albo 24b, moga byc przeklute przez poprzedzajaca igle 3 wzglejdnie 4. Przez prze¬ suniecie w przód haczyka szeregu 24a albo 24b mozliwe jest z jednej strony, przy (przekroczeniu pionowej plaszczyzny wyrobu dzianego 32, zgar¬ niecie oczka wiszacego na jezyczku haczyka, z drugiej zas strony przy cofaniu haczyka moz¬ liwe jest równiez uchwycenie przez jego jezy¬ czek petli, trzymanej przez przynalezna igle 3 alibo 4.Kazda z obu igiel 3 wzglednie 4 jest przesu¬ wana w przód przy pomocy obracajacej sie tar¬ czy sterujacej 26 wzglednie 27. Przesuwanie to odbywa sie na przemian. Igly cofane sa zas za pomoca sprezyn. Obie tarcze sterujace 26, 27 obracane sa jednoczesnie w kierunkach od¬ wrotnych do walków 40, 41, na których sa prze¬ suwnie wzdluz osadzone. Walki 40, 41 ciagna sie od jednego konca rzedu oczek do drugiego i zaopatrzone sa na jednym koncu w kola ze¬ bate 42, 43, które wspóldzialaja ze soba i które sa napedzane przy pomocy nie uwidocznionego na rysunku napedu, na przyklad recznie.Kazde saneczki 23a, 23b przesuwaja tarcze sterujace 26 lub 27, na przyklad przy pomocy sprzezonych obrotowo z walkiem 40 lub 41 prze¬ suwnych w kierunku osiowym tulejek. Przesu¬ wanie odbywa sie od oczka do oczka, tak iz to¬ czacy sie na obwodzie tarczy sterujacej rucho¬ my krazek igly 3 wzglednie 4 posuwa sie stale z tarcza sterujaca. Ponadto obok kazdej tarczy sterujacej 26 wzglednie 27 osadzona jest tarcza noskowa 28 wzglejdnie 29, sprzezona obrotowo z tarcza sterujaca przy pomocy przesuwnej tu- lei. Kazda z tych tarczy noskowych przewidzia¬ na jest do sterowania poszczególnymi haczyka¬ mi jednego z dwóch szeregów haczyków Z4a, 24b. Aby kazdy pojedynczy (haczyk mógl posu¬ wac sie naprzód i zostac nastepnie cofniety, umieszczono na prowadnicach 21 i 22 obu igiel 3 i 4 po jednym przyrzadzie sterujacym 48 lub 49, zwanym popychaczem, ktÓTy osadzony jest przesuwnie w kierunku podluznym obok igly i równolegle do niej. Te popychacze 48, 49 przy¬ legaja za pomoca krazków do obwodu przyna¬ leznych tarcz noskowych 28, 29 i uderzaja o podstawe haczyka 24a wzglednie 24b w zalez¬ nosci od kazdorazowego ustawienia. Popychacze 48, 49 przesuwane sa od haczyka do haczyka wzdluz rzadu haczyków. Pod wplywem tarczy noskowych 28, 29 haczyk 24a albo 24b wysuwa sie naprzód pokonujac dzialanie sprezyny cofa¬ jacej (fig. 16). Ma to na celu zesuniecie utworzo¬ nego oczka z jezyczka haczyka wzglednie prze¬ jecie trzymanej jeszcze przez igle 3 albo 4 petli.Posuw od oczka do oczka kazdej z obu saneczek 23a i 235, dzwigajacych prowadnice 21, 22 igiel 3, 4, popychacze 48, 49 haczyków 24a, 24b oraz tarcze sterujace 26, 27 i tarcze 28, 29 mozna wy¬ konywac recznie, zgodnie z przykladem wyko¬ nania. Mozna równiez igly 3 i 4 razem z popy- chaczami 48, 49 i przynaleznymi tarczami 26 do 29 osadzic na stale, natomiast posuwac w mia¬ re wykonywania oczek listwy nosne 25a i 25b z haczykami 24a i 24b, wraz z dzianina.Dzialanie takiego urzadzenia jest opisane po¬ nizej. Przyjmuje fiie, ze igla 4 z nie zakireskowa- na nitka 2 znajduje sie w polozeniu wysunietym (fig. 17), a igla 3 wraz z zakreskowana nitka 1 jest cofnieta za wyrób 32 i zaczyna sie ona prze¬ suwac w kierunku wyrobu 32 zwisajacego w dól i napietego pod dzialaniem ciezarka 34 (fig. 16).Jak to uwidoczniono na fig. 17, oczko na przy¬ klad 36 wyrobu, trzymane przez haczyk 24b przebite zostaje igla 3 (fig. 18). Skoro igla 3 przejdzie przez oczko 36 zawieszone na haczyku 24b, przechodzi ona przez petle 37 igly 4 az do zajecia polozenia przedstawionego na fig. 18, po czym zatrzymuje Sie. Powstala wiec tak petla 38. Nastepnie haczyk 24b trzymajacy petle 36 wysuwa sie naprzód, a jezyczek haczyka wysu¬ niety poza zakres oczka 36 powoduje, ze oczko 36 opada na igle 3 pod wplywem obciazenia ciezarkiem 34 wyrobu 32. Ten sam haczyk 24b posuwa sie ponad petle 37 trzymana przez igle 4 i .petle te chwyta swoim jezyczkiem natych¬ miast, podczas swego cofania. Pokazano to na fig. 19. Nastepnie igla 4 cofa sie jak to uwidocz¬ niono na fig. 20, przy czym przekazuje ona petle 37 haczykowi 24b, na którym zawiesza sie ona pod wplywem naciagu nitki 2 sciagajacego nieco — 4 —te petle w kierunku wyrobu dziewiarskiego 32.Jednoczesnie haczyk 24a szeregu haczyków 25a wsuwa sie jezyczkiem do petli 38 igly 3 (fig. 20). Zaraz po tym igla 4 wchodzi do petli 38 igly 3 tak, ze zgodnie z fig. 21 jej nowa petla 39 utworzona zostaje w petli 38 wykonanej igla 3. Teraz nastepuje cofniecie igly 3, tak ze tylko haczyk 24a rzedu 25a trzyma petle 38, która obejmuje igle 4 i utworzona przez nia petle 39, jak to przedstawia fig. 22.Igla 3 zwalnia ponadto przy cofaniu sie Uprzednio wytworzone i zawieszone na niej ocz¬ ko 36, które opuszcza sie na wyrób 32, podczas gdy nowa petla 37 nitki 2 zawiesza sie na haczyku 24b. Petla 39 trzymana jest natomiast jeszcze przez igle 4. Teraz nastepuje przesu¬ niecie saneczek 23a igly do nastepnego oczka 36a. Igla 3 przesuwa sie z polozenia podanego na fig. 22 do uwidocznionego na fig. 17 poloze¬ nia, przesunietego w prawo o jeden posuw.Nastepnie powtórzone zostaja przy nastepnym oczku 36 wszystkie czynnosci opisane wyzej.Tak powstaje w sposób maszynowy oczko za oczkiem i szereg oczek za szeregiem oczek. PL