Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania ta¬ bletek zawierajacych substancje biologicznie czynna dla zwierzat przezuwajacych.W australijskim opisie patentowym nr 227098, sa opisane tabletki do podawania zwierzetom przezuwajacym w celu dostarczenia im substan¬ cji biologicznie czynnych* o przedluzonym.dzia- ianiu, przy czym te tabletki maja gestosc i cie¬ zar, które powoduja stosunkowo trwale zatrzy¬ manie ich w worku zwaczowo-czepcowym zwierzat, wskutek czego substancja biologicznie czynna, przechodzi z tabletek do tresci worka w ciagu dluzszego ©kresu czasu. Przykladem biologicznie czynnych substancji sa pierwiastki sladowe, czynniki przeciwwzdymajace, antybio- - *) -Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa .Douglas Stephenson L John Spence. tyki, srod'ki przeciwrobaczne, srodki owadobój¬ cze ogólnoustrójowe i hormony.Tabletki wytwarza sie przez polaczenie sub¬ stancji czynnej z wiazacym nosnikiem lub pod¬ stawa oraz polaczenie, takiej mieszaniny ze sto¬ sunkowo gesta substancja, która nadaje tabletce odpowiednia gestosc i ciezar wyzszy od ciezaru, przy którym znaczna ilosc tabletek zostaje przez zwierzeta zwrócona.Budowe tabletki otrzymanej sposobem we¬ dlug wynalazku wyjasniaja fig. 1, 2 13 na ry¬ sunku. Fig. lid sa pionowymi przekrojami ta¬ bletki, fig. 2 przedstawia widok z:góry. Tabletka sklada sie z nasyconego lekiem: rdzenia 1 woko¬ lo którego znajduje sie warstwa 2 o znacznej gestosci. Nasycony lekiem rdzen 1 jest wysta¬ wiony na tlzialanie plynów w zwaczu przez kanalik 3 przechodzacy przez warstwe 2 o wy¬ sokiejegestosci do wnetrza nasyconego lekiemrdzenia i. Srednica kanaliku 3 moze byc rózna, w zaleznosci od wymaganego stopnia wystawie¬ nia rdzenia nasyconego lekiem na-dzialanie ply¬ nów zwaczowyd|. Jik pc^azattb na fig. 3 nasy¬ cony lekiem rdzeni nie jest zasadniczo umie¬ szczony centralnie w tabletce.Nasycony lekiem rdzen 1 moze zawierac jedna lub kilka substancji czynnych np. hormony, grodki praeciwwzdymajace, antybiotyki, srodki prtecrwrctaczn* i srodki owadobójcze ogólno- uatrojowe. Warstwa o znacznej gestosci 2 na¬ daje tabletce wymagana gestosc i ciezar, przy czym materialem stosowanym korzystnie do te¬ go celu jest zelazo. Zarówno nasycony lekiem rdzen 1 jak i warstwa 2 o wysokie} gesto¬ sci moga zawierac inne materialy w zalez¬ nosci np. od ilosci i rodzaju wymaganej sub¬ stancji czynnej, wymaganego okresu czasu trwa¬ nia biologicznego dzialania i stosowanego spo¬ sobu wytwarzania.Wedlug wynalazku tabletki wytwarza sie przez sprasowanie materialu o wysokiej gestosci tworzacego warstwe 2 z nasyconym lekiem rdzeniem 1. Tabletki mozna wytwarzac w urza¬ dzeniu do sprasowywania pod cisnieniem, w któ¬ rym materialy o wysokiej gestosci, wstepnie utworzony nasycony lekiem rdzen i ponownie materialy o wysokiej gestosci wprowadza sie kolejno do gniazda matrycy i sprasowuje, tak, ze z kazdego gniazda matrycy otrzymuje sie tabletke skladajaca sie z nasyconego lekiem rdzenia 1 otoczonego wokolo warstwa 2 z ma¬ terialów o wysokiej gestosci, przez która prze¬ chodzi siegajacy do rdzenia kanalik 3. Kanalik 3 otrzymuje sie za pomoca elementu korzystnie zaostrzonego, znajdujacego sie w srodku kazdej powierzchni górnego stempla w urzadzeniu.Nasycony lekiem rdzen 1 mozna wytwarzac za pomoca kazdego ze znanych w farmacji spo¬ sobów, np. przez sprasowanie.W najkorzystniejszej postaci wynalazku, na¬ sycony lekiem rdzen 1 formuje sie takze przez sprasowanie, tak, ze i rdzen 1 i tabletka moga byc formowane kolejno za pomoca urzadzenia do sprasowywania pod cisnieniem, w którym jedna jego czesc formuje nasycony lekiem rdzen 1, a druga sprasowuje utworzony rdzen z materialem przeznaczonym na warstwe 2 lub za pomoca urzadzenia, w którym formuje sie nasycony lekiem rdzen 1 i bezposrednio spra¬ sowuje z materialem o wysokiej gestosci two¬ rzacym warstwe 2. Material do nasyconego le¬ kiem rdzenia 1 i material do warstwy 2 o wy¬ sokiej gestosci granuluje sie oddzielnie, po czym .. granulki poddaje dalszej wyzej opisanel obróbce.Nasycony lekiem rdzen 1 moze zawierac roz¬ cienczalnik, srodek wiazacy i srodek nadajacy poslizg. Jezeli jest wymagany np. krótki okres leczenia lub gdy ilosc substancji czynnej jest mala, to mozna ja wlaczyc do materialu roz¬ puszczalnego w wodzie lub absorbowanego przez wede i granulowac z 5—50Vt-ami nieroz¬ puszczalnego w wodzie srodka wiazacego, roz¬ puszczonego w rozpuszczalniku organicznym lub w stanie stopionym. Jako rozpuszczalny w wo¬ dzie lub absorbowany przez wode material moz¬ na stosowac weglowodan np. laktoze, sacharo¬ ze, pochodne dekstryny lub celulozy i proteine, np. zelatyne lub hazeme i rozpuszczalny w wo¬ dzie wosk np. glikol polietylenowy lub nieorga¬ niczna substancje np. kaolin lub bentonit. Jako nierozpuszczalny w wodzie srodek wiazacy mo¬ ze byc stosowane tworzywo sztuczne np. poli¬ styren, octan poliwinylu, polichlorek winylu, pochodna polietylenu, nylonu lub pochodna ce¬ lulozy np. octan celulozy lub etyloceluloza. Je¬ zeli nasycony lekiem rdzen 1 jest lekki, moz¬ na w celu zwiekszenia gestosci wlaczyc do gra¬ nulek ciezki obojetny material np. sproszkowa¬ ne zelazo lub dwutlenek tytanu. Do granulek zazwyczaj dodaje sie stearyn?an magnezowy, talk lub grafit.Wysokiej gestosci warstwa 2 moze skladac sie z drobnosproszkowanego zelaza, które gra¬ nuluje sie z dodatkiem srodka wiazacego np. kleju skrobiowego, roztworu zelatyny lub roz¬ tworu materiatlu plastycznego, takiego jak zy¬ wica akrylowa w chloroformie lub octan celu¬ lozy w acetonie. Do granulek dodaje sie nor¬ malnie np. stearynian magnezowy talk lub grafit. Mozna wlaczyc do granulek tlenek me¬ talu np. tlenek miedzi jezeli tabletki maja byc ogrzewane; tlenek wiaze granulki ze soba, tak ze otrzymuje sie twardsza warstwe.Nizej podane przyklady ilustruja sposób we¬ dlug wynalazku. Temperatury podane sa w stop¬ niach Celsjusza, a symbol # oznacza standar¬ towe rozmiary oczek w stosowanym sicie, wedlug Brytyjskiej Farmakopei 1958 r. str. 968.Przyklad I. Granulki, z których uformowa¬ no rdzen 1 wytworzono z: jodku sodowego przesianego przez sito 85 # 480 g glikolu polietylenowego 4000 130 g octanu poliwinylu 390 g Glikol polietylenowy stopiono i rozpuszczono w nim octan poliwinylu. Dodano jodek sodowy i mieszanine mieszano az do prawie calkowi¬ tego ostygniecia, po czym pozostawiono do — 2 —stwardniecia. Otrzymana mase rozdrobniono i przesiano przez sito 22 #, po czym do utwo¬ rzonych granulek dodano 10,0 g stearynianu magnezowego.Warstwe 2 o wysokiej gestosci utworzono z 4,0 g zredukowanego zelaza przesianego przez sito 85 #. Sproszkowane zelazo zgranulowano dodatkiem 10°/o polistyrenu w chloroformie, przesiano przez sito 22#, wysuszono i ponow¬ nie przesiano przez sito 22#. Do utworzonych granulek dodano 40,0 g stearynianu magnezo¬ wego.Nasycone lekiem grnulki (1,0 g) sprasowano w jednej czesci urzadzenia do sprasowywania pod cisnieniem, otrzymujac nasycony lekiem rdzen 1 o srednicy 10,2 mm, który nastepnie w drugiej czesci urzadzenia zostal otoczony warstwa 2 ze sprasowanych granulek zawiera¬ jacych zelazo. Otrzymano tabletke o srednicy 13,4 mm o pólkolistych koncach. Kanalik 3 o srednicy 2 mm przechodzacy przez warstwe 2 o wysokiej gestosci utworzono za pomoca za¬ ostrzonego elementu umieszczonego w srodku kazdej powierzchni górnego stempla w tej czesci urzadzenia maszyny, w której formowano war¬ stwe 2 z rdzeniem L Przyklad II. Granulki, z których uformowa¬ no rdzen 1 wytworzono z: chlorku kobaltowego przesianego przez sito 85 # 892 g octanu poliwinylu (sito 85 #) 108 g Chlorek kobaltowy i octan poliwinylu zmie¬ szano i zgranulowano acetonem. Mokre gra¬ nulki przesiano przez sito 22 #, wysuszono i po¬ nownie przesiano przez sito 22 #.Do utworzonych granulek dodano 10,0 g ste¬ arynianu magnezowego.Granulki, z których uformowano warstwe 2 o wysokiej gestosci, utworzono w sposób po¬ dobny do opisanego w przykladzie I.Tabletke uformowano z tych dwóch rodza¬ jów granulek w sposób podobny do opijanego w przykladzie I.Przyklad III. Nasycony lekiem rdzen utwo¬ rzono z: mleczanu kobaltowego przesianego przez «ito 85 # 5000 g polistyrenu 350 g Polistyren rozpuszczono w 3500 ml octanu ety¬ lowego i uzyto do granulowania mleczanu ko¬ baltowego. Mokre granulki przesiano przez sito 35=f)=, wysuszono i ponownie przesiano przez sito 30 #. Do utworzonych granulek dodano 50,0 g stearynianu magnezowego.Granulki, z których uformowano warstwe 2 o wysokiej gestosci wytworzono w podobny spo¬ sób do opisanego w przykladzie I.Tabletke uformowano z tych dwóch rodzajów granulek w sposób podobny do opisanego w przykladzie I. PL PL