PL45660B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania no¬ wych pochodnych furanu o ogólnym wzorze 1, w którym X oznacza prosty lub rozgaleziony lancuch alkilenowy, który moze byc podsta¬ wiony przez 1 lub 2 jednocykliczne grupy ary- lowe, polegajacego na kondensacji aldehydu ^nitro-2-furalowego z dwuwartosciowym al- kohotem o ogólnym wzorze 2, X posiada wy¬ zej podane znaczenie.Sposób moze byc przeprowadzony na przy¬ klad nastepujaco: roztwór aldehydu 5-nitro-2- -tealowego i dwuwartosciowego alkoholu, na patzyklad glikolu etylenowego, w obojetnym rozpuszczalniku organicznym, jak benzen, to¬ luen, lub toylen, ogrzewa sie korzystnie z za¬ stosowaniem oddzielacza wody do wrzenia pod chlodnica zwrotna, przy czym juz w pierwszej godzinie wiekszosc tworzacej sie przy konden¬ sacji wody zostaje oddzielona. W celu zakon¬ czenia reakcji ogrzewa sie mieszanine reakcyj¬ na jeszcze w ciagu kilku godzin do wrzenia pod chlodnica zwrotna. Zadany produkt wy¬ dziela sie z mieszaniny reakcyjnej znanymi metodami i oczyszcza przez destylacje i (lub) przez przekrystalizowanie.' Otrzymane sposobem wedlug wynalazku no¬ we pochodne furami posiadaja wartosciowe wlasciwosci terapeutyczne. Powoduja one przy doustnym stosowaniu rozszczepianie obwodo¬ wych naczyn krwionosnych i tym samym obni¬ zenie cisnienia krwi. Stwierdzono przy tym — i ma to dla terapii szczególne znaczenie — ze ten spadek cisnienia zachodzi bez znacz¬ niejszego wplywu na czestotliwosc uderzen ser¬ ca. Badania elektrokardiograficzne wykazuja/ze zwiazki dzialajace w dawkach obnizajacych ci¬ snienia krwi nie wywieraja wplywu na pobudze¬ nie serca. Zastosowaniu terapeutycznemu tych zwiazków nie towarzysza niepozadane uboczne objawy sercowe; równiez ogólna toksycznoscotrzymanych zgodnie z'wynalazlnem zwiazków jest bardzo mala. Szczególne znaczenie ma oprócz tego dlugotrwalosc dzialania leczniczego. Obni¬ zenie cisnienia krwi po jednorazowym uzyciu nowych zwiazków utrzymuje sie przez wiele godzin. Otrzymane wedlug wynalazku zwiazki znajduja zastosowanie lecznicze przy zaburze¬ niach krazenia; szczególnie przy nadcisnieniu i zaburzeniach krazenia krwi wlacznie z angi¬ na pectoris. Ponadto zwiazki otrzymywane spo¬ sobem wedlug wynalazku moga byc równiez stosowane jako produkty przejsciowe do pro¬ dukcji leków.W ponizszych przykladach, które wyjasniaja przeprowadzenie sposobu, nie ograniczajac za¬ kresu wynalazku, podane sa wszystkie warun¬ ki temperaturowe w stopniach Celsjusza. Tem¬ peratury topnienia i wrzenia sa niekorygowane.Przyklad I. 2-(5,-nitrofurylo-2')-l,3-diok- solan.Mieszanine 28,2 g aldehydu 5-nitro-2-furalowe go, 13,6 g glikolu etylenowego i kilka krysz¬ talów kwasu p-toluenosulfonowego w 150 ml benzenu ogrzewa sie 16 godzin do wrzenia w kolbie zaopatrzonej w chlodnice zwrotna i w odzielacz wody. Wiekszosc powstalej wody odziela sie juz w ciagu pierwszych dwu godzin.Nastepnie dekantuje sie od zywicznej pozosta¬ losci, benzen odparowuje w prózni i pozostalosc uciera z eterem naftowym, przy czym zachodzi krystalizacja. Po dwukrotnym przekrystalizo- waniu z etanolu lub mieszaniny eteru i eteru naftowego 2-(5'-nitrofurylo-2,)-l3-dioksolan top¬ nieje w temperaturze 41 45°.Przyklad IIf 2-<5-nitrofurylo-2')-4 (5)- metylo-l,3-dioksolan.Analogicznie jak w przykladzie I ogrzewa sie mieszanine 28,2 g aldehydu 5-nitro-2-furylowe- go, 16,7 g 1,2-propanodiolu i kilka krysztalów kwasu p-toluenosulfonowego w 150 ml benze¬ nu w ciagu 16 godzin. Po zdekantowaniu z nad zywicznej pozostalosci benzen odparowuje sie w prózni, a pozostalosc destyluje w prózni, przy czym 2-(5,-nitrofurylo-2,)-4 (5)-metylo-l,3- dioksolan przechodzi w temperaturze 141° przy ltl mm Hg w postaci zóltawo zabarwionego oleju.Przyklad III. 2-(5'-nitrofurylo-2')-4 (6)- metylo-l,3-dioksan.Mieszanine 28,2 g aldehydu 5-nitro-2-furalo- wego, 19,8 g 1,3-butanodiolu i kilka kryszta¬ lów kwasu pohtoulenosulfonowego w 150 ml benzenu ogrzewa sie w ciagu 15 godzin, jak opisano w przykladzie I. Pb zdekantowaniu z nad zywicznej pozostalosci i oddzieleniu w prózni benzenu, krystaliczna zólta pozostalosc poddaje sie przekrystalizowaniu z mieszaniny octanu etylu i eteru naftowego. Temperatura topnienia 106—107°.P r z y k 1 a d IV. 2-'5'-nitrofurylo-2')-l,3-diok- sepan.Mieszanine 28,2 g aldehydu 5-nitro-2-furylo- wego, 19,8 g 1,4-butanodiolu i kilka kryszta¬ lów kwasu p-toulenosulfonowego w 150 ml benzenu ogrzewa sie w ciagu 2 godzin, jak opisano w przykladzie I. Po zdekantowaniu z nad zywicznej pozostalosci i oddzieleniu w prózni benzenu, krystaliczna pozostalosc uciera sie z mieszanina metanolu i eteru i odsacza sie. Temperatura topnienia wynosi 67—89°, po dwukrotnym przekrystalizowaniu z mieszani¬ ny benzenu i eteru naftowego.Przyklad V. 2-(5'-nitrofurylo-2f)-l,3-dio- ksonan.Analogicznie jak w przykladzie I, ogrzewa sie w ciagu 16 godzin w 150 ml benzenu miesza¬ nine 28,2 g aldehydu 5-nitro-2-furylowego, 25,9 g 1,6-heksanodiolu i kilka krysztalów kwasu p-toluenosulfonowego. Po zdekantowa¬ niu z nad zywicznej pozostalosci benzen odparo¬ wuje sie pod próznia i pozostalosc zagotówu- je sie z 200 ml acetonu. Oziebia sie, odsacza wydzielona krystaliczna m&óe i pozostalosc pod¬ daje sie krystalizacji z pirydyny. Temperatura topnienia 189—191°.Przyklad VI. 2-(5'-nitrof urylo-2')-4,5- dwufenylo-1,3-dioksolan.Mieszanine 14,1 g aldehydu 5-nitro-2-furalowe- go, 23,4 g hydrobenzoiny (mieszanina postaci mezo i racemicznej) i kilka krysztalów kwa¬ su p-toluenosulfonowego *w 100 ml benzenu ogrzewa sie w ciagu 5 godzin jak opisano w przykladzie I. Po zdekantowaniu z nad zy¬ wicznej pozostalosci i oddzieleniu w prózni benzenu, krystaliczna pozostalosc dwukrotnie przekrystalizowuje sie z benzenu. 2-(5,-nitro- furyld-2'-4,5-dwufenylo-l,3-dioksolan . topnieje w temperaturze 168°.Z benzenowych lugów macierzystych uzysku* je sie przez zageszczenie 1 dodatek malej ilos¬ ci eteru naftowego zwiazek stereoizomeryczny o temperaturze topnienia 13&—135V ^ Przyklad VII. 2-(5,-nitrofurylo-2»)-4 (6)- fenylo-5,5-dwufenyló-l,3-dioksan.Mieszanine 14,1 g aldehydu 5-nitro-2-furaló- wegó, 22,8 g l-fenylo-2^-dwuetylo-l,3-propa- nodiolu i kilka krysztalów kwasu p-toluenosu^ tonowego w 150 ml' benzenu ogrzewa sie w lcla* ~* -gu 6 godzin, jak opisano w przykladzie I. Wiek¬ szosc powstalej wody oddziela sie juz w pierw* tzych dwu godzinach. Nastepnie dekantuje sie z nad zywicznej pozostalosci, benzen odparo¬ wuje sie w prózni i ciemnobrunatna, oleista pozostalosc, chroraatografuje sie na tlenku glinowym, przy czym 2-(5'-nitrofurylo-2')-4 (6)- fenylo-5,5-dwuetylo-l,3-dioksan eluuje sie ben¬ zenem. Po przekrystalizowaniu z mieszaniny benzenu i eteru naftowego pochodna dioksanu topnieje w temperaturze 85—86°.Analogicznie jak opisano w poprzednich przy* kladach z aldehydu 5-nitro-2-furalowego i dwu- wartosdowego alkoholu w obecnosci kilku krysztalków kwasu p-toluenosulfonowego otrzy¬ muje sie nastepujace zwiazki: Zwiazek 2 - (5'- nitrofurylo-2)-4- (5) - fenyio-l,3-diokso- lan 2 - (' - nitrofurylo-2')-,5- dwumetylo - 1,3 -dio- ksalan 2 - (5'-nitrofurylo-24- (6) - fenylo-1,3-dio¬ ksan 2 - (5'-nitrofurylo-25,5- dwuetylo-1,3-dioksan 2 - (5'- nitrofurylo-r)^- etylo-5-n-butylo - 1,3- dioksan Dwuwartosciowy alko¬ hol jako substancja wyjsciowa Fenyloetylenoklikol (o- trzymany przez re¬ dukcje kwasu migda¬ lowego za pomoca UA1H«) 2,3-butanodiol 1 - fenylo - 1,3-propano- diol 2,2 - dwuetylo - 1,3-pro- panodiol 2 - etylo-2-n-butylo-l,3- propanodiol Wlasciwosci Temperatura wrzenia 180° 0.2 mm Hg, gesty ciekly czerwonobru- natny olej temperatura wrzenia 135° 1.2 mm Hg zólta¬ wo zabarwiony olej temperatura topnienia 103° (benzen/eter na¬ ftowy) temperatura topnienia j 97—98° (benzen/eter naftowy) temperatura topnienia 98—99° (benzen/eter naftowy) Otrzymany wedlug przy¬ kladu II II III III III PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe Sposób otrzymywania nowych pochodnych furanu o ogólnym wzorze 1, w którym X oznacza prosty lub rozgaleziony lancuch al- kilenowy, który moze byc podstawiony przez 1. Lub 2 jednocykliczne grupy arylowe, zna¬ mienny tym, ze aldehyd 5-nitro-2-furalowy kondensuje sie z dwuwartosciowym alko¬ holem o ogólnym wzorze 2, w którym X posiada wyzej podane znaczenie.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze aldehyd 5-nitro-2-furalowy kondensuje sie z l-fenylo-2,2-dwuetylo-l,3-propanodiolem. San doz A. G. Zastepca: dr Andrzej Au rzecznik patentowy 0 Wzóh 1 HO. HO ;x HzórZ PL