Opublikowano dnia 5 pazdziernika 1961 r. #*£**, a.K K 'rzedu Pctenl owego1 Paitkiei tammtffol LudBweil POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45101 KI. 80 a, 51 Martin Menzel Elsterwerda, Niemiecka Republika Demokratyczna Karl — Heinz Menzel Elsterwerda, Niemiecka Republika Demokratyczna Urzadzenie do wytwarzania masztów, rur kolumn I podobnych bryl o przekroju okraglym, owalnym, katowym, teowym, dwuteowym lub podobnym z betonu, zelazobetonu, betonu sprezonego i mas podobnych Patent trwa od dnia 2 kwietnia 1960 r.Do wytwarzania masztów, rur, kolumn itp, z betonu, zelazobetonu, betonu sprezonego i mas podobnych byly dotychczas stosowane formy, które odpowiednio do ksztaltu prze¬ kroju skladaly sie z dwóch lub wiecej czesci, których powierzchnie styku byly wzajemnie dociskane za pomoca srub, kablaków i podob¬ nych urzadzen przytrzymujacych, oraz uszczel¬ niane za pomoca specjalnych wkladek.Wada jaka wynika przy stosowaniu tego rodzaju form jest duza pracochlonnosc, gdyz sruby, kablaki i podobne urzadzenia przy¬ trzymujace, które utrzymuja razem poszcze¬ gólne czesci formy, przy kazdej operacji wy¬ twarzania elementów ksztaltowych musza byc na nowo zakladane, znów uruchamiane, a na¬ stepnie usuwane w celu wyjecia wykonanych juz elementów.Wiaze sie jeszcze z tym fakt, ze trudno jest uzyskac wystarczajaca szczelnosc stykajacych sie powierzchni obrzezy formy. Wynika z tego niedostateczne uszczelnienie masy i niepozada¬ ne odznaczanie sie miejsc styku na powierzch¬ ni gotowych elementów ksztaltowych.Ponadto naklady inwestycyjne na tego ro¬ dzaju formy sa duze i powiekszaja koszty wykonanego wyrobu.Powyzsze wady usuwa wynalazek zasadniczo w ten sposób, ze zamiast stosowanych do-tychczas form o przekroju poprzecznym skla¬ dajacym sie z4 kilku czesci, stosuje sie takie formy, których przekrój poprzeczny jest jedno¬ lity, a które otwieraja sie i zamykaja samo¬ czynnie przez przesuwanie ich w kierunku osi wzdluznej,* w obrebie elementów oddzialywu¬ jacych na nie z zewnatrz.Przy równoleglosciennych formach, na ich stronach zewnetrznych umieszcza sie kliny lub powierzchnie pochyle, z którymi wspóldzialaja odpowiednie klinowe lub pochyle elementy wspólpracujace, umieszczone na przytrzymu¬ jacych forme elementach prowadzacych. Przy zbieznych w kierunku wzdluznym formach, poprzeczki usztywniajace lub elementy pro¬ wadzace przytrzymujacej forme konstrukcji ramowej, sa równiez uksztaltowane zbieznie, odpowiednio do zbieznosci formy. Wskazane jest, aby plaszcz formy byl wykonany ze sprezystego materialu, a to w celu latwego rozformowywania wykonanego elementu, badz tez wypchnieta na wewnatrz.Dzieki wynalazkowi staly sie zbedne ko¬ nieczne dotychczas wkladki uszczelniajace na powierzchniach styku wieloczesciowych form oraz ich wzajemne sciskanie za pomoca srub, kablaków lub podobnych urzadzen przytrzy¬ mujacych. Forma ma ksztalt prosty, a sam proces wytwarzania przebiega szybciej.Na rysunkach (fig. 1—8) przedstawiony jest przedmiot wynalazku w róznych przykladach wykonania.Przy formach zbieznych w kierunku wzdluz^- nym (fig. 1—3), forma 1 spoczywa w konstruk¬ cji ramowej 5, której poprzeczki usztywniaja¬ ce lub elementy prowadzace 2 sa równiez uksztaltowane zbieznie, a srednice ich otwo¬ rów, odpowiednio do zbieznosci formy 1, sa stopniowo coraz wieksze lub coraz mniejsze.Przy równoleglosciennych formach (fig. 4—6), na zewnetrznej stronie formy umieszczone sa kliny lub powierzchnie pochyle 3. Przytrzy¬ mujace forme 1 pierscienie 4 maja stozkowe powierzchnie z nia wspólpracujace, odpowia-* dajace pochyleniu klinów lub powierzchni po¬ chylych 3. Pierscienie 4 w liczbie potrzebnej kazdorazowo dla danej formy 2, moga byc przesuwane w celu otwierania i zamykania formy. Mozna je równiez przesuwac badz grupami, badz tez wszystkie razem, za po¬ moca odpowiednich urzadzen, na przyklad za pomoca powiazania z konstrukcja ramowa 5.Zamiast przedstawionych na fig. 1—3 po¬ przeczek usztywniajacych 2, mozna przy zbiez¬ nych formach stosowac pierscienie 4, takie jak przedstawione na fig. 4—6. Pierscienie te sa przy tym wewnatrz zbiezne, odpowiednio do zbieznosci formy 1, a ich otwory wewnetrz¬ ne sa dopasowane do formy 1.We wszystkich przypadkach zamykanie i otwieranie wykonanych ze sprezystego ma¬ terialu form 1 odbywa sie samoczynnie przez przesuwanie ich w kierunku wzdluznym, przy czym formy te sa prowadzone za pomoca umieszczonych na formie klinów 3, albo za pomoca zbieznych powierzchni wspólpracuja¬ cych konstrukcji ramowej 5. W celu wyjecia wykonanego elementu ksztaltowego, plaszcz formy 1 moze sam rozformowac lub moze byc wypchniety na zewnatrz. Formy 1 moga byc sporzadzone z wzdluznych pasków, wykona¬ nych ze sztywnego nieznacznie sprezystego materialu, przy czym paski te sa wzajemnie laczone przez uolzone miedzy nimi paski z ma¬ terialu sprezynujacego.W celu zaladowywania przeznaczonej do za¬ geszczenia tiiasy 15, formy 1 sa wyposazone u góry w wybrania 6, które moga miec ksztalt wzdluznych szczelin i moga byc od góry otwarte.Formy 1 moga byc równiez stosowane na lawach do sprezania, przy czym pierscienie 4 sluza na przyklad do zamykania formy. Jezeli formy do wytwarzania elementów ze sprezone¬ go betonu nie sa stosowane na lawach do sprezania, ale jako pojedyncze formy, to wska¬ zane jest aby sprezanie odbywalo sie w po¬ wiazaniu z konstrukcja ramowa 5, która w ce¬ lu przejmowania sil sprezania musi byc zbu¬ dowana wystarczajaco sztywno. W celu za¬ kotwienia sprezanego uzbrojenia konstrukcja ramowa 5 jest wyposazona w elementy kon¬ cowe 7, które moga byc równiez uzupelnione przez specjalne, sluzace do sprezania plyty 8.Dzieki temu uzyskuje sie, ze cale uzbrojenie moze byc naraz sprezane.Aby konstrukcje ramowa 5 mozna bylo sto¬ sowac do wytwarzania profili róznego rodzaju i o róznych wymiarach, wskazane jest skon¬ struowanie umieszczonych w niej poprzeczek usztywniajacych 2 i elementów prowadzacych 4 — jako wymiennych, jak to jest pokazane w miejscu 9 na fig. 2 i 3. W celu umozliwie¬ nia dostosowywania konstrukcji ramowej 5 równiez w kierunku wzdluznym, do róznych dlugosci form 1, jest ona zgodnie z fig. 1 i 10 dzielona; z poszczególnych czesci skladowych /mozna nastepnie montowac konstrukcje ra¬ mowe o kazdorazowo wymaganej dlugosci.W przykladzie wykonania wedlug fig. 1 i 2, na konstrukcji ramowej 5 sa osadzone zderza¬ ki JJ, podczas gdy forma 1 wyposazona jest w wspólpracujace z nimi nieruchome elementy 12. Otwieranie form i wyjmowanie elementu ksztaltowego odbywa sie wówczas, gdy beton wystarczajaco stwardnieje. Wykonany element ksztaltowy zostaje uchwycony za wystajace z formy 1 konce uzbrojenia, lub za sluzace do sprezania plyty 7 ulfo 8 i przesuniety w kie¬ runku jego osi wzdluznej, za pomoca odpo¬ wiedniego urzadzenia pociagajacego lub prze¬ suwajacego, przy czym forma 1 wraz z goto¬ wym elementem 15 zostaje wyciagnieta lub wypchnieta z konstrukcji ramowej 5. Gdy tylko umieszczone nieruchomo na formie 1 ele¬ menty 12 zetkna sie ze zderzakami 11 kon¬ strukcji ramowej 5, element ksztaltowany 15 oddziela sie od unieruchomionej formy 1 i wówczas moze on byc calkowicie z niej wy¬ ciagniety.W celu wykonywania elementów drazonych, elementy koncowe i i sluzace do sprezania plyty 8 sa zaopatrzone w wybrania 13, aby sluzace do tworzenia wydrazenia rdzenie 14 mogly byc wprowadzane i wyjmowane rów¬ niez przy zamknietej formie. Rdzenie moga zatem byc wyjete i gdzie indziej zastosowane, zanim element ksztaltowy osiagnie twardosc konieczna do jego wyjecia z formy. Przy tym nie jest konieczne wykonywanie osobnego rdze¬ nia dla kazdej formy.Zgodnie z uzyskanym doswiadczeniem, gdy wykonywanie masztów, rur, kolumn itp. z zel¬ betonu lub betonu sprezonego, a takze z mas podobnych, odbywa sie w calkowicie zamknie¬ tych formach, które tylko od góry zaopatrzone sa w otwór zasilajacy do wprowadzania swie¬ zego betonu, i gdy zageszczanie odbywa sie za pomoca wibracji lub w sposób podobny, to na skutek wydostajacych sie do góry pecherzy¬ ków powietrza i wody, powstaje znaczna po¬ rowatosc w gotowym elemencie ksztaltowym.Wymagane po wykonaniu elementu ksztalto¬ wego dodatkowe czynnosci, majace na celu usuniecie porowatosci, nie beda potrzebne oraz mozna bedzie uniknac spotykanych dotychczas w strukturze betonu wad, gdy formy 1 zostana nieco pochylone w stosunku do ich osi wzdluz¬ nej.Na fig. 7 i 8 przedstawiony jest przyklad wykonania tego rodzaju urzadzenia. Liczba 1 oznaczono forme, liczba 5 — konstrukcje ra¬ mowa, liczba 15 — napelniajacy forme beton, liczba 6 — szczeline napelniajaca, liczba 16 — czopy, znajdujace sie na koncach formy lub konstrukcji ramowej, liczba 17 — umieszczone na konstrukcji ramowej wibratory, liczba 18 — spoczywajace na sprezynach poprzeczki, które w swej górnej czesci zaopatrzone sa w lo¬ zyska dla czopów 16. Poprzeczki 18 spoczy¬ waja na kolumnach 19. Liczba 20 oznaczono dzwignie, za pomoca której wykonywane sa odchylania w stosunku do wzdluznej osi for¬ my 1.Pecherzyki powietrzne i wody w zageszczo¬ nym betonie 15 im bardziej przy wznoszeniu sie do góry zblizaja sie do szczeliny napelnia¬ jacej 6, tym mocniej zostaja zatrzymywane przez górna czesc formy 1. Sila unoszaca pe¬ cherzyki powietrzne • i wody jest najwieksza w kierunku pionowym i maleje tym wiecej im bardziej przeciwdziala sie unoszeniu sie ich w kierunku pionowym. Aby teraz równiez w górnej czesci formy 1 umozliwic wydostanie sie pecherzyków powietrza i wody 21, w ostat¬ niej fazie wibrowania forma 1 zostaje nieco przechylana za pomoca unoszenia i opuszcza¬ nia ramienia 20.Ramie 20 lub element podobny, sluzacy do bocznego przechylania formy 1, w stosunku do jej osi wzdluznej i odpowiednie urzadzenia sluzace do tego celu moga byc zastapione rów¬ niez przez hydrauliczne lub pneumatyczne pod¬ nosniki.Równiez na formie 1 lub na konstrukcji ramowej 5 mozna umiescic uzebione segmenty kolowe, które moga byc napedzane za pomoca kól zebatych o ruchu nawrotnym. PL