2 Opublikowano dnia 10 pazdziernika 1961 r.B6fo *% a [Pglskicj tiziczypa:^:' j L^o^ejl POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY 45026 KI. 30 h, 2/36 Instytut Weterynarii*) (Zaklad Technoloffii i Kontroli Lekóiu Weterynaryjnych) Warszawa, Polska Sposób otrzymywania kompleksowych zwiazków zelaza z weglowodanami Patent trwa od dnia 19 grudnia 1960 r.Zelazo i jego zwiazki sa od dawna stosowa¬ ne, jako leki krwiotwórcze. Najbardziej znane sa: zelazo sproszkowane, jablczan zelaza, askor- binian zelazawy, peptonian zelazowy, gluko- nian zelazowy, kompleksowe polaczenia otrzy¬ mywane ze zwiazków zelaza i dekstranu, zwiazków zelaza i sacharozy.Sporzadzanie znanych kompleksowych zwiaz¬ ków zelaza z sacharoza lub dekstranem po¬ lega na zmieszaniu oczyszczonego wodorotlen¬ ku zelazowego, ewentualnie roztworu lub za¬ wiesiny soli zelazowej z sacharoza lub dekstra¬ nem, ewentualnie ich roztworami, a nastepnie dodaniu wodorotlenku lub soli metali alkalicz¬ nych i ogrzaniu. Powstale kompleksowe zwiaz¬ ki zelaza oczyszcza sie zaleznie od sposobu przygotowania badz to przez usuniecie z mie¬ szaniny poreakcyjnej nadmiaru metalu alka- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest doc. mgr Zdzislaw Synowiedzki. licznego kwasami, ewentualnie wymieniaczami jonowymi i odpowiedniej preparatyce, badz to za pomoca dializy, w celu usuniecia powstalej równiez w reakcji soli. Przy opisanym sposobie zageszcza sie rozcienczony roztwór i wytraca kompleks zelaza metanolem, etanolem, alkoho¬ lem propylowym, alkoholem izopropylowym lub acetonem, a nastepnie oczyszcza sie go do¬ datkowo od zawartych w nim balastów przez wielokrotne na przemian rozpuszczanie komplek¬ su w wodzie i wytracanie rozpuszczalnikami.Sposób wedlug wynalazku polega na wyosa- bnianiu kompleksowych zwiazków zelaza, pow¬ stalych wskutek reakcji koloidalnego roztworu wodorotlenku zelazowego, nieoczyszczonego, za¬ wierajacego chlorek sodowy, posiadajacego od¬ czyn kwasny z alkalicznym roztworem sa¬ charozy, ewentualnie z alkalicznym roztwo¬ rem produktu hydrolizy dekstranu lub skrobi — przez zastosowanie frakcjonowanego wytra*- cania zalkalizowanym etanolem, metanolemewentualnie acetonem. Proces wytwarzania zwiazków kompleksowych prowadzi sie przy wartosci pH ponizej 7, wzglednie równej 7.Sposób umozliwia otrzymywanie w kolejnos¬ ci: osobno czystej frakcji kompleksowych zwiazków zelaza z odpowiednim weglowoda¬ nem, osobno frakcji zawierajacej czesc nieprze- reagowanego weglowodanu wzietego do reakcji oraz powstala wskutek reakcji sól, np. NaCl.Wedlug wynalazku kwasny koloidalny wo¬ dorotlenek zelazowy miesza sie z odpowiednim z wymienionych weglowodanów rozpuszczonych w lugu sodowym, ogrzewa, a nastepnie oziebia i za pomoca frakcjonowanego wytracenia zalka- lizowanym etanolem, metanolem, ewentualnie acetonem oddziela frakcje, * zawierajaca pow¬ staly kompleksowy zwiazek zelaza, nadajacy sie bez dalszego oczyszczania do sporzadzania plynów, powidelek, drazetek o wlasciwosciach krwiotwórczych oraz frakcje zawierajaca czesc nieprzereagowanego weglowodanu, nadajacego sie do ponownego wytwarzania kompleksowych zwiazków zelaza.Przyklad I Do 1360 ml koloidalnego wod¬ nego roztworu wodorotlenku zelazowego, otrzy¬ manego z 64,8 g FeCh i 53,2 g NaOH, dodaje sie, mieszajac, 200 ml alkalicznego wodnego roztworu dekstranu, otrzymanego z 80 g de¬ kstranu i 7 g NaOH, a nastepnie ogrzewa do temperatury okolo 60°C w ciagu jednej go¬ dziny. Czerwono-brazowa mieszanine odwiro¬ wuje sie, oziebia i poddaje frakcjonowanemu wytraceniu i oddzieleniu za pomoca 800 ml zalkalizowanego etanolu. Wydzielone kolejno frakcje odsacza sie i przemywa etanolem. Frak¬ cje kompleksu zelaza o wadze 40 g rozpuszcza sie w 300 ml wody, koryguje wartosc pH do odczynu prawie obojetnego, przesacza i spo¬ rzadza odpowiednie preparaty galenowe w ply¬ nach. Frakcje nieprzereagowanego dekstranu, wynoszaca 32 g, stosuje sie do sporzadzania nowej ilosci kompleksowego zwiazku zelaza z dekstranem.Przyklad II. Do 136 ml koloidalnego roz¬ tworu wodorotlenku zelazowego, wytworzonego jak w przykladzie I, dodaje sie 66 ml wodnego alkalicznego roztworu o zawartosci 8 g sacha¬ rozy i 0,7 g NaOH, a nastepnie ogrzewa w tem¬ peraturze 50—60CC w ciagu 50 minut. Plyn czerwono-brazowy oziebia sie do temperatury 10°C, odwirowuje i zadaje stopniowo 200 ml zalkalizowanego acetonu, oddzielajac frakcje powstalego kompleksu zelaza z sacharoza od frakcji nieprzereagowanej sacharozy oraz soli.Kompleksowy zwiazek nadaje sie do sporza¬ dzania preparatów galenowych.Przyklad III. Do 136 ml koloidalnego roz¬ tworu wodorotlenku zelazowego, otrzymanego jak w przykladzie I, dodaje sie 66 ml alka¬ licznego roztworu sporzadzonego z produktów hydrolizy 6 g skrobi 0,7 g NaOH, nastepnie ogrzewa do temperatury 60°C w ciagu jednej godziny. Po oziebieniu plyn czerwono-brazowy odwirowuje sie i poddaje frakcjonowanemu wy¬ traceniu i oddzieleniu powstalego kompleksu zelaza od nieprzereagowanych produktów hy¬ drolizy skrobi oraz soli — za pomoca 180 ml zalkalizowanego metanolu. Frakcje kompleksu zelaza o wadze 3,1 g przemywa sie metanolem i sporzadza znanymi sposobami odpowiednie preparaty lecznicze. PL