Wynalazek dotyczy ukladu plytko zanurzo¬ nych wodnych platów nosnych dla lodzi, przy¬ czyni zostala zmniejszona liczba wsporników nosnych. Zastosowanie znajduje uklad zwla¬ szcza w slizgowcach, które powinny plywac na wodach sródladowych, gdyz odznaczaja sie one stosunkowo plytkim zanurzeniem calego zes¬ polu. Lódz wraz z platami nosnymi nie wyma¬ ga zadnej zmiany kata natarcia w stosunku kierunku jazdy, wymaga malej rozpietosci pla¬ tów i w ten spospb unika sie bocznego wy¬ stawania platów nosnych poza szerokosc burty.Znane sa juz uklady platów nosnych, które pracuja w stosunkowo malej odleglosci od po¬ wierzchni wody i które wykorzystuja tzw. efekt glebokosci zanurzenia dla stabilizacji wzdluznej i poprzecznej, dlatego tez nie wymagaja nasta¬ wiania kata natarcia i maja rozpietosc platów mniejsza lub równa szerokosci burty. W tych znanych ukladach trzy platy nosne lub po¬ wierzchnie slizgowe sa polaczone na trzech róz¬ nych poziomach wregu z kadlubem lodzi, przy czym dwa platy przy odpowiedniej predkosci daja konieczny wypór i moga utrzymac lódz w stanie wynurzonym, podczas gdy trzeci plat lub powierzchnia slizgowa sluzy jako pomoc¬ niczy plat nosny lub pomocnicza powierzchnia slizgowa i jest umieszczony w okreslonej wzdluznej odleglosci od pozostalych platów, jako jedna calosc lub w oddzielnych czesciach i sluzy tylko przy rozbiegu do ulatwiania wy¬ nurzenia, a pdczas wynurzonej jazdy znajduje sie jedakze ponad powierzchnia wody i tylko przy gwaltowniejszych zaklóceniach stanu rów¬ nowagi wspiera stabilizujace dzialanie dwóch stale pracujacych platów nosnych.Ten sposób wykonania wykazuje nastepujace wady: wszystkie trzy platy musza byc poje*- dynczo polaczone z kadlubem lodzi za pomoca wsporników, na skutek czego koszt takiego po¬ laczenia jest stosunkowo duzy oraz wzrasta ciezar. Boczna powierzchnia podwodne} czescistatku jest duza, na skutek duzej liczby wspor¬ ników i wplywa niekorzystnie, zwlaszcza przy jezdzie po luku kola. W obszarze maksymal¬ nego oporu przy wynurzaniu sie opór tarcia jest stosunkowi duzy, na skutek duzej calko¬ witej powierzchni zwilzonej wsporników.Wynalazek ma na cetoi stworzenia rozwia¬ zania, w którym istniejace wady zostaly usu¬ niete, przy czym zmniejszono liczbe elementów, które potrzebne sa do sprawnego ukladu plyt¬ ko zanurzonych wodnych platów nosnych.Wedlug wynalazku zadanie to zostalo rozwia¬ zane w ten sposób, ze plat pomocniczy jako jedna calosc, lub jako plat oddzielny, umoco¬ wany jest nad przednim platem na stale lub obrotowo do poprzedniej czesci kadluba lodzi, za pomoca wspólnych wsporników bocznych i jednego lub kilku wsporników srodkowych, przy czym obydwa platy wykonane sa jako skosna, bez wygiecia lub tylko z nieznacznym dodatkiem lub ujemnym wygieciem, a ich sze¬ rokosc i grubosc sa stale lub zmienne wzdluz calej rozpietosci.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na rysunkach w dwóch przykladach wykona¬ nia, przy czym fig. 1 przedstawia uklad w wi¬ doku z boku, fig. 2— widok z przodu przed¬ niego plata nosnego, ze stanowiacymi jedna calosc platami pomocniczymi, fig. 3 — widok z przodu przedniego plata nosnego z oddziel¬ nym platem pomocniczym, fig. 4 — widok z przodu tylnego plata nosnego, a fig. 5 — wi¬ dok z góry postaci wykonania wedlug fig. 1.Z przednia czescia kadluba 4 lodzi (fig. 1 i 2) polaczone sa na stale lub obrotowo za po¬ moca w poprzek polozonej osi 7 dwa wsporni¬ ki boczne 5 i jeden lub kilka wsporników srodkowych 6. Plat 1 jest umocowany na wspornikach 5 16. Jest on skosny i moze byc ponadto wykonany bez wygiecia lub z nie¬ znacznym dodatnim lub ujemnym wygieciem.W pewnych warunkach (np. na spokojnych wo¬ dach) plat 1 moze nie byc skosnym. Szerokosc i grubosc profilu wzdluz rozpietosci moga byc niezmienne lub tez moga sie zmieniac. Pod platem 1, na przedluzeniu srodkowego wspor¬ nika 6, jest umieszczony maly kil 8. Kat po¬ chylenia wsporników 5, 6 moze wynosic 90°, albo nieco mniej. Stanowiacy jedna calosc plat pomocniczy jest umocowany w nieznacznej od¬ leglosci od stopy wregu, np. na wysokosci pod¬ stawowej linii kadluba 4 lodzi, do bocznych wsporników 5 oraz do wspornika srodkowego 6. Odpowiednio do wymagan utrzymywania statecznosci i zachowania sie lodzi w czasie jazdy, moze on byc wykonany bez wygiecia lub z dodatnim albo ujemnym wygieciem.Wskazane jest, aby kat skosu krawedzi na¬ tarcia plata 1 i plata pomocniczego 3 byl taki sam. Szerokosc i grubosc profilu wzdluz roz¬ pietosci plata pomocniczego 3, zaleznie od wy¬ magan statecznosci, moga sie zmieniac lub byc niezmienne. Wsporniki boczne maja szerokosc profilu, która jest wieksza niz szerokosc plata 1, jak i szerokosc plata pomocniczego 3. Wy¬ stajaca krawedz profilu wsporników 5 i 6 umieszczona jest za wystajaca krawedzia pro¬ filu plata 1 i plata pomocniczego 3.Przy oddzielnym placie pomocniczym 3a (fig. 3) zewnetrzne konce platów pomocniczych sa zamieszczone na stale lub obrotowo za pomo¬ ca wsporników bocznych 5, a wewnetrzne kon¬ ce platów pomocniczych — za pomoca krót¬ kich wsporników 9 do kadluba 4 lodzi Plat 2 (fig. 4) jest umieszczony w poblizu rufy lodzi i jest polaczony z jej kadlubem 4 dwoma wypornikami bocznymi 5 i jednym lub kilkoma wspornikami srodkowymi 6, analo¬ giczne jak plat 1. Wskazane jest, aby plat 2 nie mial ani wygiecia ani skosu, jednak moze równiez miec wygiecie i skos.Fig. 5 przedstawia mozliwosci ukladu ze sta¬ nowiacym jedna calosc platem pomocniczym 3.Sposób dzialania opisanego wyzej ukladu platów nosnych jest jak nastepuje: Platy li 2 sa umieszczone w takiej wzdluz¬ nej odleglosci od srodka ciezkosci calego ukla¬ du, ze kazdy z tych platów przy jezdzie daje mniej wiecej polowe potrzebnego wyporu. Przy rozbiegu, poglebiajacy rufa moment jest w ten sposób uzyskiwany, ze plat pomocniczy 3 po¬ czatkowo bierze wiekszy udzial przy wytwa¬ rzaniu wyporu. Na skutek wywolanego tym zwiekszenia kata natarcia wszystkich trzech platów, przy umiarkowanej predkosci, wspól¬ czynnik wyporu wszystkich platów znacznie wjzrasta i rozpoczyna sie wynurzanie przy sto¬ sunkowo malej predkosci. Wraz ze wzrastajacym wynurzeniem szybciej spada udzial w wyporze plata pomocniczego 3, niz udzial platów 1 i 2.W ten sposób poglebiajacy rufa (dodatni) mo¬ ment zostaje zmniejszony i kat natarcia wszy- skich trzech platów zmniejsza sie w sposób ciag¬ ly. Na skutek swego wysokiego polozenia plat pomocniczy 3 albo 3a wynurza sie mniej wiecej jednoczesnie z najgelbszymi czesciami kdluba 4 lodzi. Same platy 1 i 2 daja wtedy caly po¬ trzebny wypór. Poniewaz obydwa platy 1 i 2 przesuwaja sie tuz pod powierzchnia wody, wiec na podstawie tzw. efektu glebokosci zanu¬ rzenia zmiana wyporu przy zmianie glebokosci zanurzenia jest bardzo znaczna. Na skutek tegoodbywa sie samoczynna stabilizacja dokola wzdluznej i poprzecznej osi. Przy duzych za¬ klóceniach polozenia równowagi wchodza do dzialania zanurzajace sie czesci plata pomoc¬ niczego 3. Na podstawie ukladu plata pomocm- niczego 3 w poprzedniej czesci kadluba 4 lodzi, powstajacy wówczas wypór pomocniczego pla¬ ta /3 daje dodatkowy moment, który usuwja powstajace poglebienie dziobem i sprowadza kadlub 4 lodzi z powrotem do polozenia rów¬ nowagi W podobny sposób, przy mocnych przechyleniach na boki, za pomoca plata po¬ mocniczego 3 uzyskuje sie powrotny moment dokola osi wzdluznej, który wspiera odpowied¬ nie momenty powrotne platów 1 i 2. PL