W patencie glównym jest omówionie urzadze¬ nie do uwarstwiania, ukladania i usypywania wlókien, platków, wiórków, i podobnych ma¬ terialów, w którym za pomoca obiegowej tas¬ my przenosnikowej, prowadzonej na stalych walcach prowadniczych i dwóch ruchomych wózkach z krazkami lub walcami doprowadza¬ nie i ukladanie materialu odbywa sie przy jednym wspólnym ruchu. Naped posuwowy tasmy przenosnikowej odbywa sie przy tym dzieki napedowi krazków prowadniczych.Wynalazek dotyczy bezstopniowego regulo¬ wanego napedu urzadzenia do uwarstwiania i ukladania.•W takich napedach znana jest rzecza sto¬ sowanie zamknietej przekladni lancuchowej.*)Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. August Krause.Urzadzenie takie ma jednak te wade, ze wyma¬ ga róznych dlugosci lancucha, co stwarza ko¬ niecznosc przesuwania punktów lozyskowych.Poza tym znane sa konstrukcje przekladni przelacznikowych, wspóldzialajacych z nasta¬ wnymi zderzakami, które uruchamiaja sprzeg¬ la przelaczajace. Urzadzenia tego rodzaju maja te wade, ze w chwili przelaczania wystepuja bardzo silne uderzenia, a przy tym jest ko¬ nieczne bardzo dokladne nastawianie.Wedlug wynalazku ruch ukladania otrzymu¬ je sie za pomoca napedu krzywkowego z od¬ powiednia przekladnia, przy czym ksztalt krzy¬ wek dostosowuje sie do wlasciwosci obrabia¬ nego materialu oraz obciazenia przlaczania w punktach zwrotnych. Bezstopniowe regulo¬ wanie szerokosci ukladania osiaga sie przez zmiane przekladni miedzy tarcza krzywkowa i napedem systemu ukladajacego przez odpo-wiednie przestawienie kulisy. Predkosc ukla¬ dania jest nastawna przez regulowanie liczby obrotów tarczy krfjrwkowej. Wedlug wynalaz¬ ku ruchy róznicowe przy ukladaniu w kierun¬ ku ruchu zdawczego runka w róznych warun¬ kach roboczych"osiaga sie za pomoca wymien¬ nych tarcz krzywkowych, które uwzgledniaja te róznice w ksztalcie krzywek.Mozna równiez ruchy róznicowe przy ukla¬ daniu w kierunku ruchu zdawczego runka na tasmie odbiorczej uwzglednic w ten sposób, ze szybkosci obrotowe odpowiadajace szybkos¬ ci ukladania i predkosci zdawczej otrzymuje sie jako sume algebraiczna poprzez przekladnie róznicowa i wyzyskuje sie do napedu tasmy od¬ biorczej.Na rysunku uwidoczniono dwa przyklady wy¬ konania urzedzenia wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia uklad napedowy z wy¬ mienna tarcze krzywkowa, a fig. 2 — inna od¬ miane napedu.Lancuch 14 napedza za posrednictwem kól lancuchowych 13 urzadzenie ukladajace 20, a odbieranie runka odbywa sie za posrednic¬ twem walca 25, poprzecznie do kierunku ukladania.Tarcza krzywkowa 35 napedza za posrednic¬ twem dzwigni krzywkowej 36 i preta 27 wy¬ cinek zebaty 28, a dzieki temu i kolo zebate 31 z odpowiednim przelozeniem; takze wpra¬ wia w ruch kolo lancuchowe 13, wskuitek cze¬ go urzadzenie ukladajace 20 jest poruszane za posrednictwem • lancucha krazkowego 14 wedlug patentu glównego.Tarcza krzywkowa 35 moze byc, jak to poka¬ zano w przykladzie wedlug fig. 1, zaopatrzona w rowek 30, albo tez sa mozliwe inne znane napedy krzywkowe. Szybkosc obrotowa tarczy krzywkowej okresla szybkosc ukladania, tak ze jeden obrót tarczy krzywkowej odpowiada jednej fazie ukladania. Zastosowanie tarczy krzywkowej 35 umozliwia zasadnicze zmniej¬ szenie sil przelaczania, gdy ksztalt krzywki w punktach zwrotnych jest dostosowany do ksztaltu wyzszej sinusoidy. Oprócz tego, sto¬ sujac odpowiedni ksztalt krzywki, mozna uwzglednic wlasciwosci obrabianego materialu przy ukladaniu.Przy odbieraniu runka w kierunku uklada¬ nia, szybkosc zdawcza runka musi byc zwiaza¬ na l szybkoscia ukladania, a mianowicie szyb¬ kosc zdawcza przy ukladaniu w kierunku zdaw¬ czym powinna byc dodana do szybkosci uklada¬ nia, a w przeciwnym kierunku powinna byc odejmowana od szybkosci ukladania. Warunki te moga byc uwzglednione w ksztalcie krzyw¬ ki Dla róznych warunków winna byc przewi¬ dziana odpowiednia ilosc wymiennych krzywek.Fig. 2 przedstawia uklad bez wymiennej tar¬ czy krzywkowej. Lancuch 14 napedza urzadzenie ukladajace 20 i jest sterowany przez tarcze krzywkowa 32 za posrednictwem dzwigni 33, segmentu kola 34, pary kól srubowych 37 i 38 oraz kola lancuchowego 39.Obrót krzywki zostaje przeniesiony na obiego^ we kolo zebate 41 przekladni róznicowej. Na te przekladnie róznicowa zostaje przeniesiona za posrednictwem kola zebatego 40 i kola stozko¬ wego 46 predkosc obrotowa, odpowiadajaca po¬ zadanej predkosci odbierania tasmy odbior¬ czej 25, przbiegajacej w- kierunku ukladania.W zaleznosci od kierunku ukladania wzgle¬ dem kierunku zdawczego przez oddzialywanie ksztaltu krzywki i przekladni róznicowej two¬ rzy sie sume lub róznice obu predkosci obro¬ towych. Ta predkosc obrotowa zostaje przenie¬ siona na walec napedowy tasmy odbiorczej 25 z kola róznicowego 42, kola lancuchowego 43, lancucha 47, drugiego kola lancuchowego 48 i pary kól stozkowych 41, 45.Szerokosc ukladania mozna dodatkowo zmie¬ niac bezstopniowo podczas pracy przez zastoso¬ wanie nastawiania krzywek za pomoca pro¬ wadnicy szczelinowej 29 (fig. 1). PL