PL44709B1 - - Google Patents

Description

RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 44709 KI. 15 1, 7/01 Centralne Laboratorium Farb Graficznych*) Gdansk, Polska Sposób wytwarzania farb typograficznych imitujacych kolory zloty i srebrny Patent trwa od dnia 30 pazdziernika 1960 r.

Nadanie drukom efektu zlota i srebra odbywa sie dotychczas dwoma sposobami. Pierwszy polega na pokryciu papieru spoiwem olejowym (lub olejowo-zywicznym), a nastepnie nie cze¬ kajac na wsiakniecie i wyschniecie spoiwa na¬ pyleniu odpowiednim brazem. Po utrwaleniu pokirytych miejsc niezwiazany pyl metaliczny usuwa sie. Sposób ten aczkolwiek daje ladne efekty barwne jest klopotliwy i nie wszedzie mozna go zasltosowac (np. w reprodukcjach siatkowych).

Drugi sposób polega na druku maszynowym farbami. Spoiwo stosowane do takich farb opie¬ ra sie na podgeszczonych szybkoschnacych ole¬ jach roslinnych (lub ich kombinacji z zywica¬ mi). Waznym warunkiem zachowania w cza¬ sie wlasnosci drukarskich takich farb jest sto¬ sowanie spoiwa O' mozliwie niskiej liczbie kwa¬ sowej. Dlatego tez farby tego typu przygoto- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. Bohdan Sztremer. wuje sie najczesciej bezposrednio przed uzy¬ ciem, co takze korzystnie wplywa na uzyska¬ ny efekt barwny. W przypadku druku na pa¬ pierach wysckopolyskowych (a wiec papierach o duzej chlonnosci spoiwa) omówione farby nie spelniaja swego zadania z powodu zbyt slabego zwiazania z papierem, oo prowadzi do mozli¬ wosci laitwego usuniecia metalicznego pylu z zadrukowanej powierzchni. W takich przy¬ padkach staje sie koniecznym stosowanie do¬ datkowej operacji, jaka jest poddruk. Przecho¬ wywanie takich farb stwarza niebezpieczen¬ stwo ich zzelowania (a wiec bezpowrotnej utra¬ ty wlasnosci drukarskich) i znacznego' obnize¬ nia efekitu optycznego (np. zaniku polysku me¬ talicznego). ' ' ¦¦> Wchodzace w sklad spoiwa szybkoschnace oleje zageszcza sie termicznie do otrzymania odpowiedniej lepkosci, przy czym nadmierne przedluzenie czasu podgeszczania prowadzi zaw¬ sze w efekcie koncowym do sciecia sie (zzelo-waknia^procU4kt4L, Produkt ^zelowany uwazany jest za bezwartosciowy odpad.

Sposób wedlug wynalazku opiera sie na wy¬ korzystaniu zzelowanych szybkoschnacych ole¬ jów roslinnych (oleju tungowego, dehydraltyzo- wanego oleju rycynowego i innych lub ich kombinacji z zywicami) jako pelnowartoscio¬ wego tworzywa btonotwórezego. powyzsze zele po odpowiednje^^toróbce p nym ich &pecrftfflW& oraz utarciu z pozostalymi skladnikami cieklymi stanowia istotny sklad¬ nik spoiw farb zlotych i srebrnych typograficz¬ nych. Eliminuja one (wskutek nie wsiakania w kapilary papieru) niedostateczne powiazanie farby z wysoko polyskowymi papierami, z dru¬ giej zas strony nie wykazuja- niekorzystnych zmian w czasie nawet szesciomiesiecznego jej skladowania. Farby te prócz tego charaktery¬ zuja sie odpowiednia konsystencja, obracaja sie w kalamarzu, równo kryja i Mada sie na papierze, yl sumie-posiadaja zespól tych wszyst¬ kich '"wlasnosci drukarskich, które zabezpieczai- ja normalny druk na maszynie typograficznej.

Przyklad I. Partie oleju tungowego *>grzewa sie mozliwie szybko az do momentom calkowitego zzelowania, np. do temperatury 270—280°C. Szybkosc ogrzewania zalezna od - wielkosci uzyti^aparalttrry^^wplywa w * istotny** sposób na wlasnosci zelu. Proces winien rbyc^ prowadzony z taka szybkoscia,., by bezposred¬ nio przed zzelowaniem rozpuszczalny (w roz- pus££zaJjwkaoh organicznych) jeszcze produkt posiadal, liczbe kwasowa ponizej 5. 30 czesci wagowych otrzymanego zelu zada¬ je ^ie^a^ czesciami wagowymi terpentyny i 30 ¦<* czesciami wagowymi oleju lnianego lub drzew¬ nego^ „pozastawia na .pewien. czas (kilkanascie godzic) celemspecznienia. Dospecznionej mie- szauiay dodaje isie jeszcze 25 czesci wagowych oleju] lnianego i dysperguje na ogólnie znanych urzadzeniach rozcierajacych (np.na wolno obror towym tarczowym mlynku kamiennym, "trój- walcówce itp.). Otrzymane w postaci lejnej pasty spoiwo nie powinno wykazywac zmian konsy¬ stencji w czasie przechowywania. Nie powinno takzfr^zawiepac*'czastek 'zeltr o srednicy powy- - zej 5 mstatonówt- Przya«adze*iie gotowej" farby > zlotej obejmuje dokladne wymieszaniemsklad** ników^w podanyeh ilosciach.. ; Spoiwo — 44% wagowe Suszka kobaltowa o zawartosci 2% Co — 1% Braz zloty (pyl) — 55% Farbe, srebrna uzyskuje sie przez wymieszanie nizej podanych skladników: Spoiwo — 70% Suszka kobaltowa (2% Co) — 1,5% Pyl aluminiowy \ — 25% Nafta — 3,5% Przyklad II. Partie oleju tungowego o 20% zawartosci glicerynowego estru kopalu Kongo (liczba* kwasowa estru nie powinna byc wyzsza od 10) szybko ogrzewa sie tak jak po¬ dano w przykladzie pierwszym do calkowitego zzelowania. Uzyskany zel charakteryzuje sie podobnymi wlasnosciami i moze byc stosowa¬ ny zamiasit lub wspólnie z zelem otrzymanym wedlug sposobu pierwszego. Sporzadzanie spoi¬ wa i farb odbywa sie tak jak podano w przy¬ kladzie pierwszym.

Przyklad III. Partie oleju tungowego o 20% zawartosci zywicy aitódalowej o skladzie (w %) olej lniany 32, kalafonia 33,5, pentaeryt- ryt 15,5, bezwodnik kwasu ftalowego 19 (licz¬ ba kwasowa zywicy nie powinna przekraczac 10) ogrzewa sie tak jak podano w przykladzie pierwszym do calkowitego zzelowania.

Otrzymany zel posiada zblizone wlasnosci i moró byc-jgtosowany* zamiast lub wspólnie z zelami, wytworzonymi wedlug sposobu pierw¬ szego i drugiego, , Sporzadaanie. spoiwa, i fanb uodbywa «ie^tatev, jak podano w przykladziewpierwseym.1 Zaat» ze e e n i a *> p a t e nt ó we ' 1. S^osó^^wytwarzania*' farb "typograficznych imitutjacych-kolory zloty i srebrny, znamien-- ny «tytnr,'*ze-w sklad spoiwa tych farb wpro¬ wadza' sie produtoty termicznej zelatynizacji olejów-roslinnych lub zele uzyskane przez wspólne'ogrzewanie'tychze olejów z zywi¬ cami naturalnymi i syntetycznymi. 2. Sposób^-wedlufe' zastrz: 1, znamienny tym, ze ilosc wprowadzonego zelu wynosi: w far¬ bie zlotej ^minimum 4%, w farbie srebrnej minimum 7%; Centralne Laboratorium Farb Graficznych 621. RSW „Prasa", Kielce,