Wynalazek niniejszy dotyczy krosien o meichanizinie do samoczynnego podawania watku, a przedmiot jego stanowia udosko¬ nalenia w budowie i ustroju tego mechani¬ zmu, które czynia go pewniejszym^ bardziej niezawodnym w dzialaniu, zaworem zas za¬ bezpieczaja od lamania lub innych uszko¬ dzen na wypadek pracy w warunkach nie¬ pomyslnych.Wynalazek polega na tern, iz kroisno o samoczynnem podawaniu watku posiada magazyn na cewki przesuwalny calkowicie lub czesciowo wbrew dzialaniu sprezyny lub innego mechanizmu odprowadzajacego tak, ze w razie gdyby plocha lub ftina ja¬ kas czesc ruchoma uderzyla W magazyn pod koniec swtego skoku przedniego (wskutek np. zawiezniecia przerzucanej cewki lub niewlasciwego przesuniecia bicza), maga¬ zyn zostanie odsuniety wbrew dzialaniu wskazanego powyzej mechanizmu odpro¬ wadzajacego na pozostala czesc skoku plo¬ chy, co zapobiegnie uszkodzeniu jakiejkol¬ wiek czesci mechanizmu.Wynalazek polega równiez na temi, ze krosna o samoczynnem podawaniu watku posiadaja magazyn na cewki, zawierajacy jedna albo kilka pochylych plaszczyzn, na których cewki spoczywaja poziomo i z któ¬ rych zsuwaja sie pod wiplywiem wlasnego ciezaru, w miare tego, jak kolejne cewki zostaja wyciagane dla zasilenia czólenka.Wynalazek obejmuje takze krosna o sa¬ moczynnem podawaniu watku, posiadajacemagazyn < wlasnosciach podanych w uste- •pieL popr^nim^ w*klórym przesuwajacy l^tekildbMi^aci ojflsztalcie-w d*zyblize- niti litery L moze stykac sie z przesuwana cewka na znacznej czesicl swej dlugosci1, celem najkorzystniejszego wyzyskania sily potrzebnej do wyprowadzenia cewki z czó¬ lenka i zamiany jej cewka pelna, przyczem ustrój maigazynu i przesuwacza pozwala na to, ze sila dziala bezposrednio nad skrzyn¬ ka czólenkowa, dzieki czernil cisttieiiie na przesuwana cewke moze byc skierowane najdól.W sklad wynalazku wchodzil równiez mechanizm do samoczynnego podawania watku w krosnach wyposazonych w tarczke obrotowa, uruchomiajaca przesuwacz, i znamienny tern, ze posiada srodki, zapobie¬ gajace wetknieciu jego z przesuwaczem w wypadku, gdy czólenko zajmuije niewlasci¬ we polaczenie w swej skrzynce; Wynalazek dotyczy wreszcie mechani¬ zmu do samoczynnego ppdawania watku w krosnach wyposazonych w tarczke urucho¬ miajaca przesuwacz i wyrózniajacych sie zastosowaniem ruchomego polaczenia mie¬ dzy tarczka i przesuwaczem, które samo¬ czynnie sie rozlacza w wypadku, gdy czó¬ lenko zajmuje niewlasciwe polozenie w swej skrzynce tak, iz wówczas tarczka nie uru¬ chomi przesuwacza, gdy sama obraca sie pod dzialaniem plochy w przypuszczeniu, ze byla uprzednio przycisnieta w tym ce¬ lu przfez mechanizm do samoczynnego po¬ dawania waitfcu, Zalaczony rysuWk przedstawia dwa sposoby wykonania wynalazku.Fig. 1 daje widok boczny, czesciowo w przekroju, magazynu odpowiedniego ksztal¬ tu oraz przesuwacza, wykonanych w mysl wynalazku, fig. 2 — widok koncowy fig. 1, fig. 3 — plan czesci pokazanych na fig. 1 i 2, fig. 4 — plan wskazuj acy przesuwacz i polaczony z nim mechanizm do porusza¬ nia przesuwacza i zapobiegania uruchomie¬ nia gb, gdy czólenko zajmuije polozenlie nie¬ wlasciwe, fig. 5 i 6 — podobne widoki cze¬ sci w innych polozeniach, fig. 7 — widok boczny mlotka i tarczki.W wykonaniu wynalazku wedlug fig. 1— 3 do konca pfzedpiersia a krosien przymo¬ cowane sa: odpowiednia podpora, wspor¬ nik lub prowadnica b, do której przytwier¬ dza sie, naj wlasciwiej ustawialnie, ramie c, dzwiilgajaoe ruchomy magazyn d, zawiera¬ jacy albo skladajacy sie z jednej lub kilku plaszczyzn pochylych #, d2, na których cewki e leza mniej wiecej poziomo, zsu¬ wajac sie wzdluz nich nadól pod dziala¬ niem wlasnego ciezaru w miare tego, jak zostaja wyciagane z magazynu dla zasila¬ nia czólenka.Najkbrzystniej jest rozmiescic równie dx, d2 w kierunkach przeciwnych faliscie lub zygzakowato dla pomieszczenia ma¬ ksymalnej ilosci cewek w magazynie o wy¬ miarach mozliwie niewielkich. Od wypad¬ niecia z magazynu cewki zabezpiecza nor¬ malnie sprezynowa klapka f lub ,t. p. urza¬ dzenie, stykajace sie czescia dolna z naj¬ nizsza cewka e w magazynie i ustepujace dzieki swojej gietkosrii, gdy przesulwacz przepycha cewke najnizsza, w celu zasile¬ nia czólenka. Rozumie sie, ze mbzna w ra¬ zie zyczenia ograniczyc odchylenie klapki odpowiednim prozkiem, wykonanym np. w postaci osi g, obciazonej plaska sprezyna i oddzialywujacej na elastyczna klapke lub t. p. urzadzenia.Przytrafia sie niekiedy, ze skoro prze¬ suwana cewka uwiieznie, luib bicz nie zaj¬ muje polozenia wlasciwego podczas ruchu przedniego, plocha albo jakas jej czesc ru¬ choma uderza magazyn, co moze wywolac polamanie albo inne uszkodzenie jakiejs czesci. By zapobiec temu, magazyn posia¬ da taka budowe, ze daje sie przesuwac cze¬ sciowo lub calkowicie po ramieniu lufb pro¬ wadnicy c, wbrew dzialaniu sprezyny /r al¬ bo innej ,sily zwrotnej, tak, ze zachowujac zdblnosc wykonywania normalnego s*wego przeznaczenia, ma on moznosc nastepowania — 2 —w pewnym rstopniu w razie uderzenia go przez ploche lub inna jakas czesc ru¬ choma.Najkorzystniejsza bywa rzecza umie¬ szczenie magazynu w ten sjposóib, by mozna go bylo przestawiac naprzód i wtyl i w kierunku bocznym.'wzgledem plochy. W tym celu mozna sie poslugiwac, oprócz wskaza¬ nych ma rysunku, najrozmaitszemi jeszcze innem/i odjpowiedniemi srodkami.Przesuwacz stosowany zgodnie z wyna¬ lazkiem posiada w pilaniilei mniej Wiecej' ksztalt litery L, osadzony jest ramieniem k na wale / i wyposazony na koncu w mlo¬ tek lub pret k1 biegnacy poprzez wnetrze magazynu w ten sposób, by mógl zaczepic za nacisnieciem najnizsza cewke $-. Mlotek Jfl skierowany prostopadle do ramienia k moze sie przeto zetknac z cewka na odpo¬ wiedniej dlugosci. Posiada on ponadto ta¬ kie urzadzenie, z|e przez lekkie przesuniecie Wrzeciona mozna otrzymac nacisk przesu- wacza na przesuwana cewke w kierunku (prawie) pionowym nad skrzynka czólen¬ kowa. W ten sposób sila pfzesuwajaca zo¬ staje wyzyskana najkorzystniej a bicz. po¬ siadajac czesc górna zgieta, odchylona Wtyl, wygieta, zgrubiona albo wogóle uksztalto¬ wana odpowiednio, z latwoscia pozwala co¬ fnac pomlienione wrzeciono, jak to wskaza¬ no powyzlej.Ramie przes/uwaciza k (fig. 6 i 8) jest o- patfzone przedramieniem albo wyskokiem &2, z którym srtyka sie sworzlen m albo inny wyskok tarfczy m1 wspólosiowy z mlotkiem.Gdy przeto tarcza zostanie przycisnieta macka mechaniizniu zasilajacego watkiem, wykrój w plosze zetknie sie z wyskokiem tarczy i obróci ja przy swym skoku przed- nlm (jak to Wskazuje fig. 71. wywolurfac ze¬ tkniecie trzpienka m z wyskokiem k2 mlot¬ ka i obrót tegoz, celem przesuniecia cewki.Jednakze przedwczesnemu przesunieciu ciewki, zanim czólenko (zajmie wlasciwa po¬ zycje w skrzynce czólenkowej, zapobiega sworzen m osadzony w tarczy na sprezynie n, która go odciaga od ^wiazaniia. sie z wy¬ skokiem k2 ramienia mlotka tak, iz ten o^ statni nie bierze udzialu w obrocie tar¬ czy.W wykonaniu przedstawionem na ry-t sunku sluzy dc tego mechanizm skladajacy sie ze sztabkii o, przesuwalnej pionowo we wsporniku P, przymocowanym do przed- piersia i wypuszczonej w ramie o1, które utrzymuje trzpien m zfcwnatnz tarczy wbrew dzialaniu sprezyny n. Przyrzad ten dziala na isworzen m lub t. p. urzajdzenie bezpo¬ srednio albo za posrednictwem kolnierza q przymocowanego sruba ustawcza lub ina¬ czej do poimienioneigo sworznia i obracaja¬ cego sie wraz z krazkiem okolo walu mlot¬ ka /.Naj praktyczniej nadac kolnierzowi q ksztalt wydluzony w takim kierunku, aby w polozeniu normalnem (fig. 4) tarczy ra¬ mie o1 przyrzadu dalo sie przesuwac w kie¬ runku dlugiej esi kolnierza, cc zapobiegnie zeslizgiwaniu sie go Wskutek drgan krosna.Skoro jednak tarcza zostanie nacisnieta normalnym ruchem maaki (fig. 6), kolnierz q równiez sie obraca tak, ze ramie o1 przy¬ rzadu dotyka kolnierza u obwodu. Gdyby jednakze czólenko r zajelo polozenie nie¬ wlasciwe, %ostrze albo inna czesc czólenka styka sie podczas ruchu naprzód plochy z koncem suwaka o i w ten sposób porusza go w razie potrzeby wbrew odpowiedniej sprezynie — i rozlacza ramie o1 z kolnie¬ rzem q, jak to wskazuje fig. 5, przyczem sprezyna n odpycha kolnierz wydluz csi mlotka i sprowadza trzpien lub t. p. organ m z drogi wykroju w czesci k2, nie nape¬ dzajac pirzesuwacza.Czesci te posiadaja taki ustrój, ze moz¬ na im nadawac wlasciwa pozycje recznie, albo tez mozna zastosowac w tym celu od¬ powiednie mechanizmy.Macka do uruchomiania mechanizmu do podawania watku moze miec budowe z wy¬ niklem dodatnim wskazana w patencie bry- — 3 —tanskim Nr 198708. Rzecz jednak prosta, ze mozna sie pcslugitwac w tym celu i in- nemi mechanizmami napedowemi.Do hamowania watku sluzy odpowiedni mechanizm, który pozwala mechanizm prze¬ suwajacy nastawic na pozycje czynna dla 'jednego lufo kilku skoków czólenka i za¬ trzymac zarazem krosno, jezeli watek zo¬ stal niewlasciwie podany podczas dru¬ giego albo nastepnego przesuniecia czó¬ lenka.Nalezyta budowe mechanizmu nadaja¬ cego sie do tego celu wskazuje patent bry- tanski Nr 10128 z 1915 r. Posiada on zelb- nice obciazona sprezyna ptoruiszajajca sie podluznie i napedzajaca dzwignie luib inny narzad przymocowany, albo umieszczony w ten sposób, ze uruchomia dzwignie wyla¬ czajaca krosna.Mechanizm widelkowy jeist zastosowa¬ ny na wypadek braku watku; porusza on zapadke, która przesuwa zefonice o jeden zab na kazdy nastepny brak watku. Zebni- ce utrzymuje w nastepujacych po sobie po¬ zycjach zapadka, która po stopniowem na¬ pelnieniu watkiem zostaje uwolniona ra¬ mieniem albo dzwignia, poruszana mecha¬ nizmem widelkowym tak, ze piesek ptoWra- ca do swego poprzedniego albo normalnego polozenia.W odmianie wynalazku niniejszego kon¬ ce watku z cewek w magazynie albo zbior¬ niku moga byc skrecane naokolo wspólnej czesci obrotowej osadzonej na ramieniu przymocowanem do wspornika dzwigaja¬ cego magazyn, przyczem do utrzymywania konców watku pomiedzy magazynem i po- mieniona czescia sluzy odpowieidmia rama, co zapobiega rwaniu i plataniu prajdami po¬ wietrza, powstajacemi wskutek pracy kro- sti.a lub w inny isposób.Rzecz prosta, ze wskazane p'owyzei szczególy konstrukcyjne dane sa tylko ty¬ tulem przykladu, lecz nie dla nitfraniczenfa wyrialazku, mozna bowiem izmienic ksztalt magazynu albo budowe mechanizmów sprezynowych, lub innych, przeciwdziala¬ jacych ruchowi wlasnemu magazynu. Moz¬ na równiez zmieniac ksztalt przesuwaja¬ cego mlotka, sposób pracy mechanizmu do podawania watku oraz sposób zapobiezenia ruchowi jego w chwilach niewlasciwych, zaleznie od rodzaju pracy, jaka krosno ma wykonywac, lub innych okolicznosci, z ja¬ kiemu mamy do czynienia w praktyce. PL