Pneumatyczne urzadzenie oczyszczajace lub zbierajace do wlókienniczych maszyn zgrzeblar¬ skich posiada zazwyczaj dysze przylaczona do zródla ssania i osadzona tak, ze moze wykony¬ wac ruch postepowo-zwrotny w kierunku po¬ osiowym, w poblizu obwodu walca zbierajacego.Wskutek obrotów walca i posuwu dyszy ssacej wzdluz niego, oczyszczanie odbywa sie wzdluz drogi srubowej walca. Mechanizm przeznaczo¬ ny do tego celu jest kosztowny w produkcji, gdyz wymaga uzycia sruby o grubym zwoju lub. wrzeciona posiadajacego rowki srubowe, przebiegajace wzdluz walca zbierajacego do na¬ pedu dyszy ruchem postepowo-zwrotnym.Wynalazek dotyczy ulepszenia pneumatycznego urzadzenia zbierajacego dla wlókienniczej ma¬ szyny zgrzeblarskiej.Aczkolwiek urzadzenie wedlug wynalazku jest przeznaczone przede wszystkim do zbierania w zgrzeblarkach wlókienniczych, to jednak jest zrozumiale, ze moze byc przystosowane takze i do innych celów, gdzie jest potrzebne okre¬ sowe odciaganie wlókien, pylu, strzepków lub podobnych czastek. Np. w maszynach dziewiar¬ skich zachodzi potrzeba okresowego odciagania wlókien lub podobnych czastek z wodzików nici i wynalazek niniejszy moze byc przystosowany do tego celu lub do innych maszyn, gdzie zbie¬ raja sie strzepki lub podobne czastki, które na¬ lezy odciagac co pewien czas.Wedlug wynalazku szereg dysz, które moga byc umieszczone w tym miejscu, gdzie winno sie odbywac okresowe odciaganie wlókna, strzepków, pylu i podobnych czastek, przylacza sie za pomoca rur do rozdzielacza, ':tóry jest przystosowany do laczenia tych rur, a wobec tego i dysz, kolejno ze zródlem ssania. W za¬ stosowaniu do maszyny zgrzeblarskiej, dysze moga byc umieszczone w poblizu obwodów tych walców, z których zbieranie powinno odbywac sie okresowo, przy czym kazda dysza jest po¬ lozona poosiowo w poprzek szerokosci walca,albo tez dwie lub wiecej dysz moga byc umiesz¬ czac picami do siebie taki; ze kazda dysza zajmuje czesc szerokosci walca. Poniewaz kazda * dysza jest przylaczona do zródla ssania, to wlók¬ na .przenoszone przez obicia zgrzeblarskie na walcu lub na jego czesci zostana odciagniete i wchloniete przez dysze oraz polaczona z nia rure. W rurze wlaczonej miedzy rozdzielaczem a zródlem ssania jest umieszczony worek filtra¬ cyjny lub podobny.filtr dla zbierania wlókien, Jctore sa wciagam przez powietrze wsysane przez dysze. Kazda dysza moze posiadac u wlo¬ tu waska szczeline, a konce dwóch sasiednich dysz moga zachodzic na siebie.Rozdzielacz moze posiadac nieruchoma plytke z pierscieniowym szeregiem otworów, z których kazdy jest polaczony z dysza za pomoca rury.Druga plytka, umieszczona obok powierzchni nieruchomej plytki naprzeciwko polaczen ru¬ rowych, moze byc obracana tak, aby doprowa¬ dzic znajdujacy sie w niej otwór do przykry¬ wania sie kolejno z otworami plytki nierucho¬ mej, przy czym plytka obracana posiada pola¬ czenie obrotowe z rura ssaca. Do obracania plytki moze byc zastosowany mechanizm do obracania skokami, wskutek czego z chwila gdy otwór zostal doprowadzony do pokrycia z otworem w plytce nieruchomej, to plytka obracana zostaje przytrzymana nieruchomo przez okreslony okres czasu. Mechanizm sluzacy do tego celu moze byc podobny do znanego krzyza maltanskiego.W celu. latwiejszego zrozumienia wynalazku i zastosowania go do wlókienniczych maszyn zgrzeblarskich, podaje sie opis przykladu jego wykonania, uwidocznionego na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z boku urza¬ dzenia dostosowanego do wlókienniczej maszyny zgrzeblarskiej, fig. 2 — widok z przodu roz¬ dzielacza stanowiacego czesc tego urzadzenia, fig. 3 — widok rozdzielacza z boku, fig. 4 — widok perspektywiczny rozdzielacza rozlozone¬ go, fig. 5 przedstawia widok z boku szeregu dysz umieszczonych w poblizu bebna zgrze- blarki, fig. 6 — przekrój jednej z dysz, fig. 7 — widok przedstawiajacy nakladanie sie dysz, fig. 8 — widok perspektywiczny szczególu ob¬ sady dyszy i fig. 9 — widok odmiany dyszy.Na rysunku fig. 1 przedstawione jest urza¬ dzenie zbierajace, dostosowane do zgrzeblarki bawelnianej, posiadajacej rame 10, beben 11, walec zbierajacy 12 oraz pokrywke 23. Oczy¬ wiscie nie ma potrzeby przedstawiania wszyst¬ kich szczególów zgrzeblarki i wobec tego na fig. 1 sa uwidocznione tylko te czesci, które sa konieczne do pelnego zrozumienia niniejszego wynalazku. W tym szczególnym przykladzie, pneumatyczne urzadzenie zbierajace jest przy¬ stosowane tylko do bebna i zbieracza, lecz oczywiscie urzadzenie to moze byc przystoso¬ wane do jakiejkolwiek innej czesci maszyny, np. w przypadku zgrzeblarki do welny urza¬ dzenie moze byc przystosowane do dowolnego walca lub walka, np. walka roboczego lub zdob¬ niczego.Pysze ssace zastosowane do oczyszczania beb¬ na sa oznaczone liczba 14, a dysze do oczyszcza¬ nia zbieracza — liczba 15 lecz obydwa zespoly dysz sa podobne i z tego wzgledu beda opi¬ sane szczególowo tylko dysze 14. Dysze 14 sa przedstawione na fig. 5, gdzie uwidoczniono trzy dysze przylozone do siebie koncami, lecz nakladajace sie wzajemnie tak, zeby nie pozo¬ stawic na bebnie waskiego pasma nieoczysz- czonego. Dysze 14 maja wspólna plytke boczna 16 z wystepami 11 na kazdym koncu do osa¬ dzenia na obsadzie 18, przymocowanej do przy¬ leglej czesci obudowy 10 maszyny. Plytka 16 stanowi scianke boczna dla kazdej dyszy, któ¬ rej druga scianke boczna stanowi zasadniczo trójkatna plytka wklesla 19 z obrzezami 20, przymocowanymi do plytki 16. Wlot kazdej dy¬ szy ssacej stanowi waska szczelina 20* (fig. 7), prowadzaca do wglebienia pomiedzy plytka 16 i plytka wklesla 19, przy czym to wglebienie zweza sie od koncowej szczeliny 20' ku prze¬ wodowi zbiorczemu 21, lecz w przekroju wgle¬ bienie to ma wysokosc wzrastajaca od boków szczeliny 20* ku przewodowi zbiorczemu 21.Rozdzielacz 25 stanowi wazna czesc wynalaz¬ ku i jest oznaczony na fig. 1, lecz jego szcze¬ góly sa uwidocznione na fig. 2, 3 i 4. Okragla plytka 26 posiada wspólsrodkowy pierscieniowy szereg otworów 27 i jest przymocowana do ob¬ sady 28, osadzonej na czesci obudowy 10 maszy¬ ny. Otwory 21 równo rozmieszczone z wyjat¬ kiem dwóch, a mianowicie pierwszego i ostat¬ niego otworu szeregu, które sa umieszczone w stosunku do siebie w odleglosci dwukrotnie wiekszej niz odstep miedzy innymi otworami, wskutek czego w pierscieniowych szeregach otworów pozostaja puste miejsca. 29. Do kazde¬ go otworu jest przylaczona gietka rurka 30, przy czym* wszystkie rurki 30 sa umieszczone z jednej strony okraglej plytki 26. Przez srod¬ kowy otwór plytki 26 przechodzi czop 31 ob¬ sady 28, na którym jest osadzona obrotowo dru¬ ga plytka okragla 32. Plytka obracana 32 po- — 2 —siada pojedynczy otwór 33, który moze byc ustawiony na jednej osi z kazdym z otworów 27 w nieruchomej plytce 26, przez obrócenie plytki 32 na czopie 31. Do otworu 33 w plytce 32 jest przylaczona gietka rura ssaca 34, która moze byc polaczona z kazda z pozostalych ru¬ rek gietkich 30 przez obrócenie plytki 32.Do poruszania plytki 32 skokami i zatrzy¬ mywania jej w kazdym z szeregu polozen, kie¬ dy otwór 33 znajduje sie na wprost jednego z otworów 27, w nieruchomej plytce 26 lub na jednej linii z slepa przestrzenia 29 na plytce nieruchomej jest przewidziany odpowiedni me- chanim. Mechanizm ten jest podobny w zasa¬ dzie do krzyza maltanskiego. Plytka obracana posiada szereg promieniowych wyciec 35 na swym obwodzie, z których kazde odpowiada ustawieniu otworu 33 na plytce obracanej 32, na jednej linii z jednym z otworów 27 plytki stalej. Inne promieniowe wyciecie 36 odpowiada ustawieniu na jednej linii tego otworu 33 ze slepa przestrzenia 29 na plytce 26. Wodzik 40 jest zamocowany na tulei 41, która jest prze¬ suwna na obrotowym wrzecionie 42, przesuw¬ nym osiowo w lozysku 43 na obsadzie 28, przy czym trzpien 44 wystaje promieniowo z wrzecio¬ na 42 przez osiowa szczeline** 45 w tulei 41.Tuleja 41 i wodzik 40 musza obracac sie wraz z wrzecionem 42, lecz wrzeciono moze przesu¬ wac sie poosiowo wzgledem tulei i wodzika, przy czym ten ruch przesuwny ograniczony jest dlugoscia szczeliny 45. Kolo zebate 46 moze obracac sie swobodnie na tulei 41 i jest na¬ pedzane za pomoca lancucha 47 przez kolo ze¬ bate osadzone na wale 48 zespolonym z nape¬ dem maszyny (fig. 1). Kolo zebate 46 jest utrzy¬ mywane na tulei 41 za pomoca innej tulei 48, która opiera sie o nakretke 49, stanowiaca za¬ konczenie wrzeciona 42, przy czym nakretka 49 sluzy równiez do utrzymywania tulei 41 na wrzecionie.W otworze kola zebatego 46 znajduje sie ro¬ wek 50, a w tulei 48 jest wyciecie 51, przy czym uklad jest taki, ze trzpien 44 wchodzi badz do rowka 50, lub tez do wyciecia 52, w zaleznosci od polozenia osiowego wrzeciona 42.Poniewaz kolo zebate 46 jest napedzane stale podczas ruchu maszyny, to wrzeciono 42 jest napedzane wtedy, gdy trzpien 44 wchodzi do rowka 50 kola zebatego, lecz nie jest nape¬ dzane gdy jest przesuniete poosiowo, az do wy¬ prowadzenia trzpienia 44 z rowka 50 i wpro¬ wadzenia do wyciecia 52 tulei 48.Na wystajaca czesc wrzeciona 42, za lozys¬ kiem 43 w obsadzie 28, nasunieta jest sprezyna naciskowa 52 umocowana pomiedzy kolnierzem 53 wrzeciona 42 a obsada 54 umocowana z ty¬ lu obsady 28. Sprezyna 52 wypycha dzieki te¬ mu wrzeciono *42 ku przodowi. Aby wysunad trzpien 44 z kola zebatego 46, linka 55 jest wlaczona pomiedzy tylnym koncem wrzeciona 42 i nastawcza dzwignia pedalowa 56 umoco¬ wana w odpowiednim polozeniu na maszynie, jak to uwidoczniono na fig. 1. Z chwila nacis¬ niecia nastawczej dzwigni pedalowej 56 zostaje przylozona sila rozciagajaca do linki 55 w celu przesuniecia wrzeciona 42 poosiowo w tyl i wy¬ prowadzenia w ten sposób trzpienia 44 z wy¬ ciecia 51 oraz wprowadzenia do rowka 50 ko¬ la zebatego 46, celem przeniesienia napedu ko¬ la zebatego na wrzeciono 42 i wodzik 40.Wodzik 40 posiada promieniowo wystajace ramie 60 z krazkiem 62, który moze wejsc do- promieniowych wyciec 35, 36 obrotowej plytki 32. Dzialanie jest podobne do znanego krzyza maltanskiego pod tym wztledm, ze gdy wodzik 40 obraca sie, to ramie 60 wprowadza krazek: 61 do jednego z wyciec obrotowej plytki 32, przez co plytka obrotowa wykonuje czesciowy obrót (w niniejszym przypadku o kat 60°), po czym krazek 61 wysuwa sie z promieniowego wyciecia. Podczas ciaglego obrotu wodzika 40r ramie 60 przenosi krazek 61 do nastepnego wy¬ ciecia promieniowego, aby zapoczatkowac inny czesciowy obrót plytki 32. W ten sposób plytka 32 jest obracana skokami, a pomiedzy skokami, pozostaje nieruchoma, wskutek czego otwór 32 pokrywa sie z jednym z otworów 27 lub z czes¬ cia pelna 39 plytki 26.Plytka obrotowa 32 posiada wystajacy bocz¬ ny wieniec lub tor pierscieniowy 62 na tylnej powierzchni, nie zaslaniajac otwartych konców promieniowych szczelin 35, 36. Ten pierscienio¬ wy tor 62 posiada wglebienie 63 do wspóldzia¬ lania z krazkiem 64, podtrzymywanym na ra¬ mieniu 65 wystajacym z kolnierza 53. Gdy plytka 32 jest obracana skokami, krazek 64 wta¬ cza sie na pierscieniowy tor 62 i w ten spo¬ sób utrzymuje wrzeciono 42 w cofnietym wzdluz osi polozeniu, wbrew dzialaniu sprezyny 52, przez co utrzymuje sie wspóldzialanie czopa 34 z kolem zebatym. Jednak gdy plytka 32 zostanie obrócona tak, aby doprowadzic wglebienie 65" do krazka 64, to krazek wchodzi do wglebienia, pozwalajac na przesuniecie poosiowe wrzeciona i przerywajac w, ten sposób naped kola zeba¬ tego. Wglebienie jest umieszczone tak, iz na¬ ped zostaje przerwany gdy otwór 33 pokrywa sie z pelna czescia 29 plytki 26. Naped pozo¬ staje przerwany tak dlugo, dopóki nastawczy — 3 —drazek pedalowy 56 jest uruchomiony dla prze¬ suniecia wrzeciona, a z chwila gdy plytka 32 zaczyna sie obracac, to krazek W znowu wcho¬ dzi na pierscieniowy tor 62, a mechanizm roz¬ dzielczy w dalszym ciagu wykonuje pelny cykl, doprowadzajac otwór 33 kolejno do pokrycia z otworami 27 i wreszcie z pelna czescia 29, po czym naped znowu zostaje przerwany w sposób omówiony wyzej.Do ryglowania plytki obrotowej 32, miedzy skokami obrotowymi sa przewidziane pewne srodki. W tym celu*wystep zapadkowy 66 jest osadzony wahliwie w miejscu 61 na plytce 26 tak, iz wpada do kazdego promieniowego wy¬ ciecia 35 lub 36, z chwila gdy pokrywa sie 3 wystepem 66. Dzwignia 68 podnoszaca za¬ padke i osadzona na obsadzie 28 moze wspól¬ dzialac Z trzpieniem 69 na obsadzie wodzika 40 tak, ze przechyla dzwignie 68 dla podniesienia wystepu zapadkowego 66, poniewaz ramie 60 przenosi krazek 61 do otwartego konca zapadki promieniowej. Wystep zapadkowy 66 wchodzi w ten sposób do promieniowego wyciecia w chwili, gdy krazek 61 wysuwa sie z promienio¬ wej plytki, utrzymujac obracana plytke 32 w stanie zaryglowanym, dopóki krazek 61 nie wejdzie do nastepnego z kolei promieniowego wyciecia.Na fig: 4 uwidoczniony jest pierscien 10, któ¬ ry jest osadzony teleskopowo na kolnierzu 11 dokola wewnetrznej strony otworu 33 i jest dociskany za pomoca sprezyny 12 do wspóldzia¬ lania z powierzchnia plytki 26, w celu uniknie¬ cia lub zmniejszenia do minimum uchodzenie powietrza miedzy plytkami 26 i 32.Kazda z gietkich rurek 30 jest przylaczona do jednej z dysz 14, 15, przy czym nalezy za¬ znaczyc, ze kolejnosc w jakiej rurki 30 sa la¬ czone z szeregami otworów 21 w plytce 26, okresla kolejnosc w jakiej sa oczyszczane po¬ szczególne szerokosci walca lub poszczególne walce. Przewód ssacy 34 jest polaczony z prze¬ wodem zbiorczym 15, umocowanym na obudo¬ wie maszyny, przy czym przewód zbiorczy posia¬ da odlaczalne urzadzenie do laczenia z przewo¬ dem zbiorczym 16, który zatrzymuje material zgarniety z walców i pozwala na przejscie po¬ wietrza do dmuchawy ssacej 77, napedzanej przez silnik 78.Na rysunku fig. 1 przedstawiono, ze dysze 14, 15 sa przeznaczone do oczyszczania bebna 11 i walca zbieracza 12. Nalezy jednak zazna¬ czyc, ze dysze moga byc przystosowane do kaz¬ dego z walców zgrzeblarki. Ponadto jedna lub kilka dysz moga byc umocowane w poblizu po¬ krywek zgrzeblacych do oczyszczania pokrywek.Dysze przedstawione na rysunku maja zwe¬ zajacy sie przekrój, lecz moga miec równiez wszelki inny odpowiedni ksztalt. Np. dysza przedstawiona na fig. 9 moze byc wykonana z rury 80 zamknietej na obu koncach i posia¬ dac dwie waskie szczeliny 82 i 81\ obydwie równolegle do osi rury 80, lecz przesuniete schodkowo wzgledem siebie, przy czym kazda z nich obejmuje pewna czesc dlugosci rury tak, ze przylegle czesci koncowe obu szczelin 81 i 82' zachodza jedna na druga. Takich zacho¬ dzacych na siebie waskich szczelin moze byc wiecej niz dwie, a w poblizu zachodzacych na siebie konców szczelin znajduje sie przegroda 82 dzielaca dysze rurowe na odcinki, przy czym dla kazdego odcinka jest przewidziany osobny przewód zbiorczy 83 dla polaczenia z gietka rurka.Dysze moga byc osadzone nastawnie do prze¬ suwania w kierunku bebnów i od bebnów pod¬ legajacych oczyszczaniu, poniewaz przedzial mie¬ dzy, kazda dysza i walcem ma wazne znacze¬ nie do zapewnienia skutecznego oczyszczania.Nastawna obsada sluzaca do tego 'celu jest przedstawiona na fig, 8, na której widac, ze wystep 27 wystaje do obsady 28 i wspóldziala ze sruba 79, której obrót przesuwa wystep 27 i w ten sposób nastawia polozenie dyszy. Na¬ kretka dociskowa 80 sluzy do ryglowania sruby 79 po nastawieniu.Jest oczywiste, ze chociaz wynalazek zostal opisany w zastosowaniu do pneumatycznych urzadzen oczyszczajacych wlókienniczej maszy¬ ny zgrzeblarskiej, to jednak równie dobrze moze byc zastosowany do innych maszyn, w których nalezy odciagac okresowo pyl, strzepki, wlók¬ na lub podobne czastki z wybranych czesci ma¬ szyn kolejno lub w okreslonym z góry prze¬ dziale czasu podczas pracy maszyn. Np. dysze moga byc dostosowane do dziewiarki w poblizu wodzików igiel do okresowego odciagania wlók¬ na, strzepków, pylu lub podobnych odpadków, które usiluja wypierac wodziki igiel. Normalnie dziewiarka powinna byc zatrzymywana okreso¬ wo do czyszczenia, przy czym istnieje tenden¬ cja, zeby takie czyszczenie odbywalo sie tylko wtedy, gdy to jest konieczne. Jednak gdy sa uzyte dysze i rozdzielacz ssania wedlug wy¬ nalazku dostosowane do dziewiarki,' to oczysz¬ czanie moze byc dokonywane samoczynnie i w krótszych odstepach czasu bez zatrzymywania maszyny. — 4 — PL