Znany jest caly szereg sposobów, za pomoca których mozna nanosic na powierzchnie meta¬ liczne warstwy ochronne, które posiadaja wy soka odpornosc na wysokie temperatury.Sposród tych sposóbaw saopisane równiez ta¬ kie, w których na powierzchnie nanosi sie tlenki metali w postaci proszku albo wodna za¬ wiesine tlenków lub wodorotlenków i przez reakcje ^^paTanTaTwytwarza sje^warstwg och¬ ronna odporna ria^wysokie temperatury. Istnie¬ je przy Tyni rózne mozliwosci "pfZebtegu reak¬ cji skladników tlenkowych z powierzchnia me¬ talu. Tak wiec jest mozliwe, ze skladniki po¬ wierzchni metalu, np. krzem albo tlenek krzemu, reaguja chemicznie z naniesionym proszkiem albo z zawiesina albo z roztworem.Tego rodzaju warstwy ochronne moga byc Wiec rodzaju tlenkowego, moga równiez jednak posiadac charakter szklisty.Znane jest np. nanoszenie ¦. na powierzchnie np. tasm zelaznych, które posiadaja niska za¬ wartosc krzemu zawiesiny tlenków lub wodo¬ rotlenków magnezu lub wapnia i poddawanie prazeniu. Metaliczne powierzchnie moga miec albo metaliczny polysk albo moga posiadac sa¬ me warstwe tlenkowa. Prazenie prowadzi sie tak, ze powstaje cienka, szklista powloka z krzemianu magnezowego, wzglednie krzemianu magnezowo-zelazowego. Te warstwy ochronne ' sluza np. do zapobiegania sklejaniu i spawaniu miedzy metalicznymi powierzchniami blach ulozonych warstwami albo zamknietych. Wia¬ domo równiez, ze posiadaja one niskie elekt¬ ryczne dzialanie izolacyjne. Na ogól opisane dzialania ochronne nie spelniaja jednak zwiek¬ szonych wymagan, jakie stawia sie «& Wachom rdzeniowym dla transformatorów.Z' drugiej strony znane sa sposoby nanoszenia na powierzchnie metaliczne odpornych na wy¬ sokie temperatury warstw fosforanowych, e- wentualnie sposobem wypalania. Stosuje si^ przy tym roztwory kwasu fosforowego albo roztwory fosforanów ulegajacych rozkladowi, których reszta zwiazana z kwasem fosforowym ulatnia sie albo rozklada sie. Naniesione w ten sposób warstwy fosforanowe skladaja sie z fos¬ foranu zelazowego. Za pomoca tego rodzaju roztworów otrzymuje sie powloki, które szcze¬ gólnie w atmosferze obojetnej wytrzymuja temperatury powyzej 600°C, podczas gdy znane powloki z fosforanu cynkowego, równiez w at¬ mosferze obojetnej, nie sa juz- trwale w tem¬ peraturze okolo 450WC. Przez dodatek kationów, które przechodza do powloki i które same two¬ rza fosforany odporne na wysokie temperatury, jak np, metale ziem alkalicznych, zwlaszcza wapn; magnez, jak tez glin, zmienia sie cha¬ rakter warstwy. Warstwy fosforanowe zawie¬ raja fosforan ziem alkalicznych lub fosforan glinu. Tego rodzaju powloki sa jeszcze znacznie trwalsze na wysokie temperatury, a mianowicie w atmosferze obojetnej do okolo 1000ÓC. W at¬ mosferze utleniajacej, przy dluzszym prazeniu, granica odpornosci powlok lezy przy tym przy temperaturze okolo 700°C, poniewaz od tej tem¬ peratury wzwyz tlen dyfunduje poprzez te warstwe i prowadzi do utleniania materialu podstawowego.Proponowano równiez dodawac do roztworów poddawanych wypalaniu obojetnych wypelniaczy, np. krzemianów, tlenków odpornych na wysokie temperatury, jak TfO, CrtO* i ZrOi. Warstwy otrzymane z takich roztworów przez wypalanie wykazuja jeszcze slaby wzrost odpornosci na temperatury w atmosferze obojetnej. Wszystkie te odporne na wysokie temperatury powloki fosforanowe naniesione przez wypalanie posia¬ daja te wade, ze mimo silnego zwiazania z pod¬ lozem przy tarciu, którego nie da sie uniknac w warunkach technicznych, sa sklonne do scierania. Tak np. na tego rodzaju warstwach mozna juz paznokciem wywolac zdarcie takiej warstwy.W celu podwyzszenia przyczepnosci propono¬ wano juz sposób, w którym prowadzi sie wy¬ palanie dwustopniowe. Warstwa fosforanowa wypalona w pierwszym stopniu zostaje znisz¬ czona przez prazenie, np. przez wielogodzinne prazenie w atmosferze wodoru, co stosuje sie do orientacji ziarnowej blach transformatoro¬ wych. Na te powierzchnie, na której moga sie jeszcze znajdowac resztkowe skladniki znisz¬ czonej warstwy fosforanowej, nanosi sie na¬ stepnie znowu warstwe fosforanowa w drugim wypalaniu. Jezeli w tym sposobie postepowania zastosuje sie roztwory zawierajace fosforany ziem alkalicznych, wówczas otrzymuje sie, duzo lepiej zwiazana z powierzchnia metaliczna, wy¬ soko odporna na wysokie temperatury powloke fosforanowa. Równiez powloka naniesiona w ten sposób nie hamuje* jednak dyfuzji tlenu w temperaturach powyzej 700°C. Ten sposób pra¬ cy nie pozwala równiez na istotne podwyzsze¬ nie wytrzymalosci powloki na scieranie.Jezeli do takich roztworów w celu uksztalto¬ wania warstw ochronnych doda sie obojetnych wypelniaczy, np. miki, co znane jest szczególnie w przypadku elektrycznych warstw izolacyj¬ nych w celu podwyzszenia dzialania izolacyjne¬ go, wówczas praca jest utrudniona przez latwo osadzajacy sie obojetny wypelniacz. Poniewaz stosowany roztwór rozdziela sie równomiernie na powierzchni metalicznej najczesciej za po¬ moca walców, osadzanie sie wypelniacza w rowkach walca utrudnia to. Dalej te obojetne wypelniacze wykazuja tendencje do odkladania sie na walcach transportowych w piecu do wy¬ palania. Te odlozone warstwy z trudem mozna usunac, przy czym obnizaja one jakosc po¬ wierzchni obrabianego materialu. W blachach elektrycznych zostaje przez to znacznie obnizo¬ ny wspólczynnik wypelnienia.Stwierdzono, ze przez kombinacje obróbki wstepnej z obróbka wypalania fosfatyzujacego na przedmiotach metalicznych, np. blachach i tasmach, zwlaszcza z zelaza, stopów zelaza albo stali, mozna otrzymac nie tylko silnie zwiazane powloki, lecz równiez mozna uniknac dalszych wad znanych sposobów. Sposób wedlug wyna¬ lazku polega na tym, ze powierzchnie przed¬ miotów przy tworzeniu niemetalicznej war¬ stwy podstawowej doprowadza sie do reakcji z jednym albo z kilkoma tlenkami i (lub) wo¬ dorotlenkami metali, nie utworzonych z mate¬ rialu podstawowego, i warstwe podstawowa obrabia sie nastepnie- sposobem wypalania fosfatyzujacego. Do nanoszenia warstwy pod¬ stawowej mozna stosowac tlenki albo wodoro¬ tlenki metali jako takie, w roztworze albo w zawiesinie i doprowadzic do reakcji z materia¬ lem podstawowym. Jest jednak równiez mozliwe — 2 -wytwarzanie na powierzchni tlenków, które na¬ lezy doprowadzic do reakcji. W tym przypadku mozna na przedmiot naniesc i wypalic roztwór albo zawiesine jednego albo kilku zwiazków metalu albo metali doprowadzanych do reakcji w postaci tlenków i (lub) wodorotlenków, przy czym w naniesionej warstwie tworza sie tlenki albo wodorotlenki, które reaguja z powierzch¬ nia. Przed wypalaniem moze nastapic wysu¬ szenie. Ewentualnie przez specjalne nastawienie atmosfery mozna przyspieszyc tworzenie tlen¬ ków i (lub) wodorotlenków wzglednie reakcje z powierzchnia.Jako tlenki, wzglednie wodorotlenki metali, które "3o^ro^a3za~st^ do reakCjTz P6wle?zchnia. nadaja sie szczególnie tlenki albo wodorotlenki magnezu, wapnia, chromu, zelaza, glinu poje¬ dynczo albokilka. . W reakcji, która prowadzi do tworzenia sie metalicznej warstwy podstawowej mozna pro¬ wadzic w obecnosci krzemu w postaci wolnej albo zwiazanej. Przy tym moze byc wystarcza¬ jaca obecnosc krzemu w materiale podstawo¬ wym; krzem materialu podstawowego bierze udzial w reakcji. Jest jednak równiez mozliwe wprowadzic krzem w odpowiedniej postaci z roztworem albo z zawiesina, z której zostaje wytworzona warstwa podstawowa albo zasto¬ sowac go dodatkowo.Tlenki wzglednie wodorotlenki mozna wyt¬ worzyc szczególnie z weglanów na powierzchni ochranianej, przy czym weglany te nanosi sie w postaci roztworów albo zawiesin i rozklada przez ogrzewanie. Mozliwe jest równiez stoso¬ wac zamiast weglanów inne sole rozkladajace sie przy dopuszczalnych temperaturach wypala¬ nia, np. siarczany, octany, szczawiany albo azo¬ tany.Równiez obecnosc wegla okazala sie korzyst¬ na przy wytwarzaniu warstwy podstawowej.Na przyklad do roztworów, które zawieraja skladowa tlenkowa wzglednie wodorotlenkowa albo zwiazek, z którego na powierzchni powsta¬ je tlenek albo wodorotlenek dodaje sie zwiazek organiczny, który rozklada sie w temperaturze wypalania.W celu wytworzenia warstwy podstawowej., material, na którym naniesione sa tlenki i (lub) wodorotlenki albo zwiazki, z których one pow¬ staja, korzystnie poddaje sie prazeniu, w tem¬ peraturach 800—1350WC. Prazenie naniesionej warstwy tlenkowej wzgleditte-weglanowej albo wodorotlenkowej nastepuje w temperaturach, w których zapewniona~jest reakcja z powierz¬ chnia metaliczna7Tib!e~okazac sie korzystne kierowacprazeniem w taki sposób, ze do powloki wprowadza sie tlenki trudno rozpuszczalne, np.MgFesOt, FeZrtOi i inne znane tlenki wysoko odporne na temperatury. Mozna to osiagnac np. w taki sposób, ze razem z tlenkiem magnezu nanosi sie tlenki zelaza, wzglednie tlenek chro¬ mu i wypala, albo tez w taki sposób, ze dobiera sie warunki prazenia tak, ze tlenki zelaza moga sie wytworzyc z metalu podstawowego. To pra¬ zenie korzystnie mozna polaczyc z termiczna obróbka materialu podstawowego, np. z praze¬ niem rekrystalizacyjnym w celu osiagniacia okreslonych wlasciwosci fizycznych, np. wytwo¬ rzenia magnetycznego korzystnego kierunku w blachach transformatorowych.W celu otrzymania powlok silnie zwiazanych i nie odpryskujacyeh przy zginaniu, konieczne jest uksztaltowac warstwe podstawowa mozli¬ wie cienko. Substancje potrzebne do przereago- wania korzystnie nanosi sie w tak cienkiej warstwie, ze warstwa podstawowa powstala przez reakcje z powierzchnia materialu wynosi okolo 1—3 mikronów. Mozna to osiagnac np. w ten sposób, ze zawiesine tlenków nanosi sie w cienkiej i równomiernej warstwie za pomoca walców gniotacych.Przez zmiane cisnienia gniecenia i (lub) pro¬ filowania walców gniotacych i (lub) zmiane kon¬ systencji wzglednie stezenia zawiesiny, mozna zmieniac ilosc stosowanego materialu i równo¬ miernie rozdzielac. Grubosc naniesionej war¬ stwy zawiesiny nie zawsze okresla grubos? warstwy podstawowej, tworzacej sie w czasie reakcji, poniewaz reakcja z powierzchnia juz wczesniej moze byc zakonczona zanim caly obecny tlenek wzglednie wodorotlenek wezmie udzial w reakcji. Nadmiar, który nie wzial u- dzialu w reakcji, mozna latwo usunac mecha¬ nicznie po zakonczeniu reakcji.Do tego stopnia wstepnej obróbki, w którym nanosi sie warstwe podstawowa, dochodzi na¬ stepnie proces wypalania fosfatyzujacego. Nie¬ spodziewane jest to, ze na materiale pokrytym taka warstwa podstawowa nastepuje fosfatyza- cja. Stwierdzono oprócz tego, ze prowadzi ono do otrzymania warstwy szczególnie mocno zakotwi* czonej. Fosfatyzacje mozna przeprowadzic jed¬ nym z poprzednio opisanych znanych sposobów albo wedlug dawniejszych propozycji. Na po-? —» —wierzchni' zaopatrzonej w warstwe podstawowa moztia wypalac zarówno roztwory" skladajace sie tylko z fosforanów ulegajacych rozkladowi, jak tez roztwory zawierajace fosforan ziem al¬ kalicznych, magnezu i (lub) glinu, przy czym powstaja silnie zwiazane powloki fosforanowe.Szczególnie odpowiednie sa roztwory, które o- bok fosforanu wapniowego zawieraja jeszcze co najmniej jeden fosforan ulegajacy rozkladowi, np; fosforan amonowy. Male ilosci wolnego kwasu fosforowego w tych roztworach moga korzystnie wplynac na tworzenie sie warstwy.Obróbka materialu z warstwa podstawowa roztworem fosfatyzujacym nastepuje korzystnie przy równomiernym rozdzieleniu roztworów na powierzchni z nastepujacym po tym wypala¬ niem w temperaturach 200—800°C, korzystnie 500—700°C. W zaleznosci od temperatury wypa¬ lania wystarczy przy tym-czas wypalania od 15 sekund do 2 minut.Jest równiez mozliwe przy przeprowadzaniu sposobu wedlug wynalazku, wprowadzac do roztworu fosfatyzujacego obojetne wypelniacze, zwlaszcza odporne na wysokie temperatury o- bojetne substancje albo zwiazki, które prowa¬ dza do takich substancji, np. krzemiany, CnOs, TiOt i ZrOi. Dodatki tego rodzaju stosowane pojedynczo prowadza do korzystnych wlasci¬ wosci warstw dla specjalnych zastosowan, np. do szczególnie dobrego zabezpieczenia przed sklejaniem w procesach prazenia albo do uzys¬ kania warstw silnie odbijajacych, które poza¬ dane sa np. w komorach spalania.Przy nanoszeniu warstw izolacyjnych, np. na blachy elektryczne, nie uzyskano dotychczas do¬ statecznego dzialania izolacyjnego bez stosowa¬ nia miki. Wprowadzenie miki do warstwy izo¬ lacyjnej nastreczalo jednak przy tym trudnosci, zwlaszcza utrudnialo prowadzenie procesu, po¬ niewaz przez osadzanie sie miki w kapieli za¬ tyka pna rowki walców gniotacych, wzglednie odklada sie na walcach transportowych w pie¬ cu do wypalania. Dlatego szczególna zaleta spo¬ sobu wedlug wynalazku jest to, ze pozwala on bez wprowadzenia miki na nanoszenie warstw o dostatecznym dzialaniu izolacyjnym tak, ze zawieszanie miki w. roztworze do obróbki nie jest konieczne. Warstwy bez udzialu miki na¬ niesione wedlug wynalazku przewyzszaja nawet w dzialaniu izolacyjnym i w jakosci te warst¬ wy^które nanoszpno dotychczas przy zastoso¬ waniu miki, przy czym porównywano miedzy so¬ ba wlasciwosci izolacyjne warstw o jednakowej grubosci. Jezeli z jakichkolwiek powodów pozar, dane byloby w niniejszym sposobie wprowa-* dzic mike, to jest to calkowicie mozliwe. Dzieki temu zostaje jednak obnizony wspólczynnik wypelnienia, np. w blachach elektrycznych, tak. ze z tego powodu korzystniej jest nie stosowac' miki.Grubosc nanoszonej warstwy fosforowanej i rodzaj warstwy zaleza ód warunków, jakie sie* stawia tej warstwie. W przypadku zastosowania warstw do izolacji elektrycznej chodzi o uzys¬ kanie wysokiego wspólczynnika wypelnienia/ przy dobrym dzialaniu izolacyjnym. Wystarczy do tego warstwa na powierzchni materialu o grubosci okolo 1—3 mikronów. Dotyczy to gló¬ wnie nanoszenia warstw izolacyjnych na blache transformatorowa o zorientowanych ziarnach.Przy stosowaniu sposobu wedlug wynalazku wyglad ostatecznej warstwy jest w wysokim stopniu zalezny od rodzaju i grubosci naniesio¬ nej warstwy podstawowej. Nieoczekiwane przy tym jest to, ze wypalanie roztworu fosfatyzu^ jacego na warstwie podstawowej nie powoduje na ogól znacznego zwiekszenia grubosci warstwy ponad te, jaka posiada warstwa podstawowa.Kombinacja obu reakcji wypalania najczes¬ ciej nie prowadzi do zwyczajnego nakladania sie dwóch róznych warstw, lecz jak stwierdzo¬ no, do przenikniecia obu rodzajów warstw z przebiegiem lub bez przebiegu dodatkowej re¬ akcji chemicznej. Przez to zostaje polepszone zakotwiczenie sie warstwy i tworzy sie nieprze¬ zroczysta warstwa ochronna, Jest to szczególnie korzystne w przypadku zastosowania tych war¬ stw ochronnych do izolacji elektrycznej, np. do blach elektrycznych, poniewaz gladka powierz¬ chnia i stosunkowo mala grubosc warstwy pro¬ wadzi do nadzwyczajnych wspólczynników wy¬ pelnienie przy dobrym dzialaniu izolacyjnym.Kazda z tych dwóch obróbek sama dla siebie prowadzi do powlok zawierajacych pory. Kom¬ binacja obu sposobów wedlug wynalazku pro- wadzi jednak do otrzymania bardzo szczelnej, zamknietej warstwy. Dzieki temu dzialanie izo¬ lacyjne, nawet przy bardzo malej grubosci warstwy, jest nadzwyczaj wysokie. Sposób we^ dlug wynalazku zapewnia równiez dzieki war¬ stwom ochronnym wysoka ochrone przeciwko¬ rozyjna.W znanych sposobach wypalania fosfatyzu¬ jacego mozna stosowac srodki powierzchniowo — 4 —-czynne. Sa.one równiez dopuszczalne w kom¬ binowanym sposobie wedlug wynalazku, jednak nie sa konieczne, albo tylko w duzo mniejszym zakresie. Znaczna zaleta sposobu wedlug wyna¬ lazku polega mianowicie na tym, ze naniesiona warstwa podstawowa posiada: bardzo korzystne wlasciwosci powierzchniowo-czynne tak, ze równiez bez dodatku srodków powierzchniowo- czynnych do roztworu fosfatyzujacego roztwór ten zwilza calkowicie powierzchnie podstawo¬ wa (wyplywa to prawdopodobnie z tlenkowego charakteru warstwy podstawowej). Przez to zo¬ staje znacznie ulatwione zegalizowanie cieklego filmu roztworu fosfatyzujacego na warstwie podstawowej.Szczególna techniczna zaleta powlok nanie¬ sionych sposobem wedlug wynalazku jest ich szczególnie wysoka wytrzymalosc na scieranie tak, ze przy dalszej przeróbce, np. tloczenia i cieciu obrabianych blach, nie wystepuja zadne uszkodzenia.Sposób wedlug wynalazku objasniaja blizej ponizsze przyklady.Przyklad I. W celu izolacji tasmy elekt¬ rycznej naniesiono na tasmy, tak jak one wy* szly po walcowaniu i wyprazeniu z pieca, pc ochlodzeniu, zawiesine tlenku magnezu w wo¬ dzie. Zastosowano do tego zawiesine, która za¬ wierala 300 g dokladnie sproszkowanego tlenku magnezowego, zawieszonego w 1 litrze wody.Zastosowano tlenek magnezu, który otrzymano przez prazenie weglanu magnezowego, przy¬ czyni struktura weglanu zostala w wysokim stopniu utrzymana. Zawiesine naniesiono w cienkiej warstwie i zegalizowano za pomoca walców. Zawiesine krótko podsuszono na tas¬ mie,'a nastepnie prazono przy 1050°C przez kil¬ ka godzin w atmosferze gazu ochronnego. Je¬ zeli blacha elektryczna ma uzyskac orientacje ziarn, wówczas prazenie to mozna przeprowa¬ dzic w znany sposób w atmosferze azotu w temperaturze i w okresie czasu koniecznym do wytworzenia magnetycznego korzystnego kie¬ runku. Prazenie to mozna ewentualnie przepro¬ wadzic w prózni, co nie wplywa ujemnie na na¬ niesiona warstwe podstawowa. Po ochlodzeniu, nadmiar tlenku, który nie wzial udzialu w reak¬ cji, mozna usunac mechanicznie, np. przez szczot¬ kowanie. Nastepnie na powierzchnie tasmy zao¬ patrzona w warstwe podstawowa, nanosi sie w temperaturze pokojowej roztwór fosfatyzujacy o nastepujacym skladzie: 150 g/Htr pierwszorzedowego fosforanu amonowego, 140 g/litr fosforanu jednowapniowego 27 g/litr wolnego P2O5 reszta woda.Roztwór ten calkowicie zwilzyl powierzchnie tasmy. Przez egalizowanie za pomoca rowko^ wanych walców gumowych przeprowadzono rów¬ nomiernie rozdzielanie roztworu i nastepnie doprowadzono do reakcji w piecu do prazenia przy temperaturze 680°C. Czas wypalania wynosil przy tym 60 sekund. Otrzymano w rezultacie gladka, równomierna warstwe izolacyjna o grubosci 3 mikronów. Warstwa byla nadzwyczaj równomierna i silnie ' zwia¬ zana z powierzchnia tasmy. Wartosci przebi¬ cia warstwy izolacyjnej przy zastosowaniu pradu zmiennego (50* Hertzów) i obciazeniu elektrody pomiarowej 30 g/cm1 wynosily po¬ nad 200 watt. Tak obrobiona tasme mozna bylo nastepnie bez odpryskiwania warstwy tlo¬ czyc i ciac. Przy 4-godzinnym dodatkowym pra-~ zeniu w temperaturze 850°C w slabo redukujac cej atmosferze Ht — N2 nie wystapily zadne sklejenia albo pogorszenie wlasciwosci izolacyj¬ nych.Przyklad II. Do naniesienia warstwy anty¬ korozyjnej na tasmie stalowej zastosowano za¬ wiesine tlenku magnezowego w wodzie, która, na 1 litr zawierala 200 g drobnoziarnistego tle-, nku magnezowego i 15 g cukru trzcinowego: Na¬ niesiono ja w równomiernej warstwie, wysuszo¬ no i wyprazono. Po ochlodzeniu naniesiono roztwór o nastepujacym skladzie: 200 g/litr pierwszorzedowego. fosforanu wapniowego 37 g/litr wolnego PtOs Roztwór rozprowadzono w równomiernej gru¬ bosci i nastepnie doprowadzono do reakcji przez ogrzanie do temperatury 550°C. Czas reakcji wynosil 2 minuty. Otrzymano w rezultacie sil¬ nie zwiazana gladka powierzchnie ochronna c szczególnie drobnokrystalicznej, szczelnej struk¬ turze. Podczas badania próbki skladowanej na wolnym powietrzu w atmosferze miejskiej w ciagu trzech miesiecy, nie stwierdzono zadnych szkód wywolanych korozja, podczas gdy równo¬ czesnie badane blachy z warstwa fosforanu cynkowego (grubosc warstwy 8 mikronów), "do¬ datkowo traktowane oprócz tego olejem prze¬ ciwkorozyjnym, wykazywaly juz po 14-tu — 5 —dniach rdzewienia, a po 3-miesiacach byly juz calkowicie zardzewiale.Przyklad III.l W celu naniesienia warstwy antykorozyjnej na czesci gleboko ciagnione z cienkiej blachy stalowej o dobrej ciagliwosci (wytrzymalosc na rozciaganie 32—42 kg/mm2, jakosc powierzchni, to znaczy powierzchnia bez zarzutu, matowa albo lsniaca) natryskano rów¬ nomiernie zawiesine o skladzie: 100 g/litr CaO, który z woda stosowana ao otrzymania zawiesiny rea¬ gowal czesciowo z wytwo¬ rzeniem wodorotlenku wap¬ niowego 50 g/litr CnO* 10 g/litr SiO* dokladnie rozdrobnionego 5 g/litr sproszkowanego grafitu wysuszono i prazono przez 5 godzin przy 900°C.Po ochlodzeniu usunieto mechanicznie np. przez szczotkowanie czesci zawiesiny, które nie prze- reagowaly, a nastepnie natryskano i wypalono roztwór zawierajacy 165 g/litr pierwszorzedowego fosforanu amonowego 155 g/litr fosforanu jednowapniowego 67 g/litr fosforanu mocznika i wypalano w temperaturze 600°C przez 60 se¬ kund. Czesci zostaly pokryte ochronna warstwa przeciwkorozyjna, o wysokiej odpornosci na wysokie temperatury.Przyklad IV. Do wytworzeni* rusztów og¬ niowych, prety ze stali 18/8 chromoniklowej pokryto równomiernie zawiesina o skladzie 100 g/litr AUO* 50 g/litr Cr*Os 50 g/litr CaO 10 g/litr sproszkowanego polietylenu 10 g/litr sproszkowanego SiOt np. metoda zanurzania. Naniesiony film zawie¬ siny wysuszono i prazono przez 2 godziny w temperaturze 1100°C. Po ochlodzeniu naniesiono równomiernie roztwór zawierajacy 140 g/litr fosforanu jednowapniowego 150 g/litr pierwszorzedowego fosforanu amonowego 20 g/litr pierwszorzedowego fosforanu glinowego 30 g/litr wolnego PiO§ 10 g/litr drobnej maczki mikowej i prazono przy 700°C przez 40 sek. Prety za¬ opatrzono w silnie przylegajaca ognioodporna na scieranie równomierna warstwe ochronna.Wykazywaly one wysoka odpornosc na scieranie przy zastosowaniu jako ruszty ogniowe.Przyklad V. Na blachy transformatorowe walcowane na zimno nanosi sie zawiesine o skladzie: 200 g/litr CrtO* 100 g/litr MgO 10 g/litr kwasu poliakrylowego 5 g/litr sproszkowanego SiOt i za pomoca walców równomiernie rozprowadza sie na powierzchni. Tak traktowana tasme po krótkim wysuszeniu zawiesiny prazono przez 10 godzin w temperaturze 1250°C w atmosferze redukujacej. Po ochlodzeniu zeszczotkowano luzno przyczepione czastki zawiesiny, które nic wziely udzialu w reakcji, a powierzchnie zao¬ patrzona w warstwe podstawowa zwilzono wo¬ dnym roztworem skladajacym sie z: 140 g/litr fosforanu jednowapniowego 150 g/litr pierwszorzedowego fosforanu amonowego 27 g/litr wolnego PtO* i ten caly film egalizowano miedzy rowkowymi walcami. Reakcje wypalania przeprowadzono w temperaturze 630°C. Czas wypalania 70 se¬ kund. Grubosc warstwy podstawowej wynosila 2 mikrony, grubosc gotowej warstwy izolacyj¬ nej lezala jeszcze ponizej 3 mikronów. Napiecie przebicia warstwy wynosilo powyzej 200 Voit przy obciazeniu elektrody pomiarowej 30 g/cm2.Warstwy izolacyjne znosily temperatury dodat¬ kowego prazenia w temperaturze 1000°C w at mosferze azotu bez obnizania ich wlasciwosci izolacyjnych. PL