^ liii a Opublikowano dnia 16 sierpnia 1960 r.BIBLIOTEKA Urzedu Polentowego| Polskiej RzeczTpospalj:ej Ludowej POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 43551 KI. 65 a2, 5 VEB VoIksiuerft Stralsund *) Stralsund, Niemiecka Republika Demokratyczna Ster z agregatem wyposazonym w srube napedowa Patent trwa od dnia 7 listopada 1959 r.Wynalazek dotyczy udoskonalenia steru z agregatem wyposazonym w srube napedowa, umieszczonym na sterze i moze sie wraz z nim obracac. Tego rodzaju stery polepszaja zdolnosc sterowania i rentownosc przy jezdzie z mala predkoscia. Nadaja sie one specjalnie do stat¬ ków rybackich, które w czasie polowów w ciagu d-uzszego czasu plyna z mala predkoscia, ale na skutek powszechnie stosowanego umieszcza¬ nia agregatów na tylnej krawedzi steru latwo ulegaja uszkodzeniu. Ponadto nadaje sie do po¬ prawienia sprawnosci calego urzadzenia nape¬ dowego, a zatem glównej sruby napedowej i sruby napedowej na sterze. Sruba napedowa na sterze jest wprawdzie przewaznie umieszczo¬ na w waskich pierscieniach, które korzystniej ksztaltuja warunki przeplywu w stosunku do swobodnie umieszczanych srub napedowych, ale pierscienie te czynia cale urzadzenie wiekszym *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa inz. Franz Woborschil i inz. Hans Schiefer. i bardziej podatnym na uszkodzenia, a przy stat¬ kach rybackich, umieszczone na koncu steru, stanowia duze niebezpieczenstwo dla lin i sieci.Wedlug wynalazku agregat wyposazony w srube napedowa spoczywa wewnaitrz prze¬ wodu w ksztalcie dyszy, siegajacej od przedniej krawedzi steru az do jego krawedzi tylnej. Prze¬ wód ten moze byc przedluzony poza przednia i tylna krawedz steru i przy nie odchylonym ste¬ rze znajduje sie w jednej osi ze sruba napedowa glównego silnika. W tym przewodzie znajduje sie przekladnia katowa, od której agregat sru¬ by okretowej steru otrzymuje swój naped.Przekladnia katowa poprzez trzon steru jest po¬ laczona w wspólosiowo w niej umieszczonym oslonietym organem napedowym, który znajdu¬ je sie w kadlubie statku i wskazane jest, aby to byl silnik elektryczny. Dlugosc przewodu jest wielokrotnie wieksza niz srednica sruby okre¬ towej steru. Na przodzie jest on tak wyciety, ze ster moze przemieszczac sie swobodnie kolo wierzcholka piasty glównej sruby napedowej.Konstrukcja wedlug wynalazku umozliwia niezaklócona prace urzadzenia napedowego.Agregat wyposazany w srube napedowa spoczy¬ wa calkowicie osloniety wewnatrz steru. Dysza przechodzi w ksztalt steru i w ten sposób nie ma miejsca, o które moglyby zaczepiac liny lub • sieci.Sprawnosc urzadzenia jest dobra. Za pomo¬ ca przewodu w ksztalcie dyszy i za pomoca ssa¬ nia agregatu wyposazonego w srube napedowa, w przewodzie tyim zostaje poprawiony przeplyw przy piascie glównej sruby napedowej, gdyz usuniete zostaly wystepujace w tym miejscu wiry. Oddzialywanie zewnetrznego zarysu prze¬ wodu, który w rodzaju zgrubienia steru za pia¬ sta sruby napedowej ma ksztalt oplywowy, daje równiez polepszenie sprawnosci urzadze¬ nia napedowego.Jezeli w wyposazonym w srube napedowa agregacie steru przewidziana jest tylko jedna sruba napedowa, to wskazane jest nadanie jej kierunku obracania sie, przeciwnego do kie¬ runku obracania sie glównej sruby napedowej.Na skutek tego ruch srubowy przy piascie glównej sruby okretowej zostaje wykorzysty¬ wany przez umieszczona na nim srube okretowa steru i czesc strat zostaje odzyskana.Przy stosowaniu dwóch oddzielnych, ulozo¬ nych jedna za druga srub napedowych na ste¬ rze, lub podwójnej sruby napedowej z dwoma na stale ze soba polaczonymi wiencami lopa¬ tek, przewidziane sa boczne szczeliny po bo¬ kach steru, siegajace az do obszaru drugiej sru¬ by okretowej, przez które lezaca z tylu sruba napedowa lub wieniec lopat sruby napedowej otrzymuje dodatkowa wode.Dla srub napedowych ustawionych jedna za druga wskazany jest uklad, w którym jedna sruba napedowa pracuje przed przekladnia ka¬ towa, a druga — za 'ta przekladnia. Wówczas maja one przeciwne kierunki obrotu, na sku¬ tek czego srubowy ruch wywolywany przednia sruba napedowa zostaje niweczony przez tylna srube okretowa i energia zuzyta na nadanie ruchu srubowego zostaje odzyskana z powro¬ tem.Przekladnia katowa pozwala przewidziec zmiane liczby obrotów pionowego walu napedo¬ wego, przy przechodzeniu na naped od sruby napedowej agregatu sterowego. Obydwie sruby napedowe steru moga otrzymac przy tym rózne lub takie same liczby obrotów.Przekladnia katowa i os steru sa napelnione olejem pod cdsnienieim, aby zabezpieczyc sie przed wtargnieciem tam wody.Schematyczne rysunki wyjasniaja wynalazek, przy czym fig. 1 przedstawia w pionowym prze¬ kroju ster, [który wyposazony jest w jedna srube napedowa, pracujaca za pomoca prze¬ kladni katowej, fig. 2 — w przekroju pozio¬ mym agregat ze srubami napedowymi w ukla¬ dzie po jednej srubie za przekladnia katowa, fig. 3 — taki sam przekrój agregatu z podwój¬ na, sruba okretowa, fig. 4 — widok od tylu uksztaltowania wylotu dyszy steru wedlug fig. 3.Ster 1 statku (fig. 1) wyposazony jest w oslo¬ ne osi steru 2. Na nim osadzony jest, calkowi¬ cie schowany w kadlubie 23 statku, silnik elek¬ tryczny, który napedza srube napedowa 5 przez przekladnie katowa 4, przechodzaca przez oslone osi steru 2. Kierunki obrotu sruby napedowej 5 steru i sruby napedowej 5 silnika glównego statku sa wzajemnie przeciwne. Sruba napedo¬ wa 5 pracuje w przewodzie 7 w ksztalcie dy¬ szy, która siega od przedniej krawedzi 8 steru az do jego krawedzi tylnej 9 i znajduje sie na przedluzeniu osi 10 glównej sruby napedowej 6. Zaklócony przeplyw za piaste tej glównej sruby napedowej zostaje przejety i wykorzy¬ stany przez dysze 7 i jej sterowa srube napedo- dowa 5. Równiez przy odchyleniu steru 1 stru¬ mien za piasta zostaje przejety przez otwór wlo¬ towy dyszy 7. Wyciecie 11 w obszarze wierz¬ cholka piasty glównej sruby okretowej umozli¬ wia dalsze odchylanie steru za pomoca kwa- drantu sterowego 12.Doplyw pradu do silnika elektrycznego nie jest pokazany. Przekladnia katowa 4 (fig. 2) na¬ pedza do przodu i do tylu obydwie sruby okre¬ towe 13 i 14. Kierunki obrotów pokazuja strzal¬ ki. Oslona przekladni katowej nie jest poka¬ zana. Przewód 7 w ksztalcie dyszy w swych bocznych sciankach 15, przed tylna sruba, na¬ pedowa 13 ukladu posiada wykonane szczeliny 16, które moga doprowadzac dodatkowo wode do tylnej sruby napedowej 13. Fig. 3 poka¬ zuje podwójna srube napedowa 17, napedzana od przekladni katowej 4. Sklada sie ona z dwóch wzajemnie ze soba na stale polaczonych wien¬ ców lopatkowych 18 i 19. Przed tylnym wien¬ cem lopatkowym 18 znajduja sie równiez szcze¬ liny 16, które doprowadzaja dodatkowo wode.W tym przypadku dysza 7 odnosnie swego za¬ rysu zewnetrznego 24, jest wykonana w rodzaju gruszkowego zgrubienia steru za piasta sruby napedowej, mocno zwezajacego sie do tylu. Na fig,. 4 mozna zobaczyc, ze szerokosc 20 jest zna¬ cznie mniejsza w stosunku do wysokosci 21.Liczba 22 oznaczono prawie kolowa czesc srod- — 2 —kowa kadluba dyszy. Zarys zewnetrzny dyszy przechodzi w boki 25 steru 1. PL