Opublikowano dnia 31 sierpnia 1960 r.BIBLIOTEK W JUrzedu Pafentowegoj /Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITE) LUDpSWd, aM£T OPIS PATENTOWY jy^y^. I Nr 43396 KI. 67 a, 9 Inz. Zbigniew Kaminski Warszawa, Polska Zygmunt Bogus Warszawa, Polska Eugeniusz Kalbarczyk Warszawa, Polska Sposób docierania waleczków i igiel do lozysk tocznych Patent trwa od dnia 23 maja 1959 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób docie¬ rania waleczków i igiel do lozysk tocznych, polegajacy na równoczesnym nadawaniu im zmiennokierunkowego ruchu tocznego oraz zmiennokierunkowego ruchu posuwowego.Zasadnicza niedogodnoscia znanych i stoso¬ wanych dotychczas metod docierania walecz¬ ków lub igiel do lozysk tocznych, jest zjawi¬ sko powstawania graniastosci lub beczkowatosci powierzchni obwodowych, wskutek zbytniego hamowania ruchu tocznego waleczków przez scianki koszyczka oraz liczne skaleczenia po¬ wierzchni cylindrycznej, wskutek wciskania sie miedzy waleczek i koszyczek obiegowy ziaren sciernych. Ponadto nadawanie ruchu mimosro- dowego koszyczkowi obiegowemu, w znanych dotychczas ukladach kinematycznych dociera- czek do waleczków, pociaga za soba skompliko¬ wana budowe i wysoki koszt obrabiarek, nato¬ miast stosowane zwykle dwa rodzaje ziarn sciernych •* grubego do docierania zgrubnego i drobnego — do zabiegu wykonczajacego powo¬ duje, ze docieranie wykonczajace jest stosun¬ kowo pracochlonne, poniewaz wymaga usunie¬ cia wszystkich nierównosci powierzchni, wy¬ tworzonych przez grube ziarno przy dociera¬ niu wstepnym.Wszystkie powyzsze niedogodnosci Aisuwa spo¬ sób docierania wedlug wynalazku dzieki temu, ze tarczom docierajacym, wzglednie jednejz tych tarcz, nadaje sie ruch obrotowy, zmien¬ nokierunkowy. Zmiany^ kierunku obrotów do- konuje sie « -czestotliwoscia od kilku zmiart na minute do kilkunastu zmian na godzine, przy uzyciu przelacznika recznego lub auto¬ matycznego. Waleczki umieszczone sa miedzy tarczami w skosnych, nacieciach koszyczka tak, ze wypelniaja mniej niz polowe dlugosci naciec.Koszyk obiegowy nie posiada osobnego napedu, ale jest ulozyskowany mimosrodowo w sto¬ sunku do tarczy docierajacej i obracany jest sila tarcia waleczków toczacych sie po tar¬ czach, podobnie jak koszyk lozyska tocznego.Nachylenie naciec koszyczka obiegowego po¬ pedu je- ruch poosiowy docieranych waleczków, a zmiana kierunku obrotów tarczy docieraja¬ cej — zmiane kierunku tego ruchu osiowego ^ak, ze waleczki przesuwane sa w skosnych ijacieciach tam i z powrotem z taka czestoscia, zl jaka—nastepuje zmiana kierunku obrotów.Uzyskany w ten sposób zmiennokierunkowy ruch osiowy waleczków o niewielkiej szyb¬ kosci, powoduje równomierne zuzycie tarczy docierajacej oraz usuwa zjawisko poslizgu wa¬ leczków, dzieki czemu nie wystepuja bledy graniastosci i beczkowatosci, a ponadto przy¬ czynia sie do zsuwania ziarn sciernych z po¬ wierzchni roboczych koszyczka, zmniejszajac mozliwosc zadrasniecia powierzchni cylindrycz¬ nej waleczków, poniewaz waleczki przesuwaja sie w skosnych nacieciach koszyczka, nato¬ miast w znanych dotychczas sposobach waleczki prowadzone w koszyczku nie posiadaja ruchu osiowego, a tylko obrotowy. Okres zmiany kie¬ runku obrotów tarczy jest nieco wiekszy od czasu, w którym waleczki przebywaja swoja droge poosiowa, ograniczona dlugoscia naciec koszyczka obiegowego, przy tym optymalna czestosc tych zmian uzyskuje sie przy kacie nachylenia naciec wynoszacym, w zaleznosci od srednicy waleczków 30° do 60°.Powierzchnia waleczków otrzymana sposobem docierania wedlug wynalazku wykazuje mikro- rysy krzyzujace sie, a nie równolegle, jak przy znanych metodach docierania, co wplywa ko¬ rzystnie na dokladnosc ksztaltu i zywotnosc waleczków, szczególnie w tych przypadkach, gdy waleczek pracuje w lozysku o zmieniaja¬ cym sie kierunku obrotów. Budowa maszyny do docierania jest przy tym znacznie prostsza, poniewaz nie posiada mechanizmu napedzaja¬ cego koszyczek obiegowy. Sposób wsdlug wy¬ nalazku umozliwia kilkakrotna zmiane ziarni¬ stosci doprowadzanego scierniwa. Kazdorazowo doprowadzane jest scierniwo o wielkosci ziarna 20 — 50% mniejszej niz poprzednio, co w po¬ laczeniu ze zjawiskiem rozdrabniania ziarn w trakcie docierania, powoduje ciagla zmiane ziarnistosci, stopniowe zmniejszanie sie mikro- nierównosci, a co za tym idzie skrócenie lacz¬ nego czasu obróbki.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z góry koszyczka i tarczy docierajacej, a fig. 2 — schemat maszyny dluzacej do docierania sposobem wedlug , wynalazku.Waleczki 1 ulozone sa w skosnych nacieciach 2 koszyczka obiegowego 3 tak, ze wypelniaja mniej niz polowe dlugosci wyciec i dzieki na¬ ciskowi powierzchni roboczych koszyczka podle¬ gaja ruchowi poosiowemu, przy czym kierunek tego ruchu zmienia sie ze zmiana kierunku obrotów, co ilustruja ciagle i przerywane strzal¬ ki na rysunku. Koszyk obiegowy 3 jest ulo¬ zyskowany mimosrodowo w stosunku do osi tarczy docierajacej 4, przy czym mimosrodowosc te mozna zmieniac w zaleznosci od rodzaju ko¬ szyka przez przesuwanie suwaka 5, w którym jest on ulozyskowany.Dolna tarcza docierajaca 4 napedzana jest przy pomocy silnika elektrycznego 6, za po¬ srednictwem przekladni pasowych i zebatych.Zmiane kierunku obrotów tarczy uzyskuje sie przez automatyczny przelacznik czasowy 7, który moze byc równiez zastapiony przelacz¬ nikiem recznym lub przelacznikiem zderzako¬ wym. Górna tarcza docierajaca 8 jest wahli- wie uloiytkowna lub zamocowana w wysieg¬ niku fl, przy czym moze byc ona napedzana lub nieruchoma.Zmiane ziarnistosci doprowadzonego scierni¬ wa uzyskuje sie dzieki wielokomorowemu do¬ zownikowi 10, choc mozna doprowadzac rów¬ niez recznie przygotowana paste scierna róz¬ nej ziarnistosci z oddzielnych naczyn. PL