Opublikowano dnia 21 czerwca 1960 r. \ wi&uojSUi Urzedu Patentowego [Mskiej fizeczynospoljtej Lwfgwgl POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 43176 KI. 22 f, *fr3/ Instytut Przemyslu Organicznego *) Warszawa, Polska Sposób przygotowywania pigmentów do barwienia wiskozy w masie Patent trwa od dnia 5 wrzesnia 1957 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób przygo¬ towywania pigmentów do barwienia wiskozy w masie, przy zastosowaniu srodków powierz- chniowo-czynnych z grupy eterów alkiloarylo- poliglikolowych lub substancji otrzymanych przez polimeryzacje tlenku etylenu i nastepna estryfikacje z kwasami tluszczowymi, przy czym w obu przypadkach ilosc czasteczek tlenku ety¬ lenu nie moze byc mniejsza od 7, liczac na czasteczke zwiazku powierzchniowo-czynnego.Znane jest w celu otrzymania pigmentów do barwienia wiskozy w masie stosowanie jako srodków pomocniczych produktów jonowych, które dodaje sie do pigmentów w postaci roz¬ tworów wodnych lub do past pigmentów, za¬ wierajacych wode.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze dyspergatory niejonowe zawierajace co najmniej *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa mgr inz. Franciszek Kacprzak, mgr inz. Zbigniew Olszewski i mgr inz. Wojciech Gasowski. 7 czasteczek tlenku etylenu, wprowadza sie do pigmentu bez udzialu wody, po czym dopiero tak otrzymany produkt rozprowadza sie woda.Umozliwia to otrzymywanie praktycznie sta¬ bilnych zawiesin koloidalnych pigmentu w wo¬ dzie, latwo filtrujacych sie i nadajacych sie doskonale do barwienia wlókien celulozowych i kazeinowych w masie.Jako dyspergatory nadaja sie zwiazki z grupy eterów alkiloarylopoliglikolowych lub estry kwasów tluszczowych z tlenkiem etylenu, za¬ wierajace w obu przypadkach co najmniej 7 czasteczek tlenku etylenu na jedna czasteczke dyspergatora.W najprostszym przypadku pigment w posta¬ ci proszku urabia sie z jednym z wyzej wymie¬ nionych dyspergatorów nierozcienczonych woda i po uzyskaniu równomiernej masy dodaje wo¬ dy do otrzymania pozadanej koncentracji.Kiedy ilosc dyspergatora jest zbyt mala dla otrzymania po wyrobieniu równomiernej ma¬ sy, lub gdy z innych przyczyn jest to niewy¬ godne, mozna urabiac proszek pigmentu z dys-pergatorem (z wyzej wymienionych grup), roz¬ puszczonym uprzednio w substancji pomocni¬ czej (nosniku) dobrze zwilzajacej pigment, latwo lotnej, o malym cieple parowania, temperaturze wrzenia nie wyzszej niz 100°C i nie mieszajacej sie z woda (o bardzo malej rozpuszczalnosci w wodzie). Substancja taka jest np. benzen.Po wyrobieniu masy substancje pomocnicza usuwa sie w dowolny sposób, po czym dodaje wody do otrzymania pozadanej koncentracji.W przypadku uzycia pigmentu w stanie wil¬ gotnym np. w postaci pasty, urabia sie go z dyspergatorem rozpuszczonym w substancji pomocniczej o wlasciwosciach podanych wyzej, lub do pasty wprowadza najpierw sam dysper- gator, a nastepnie substancje pomocnicza w ta¬ kiej ilosci, aby po jej usunieciu w dowolny spo¬ sób otrzymac praktycznie bezwodna mieszanine pigmentu z dyspergatorem. Do tak otrzymanej mieszaniny dodaje sie wode az do uzyskania pozadanej koncentracji.Przyklad I. 1000 g zólcieni pigmentowej G urabia sie z 500 g dyspergatora typu alkilo- fenylopoliglikoeteru np. „Alf enolu — 7" lub estru kwasów tluszczowych z tlenkiem etylenu np. „Oleinolu— 7", po czym dodaje porcjami wody do uzyskania zadanej koncentracji pasty.W przypadku otrzymania zbyt duzego ziarna paste dodatkowo rozdrabnia sie w mlynie ko¬ loidalnym.Przyklad II. 1000 g czerwieni rezamino- wej F2R urabia sie z 500 g dyspergatora, typu alkilofenylopoliglikoeteru np. „Alfenolu — 7" lub estru kwasów tluszczowych z tlenkiem etylenu np. „Oleinolu — 7", rozpuszczonego w substancji pomocniczej np. w benzenie. Po odparowaniu rozpuszczalnika (np. droga ucierania tak powsta¬ lej pasty) dodaje sie do pasty porcjami wody i w razie otrzymania zbyt duzego ziarna dodat¬ kowo rozdrabnia w mlynie koloidalnym.Przyklad III. 1500 g pasty zieleni pigmen¬ towej o zawartosci 30% wody urabia sie z 600 g dyspergatora np. „Alfenolu — 7" lub „Oleino¬ lu— 7" rozpuszczonego w takiej ilosci nosnika np. w benzenie, by po odparowaniu go miesza¬ nina pigmentu i dyspergatora stala sie prak¬ tycznie bezwodna. Nastepnie mieszanine roz¬ ciencza sie porcjami woda do uzyskania zada¬ nej koncentracji i w przypadku otrzymania zbyt duzego ziarna rozdrabnia w mlynie ko¬ loidalnym. PL PL