Opublikowano dnia 15 stycznia 1960 r.$Ji2dA POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42775 Wt, 6S/,i ki. w i, aa/oo Glogowska Fabryka Maszyn Budowlanych *) Przedsiebiorstwo Panstwowe Glogów, Polska Urzadzenie do ostrzenia pil Patent trwa od dnia 19 kwietnia 1957 r.Wynalazek dotyczy urzadzenia do ostrzenia pil, zwlaszcza stolarskich pil tarczowych i tas¬ mowych, przy czym urzadzenie wedlug wyna¬ lazku jest tak skonstruowane, by spelnialo funk¬ cje samoczynnej ostrzarki i by ostrzenie roz¬ maitych pil moglo sie odbywac równoczesnie.Znane dotad ostrzarki i podobne urzadzenia do ostrzenia pil sa przewaznie wykonane jako urzadzenia umozliwiajace ostrzenie pil jedyni? jednego rodzaju, albo tarczowych albo tasmo¬ wych, przy czym znane urzadzenia sa tak wy¬ konane, ze przy przesuwaniu zebów pod narze¬ dzia szlifierskie i pilniki, unoszeniu i przesuwo¬ wi poddawane sa tarcze szlifierskie, zas pila poddawana ostrzeniu poza przesuwem o odci¬ nek zeba nie podlega innym przesuwom, co jest bardzo niedogodne, gdyz wymaga szczegól¬ nie silnych i mocnych przesuwnych podstaw.Podstawy te unosza znajdujace se w ruchu wi- .*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Franciszek Wlodarczak. rowym, zwlaszcza tarcze szlifierskie o duzym momencie obrotu i znacznej sile odsrodkowej, które nadaja duzy moment bezwladu tym na¬ rzadom ostrzacym i szlifujacym w czasie ich przesuwów. Wskutek duzego bezwladu zacho¬ dzila zatem koniecznosc osadzenia tych narza¬ dów ostrzacych i szlifujacych na stosunkowo mocnych i duzych ruchomych podstawach, co znowu odbijalo sie niekorzystnie na rozmiarach urzadzenia i wymagalo skomplikowanych me¬ chanizmów.Urzadzenie do ostrzenia pil wedlug niniejsze¬ go wynalazku jest tak konstrukcyjnie obmysla¬ ne, ze narzedzia ostrzace, jak tarcze szlifierskie lub inne, sa osadzone nieruchomo, zas przesu¬ wom poddane sa ostrzone pily. Takie rozwia¬ zanie konstrukcyjne urzadzenia wedlug wyna¬ lazku pozwala na wykonanie go w stosunkowo niewielkich rozmiarach, przy zapewnieniu wie¬ kszej sprawnosci i zastosowaniu jednego mecha¬ nizmu napedowego do wszelkich czynnosci. Prze¬ de wszystkim szybkoobrotowe tarcze szlifierskienie doznaja zadnego ruchu poza ruchem obroto¬ wym samych tarcz, przez co ich lozyska moga byc trwale osadzone na postumencie urzadze¬ nia, co pozwala uzyskac duza dokladnosc etof$h" ki, gdyz przesuwaniu pod narzedzia obróbcze ulega sama pila lub odcinek pily, które nie sa obarczone duzymi momentami bezwladnosci.Urzadzenie do ostrzenia wedlug wynalazku jest tak pomyslane, ze wykonuje równoczesnie inne jeszcze obróbki, jak odpowiednie rozwiera¬ nie zebów, do czego trzeba bylo dotad oddziel¬ nych urzadzen, przy czym rozwieranie nastepuje równiez samoczynnie podobnie jak i samo ostrzenie, w czasie samego ostrzenia, przed ostrzeniem lub po ostrzeniu. v Urzadzenie wedlug wynalazku jest równez wyposazone i zaopatrzone w samoczynnie po¬ ruszany pilnik, przeznaczony do ostrzenia ste¬ pionych pil tarczowych lub tasmowych. Dalsza zaleta urzadzenia wedlug wynalazku jest to, ze wszystkie czynnosci sa wykonywane samo¬ czynnie, przy czym wszystkie urzadzenia nape¬ dowe i rozrzadcze otrzymuja swój naped z jed¬ nego urzadzenia napedowego, tj. z silnika elek¬ trycznego tak, ze urzadzenie to stanowi pelny automat ostrzacy.Urzadzenie do ostrzenia pil wykonane w mysl powyzszych zalozen uwidoczniono dla przykladu na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia schematycznie uklad kinematyczny wszystkich napedzanych elementów urzadzenia oraz ilu¬ struje wspóldzialanie wszystkich tych elemen¬ tów, fig. 2 — urzadzenie w widoku z przodu z zewnatrz od strony zespolów szlifujacych, a fig. 3 — urzadzenie w widoku z boku, obrócone o 90° w stosunku do widoku wedlug fig. 2.Urzadzenie wedlug wynalazku jest urzadze¬ niem automatycznym do ostrzenia pil tasmo¬ wych i tarczowych, przy czym obydwa rodzaje pil moga byc równoczesnie obrabiane, a czyn¬ nosci obslugujacego ograniczaja sie jedynie do osadzenia na automacie pil przeznaczonych do ostrzenia i uruchomiania urzadzenia.Urzadzenie jest osadzone na i w korpusie 1 o stosunkowo niewielkich rozmiarach, który za¬ wiera silnik napedowy, przekladnie zebate na¬ pedzajace poszczególne mechanizmy obróbcze i rozrzadcze Silnik napedowy 2 jest osadzony na zewnatrz korpusu 1, tj. silnik kolnierzowy, napedzajacy walek napedowy skrzynki prze¬ kladniowej 3, przenoszacy sile obrotowa na wal¬ ki 4 i 5, obracajace sie z rozmaitymi szybko¬ sciami; kola 6, 6\ 7 walków sa polaczone z urza¬ dzeniami rozrzadczymi i napedowymi, obraca¬ jacymi sie z rozmaitymi predkosciami katowy¬ mi. Kolo napedowe 7 jest polaczone dowolr-ym pasem, na przyklad klinowym lub lancuchem napedowym z walkiem 8, napedzajacym z wyma¬ gana iloscia obrotów tarcz ostrzarskich (scier^ nic) 9 i W, obracajacych sie ze stala szybkoscia.Ilosc obrotów tych tarcz na minute jest stala, ustalona stopniem przekladni miedzy walkiem obrotowym 2\ a walkiem 5, jak i stosunkiem wielkosci kól 7 do 11. Tarcze ostrzarskie 9 i 10 sa osadzone poza korpusem 1 w oslonach 12, 12* (fig. 2 i 3) tak, ze tylko od spodu nieznacznie wystaja lukowe czesci szybkoobracajacych sie tarcz 9 i 10.Poddawana ostrzeniu tarcza ostrzarska i pil¬ nikiem pila tasmowa 13, jak i pila tarczowa 14, osadzona jest kazda pod swoja tarcza ostrzarska w odpowiednich uchwytach. Pila tasmowa 13 w uchwycie 15, zas pila tarczowa 14 w uchwy¬ cie 16.Jezeli chodzi o pile tasmowa, to uchwyt 15 wraz z osadzona na nim pila. wykonuje ruch wahadlowy do góry i w dól, rozrzadzany mimo- srodem 17, otrzymujacym swój naped z walka 1H napedzanego kolem pasowym lub zebatym 19 z napedowej skrzynki przekladniowej 3, poprzez kolo zebate 6, które jest luzno osadzone na walku 4 skrzynki -.3, a zostaje wprowadzone w ruch obrotowy za pomoca sprzegla 20, osadzo¬ nego przesuwnie na walku 4. Uchwyt 15 pilv wykonuje ruch wahadlowy w dól i w góre, na skutek dzialania przekladni dzwigniowej, uru¬ chamianej mimosrodem 17. Uklad dzwignio¬ wy 21, 21\ 21" ma regulator 22 z kólkiem na¬ stawnym 22' oraz urzadzenie zderzakowo-amorty- zujace 23. Mimoiród 17 jest polaczony z wspo¬ mnianym wyzej ukladem dzwigniowym za po¬ moca drazka 24 \ moze powodowac wieksze lub mniejsze wychylenia tego ukladu, w zaleznosci od tego, w którym miejscu wzgledem srodka obrotu tarczy mimosrodowej, zostaje osadzony zaczep 24' drazka. Przez pokrecenie kólkiem 2? ustala sie wysokosc osadzenia uchwytu 15, zas przez odpowiednie przesuniecie zaczepu 2f reguluje sie wielkosc skoku uchwytu 15, a zatem podsuwu pily tasmowej \3 pod staje obracajaca sie tarcze ostrzarska, ;o. Wysokosc osadzenia uchwytu 15 reguluje sie w zaleznosci od szero¬ kosci tasmy 13. W czasie ruchu wahadlowego uchwytu 15 po naostrzeniu pilnikiem i taresca ostrzarska jednego zeba, odpowiedni pppy- chacz 25 przesuwa kolejny zab pily tasmowej pod tarcze ostrzarska 10. Popychacz 25 jest po¬ laczony ukladem dzwigniowym 2€ z regulato¬ rem przesuwu 27, zaopatrzonym w kólko na* — 2 —stawcze 27* I polaczonym poprzez drazek 28 z krzywka 29, osadzona równiez na walku 18.Ustawienie krzywki 29 wzgledem mimosrodu 17 na walku 78 jest takie, ze przesuw pily tasmo¬ wej 13 nastepuje w chwili, gdy uchwyt 15 znaj¬ duje sie w krancowym dolnym polozeniu. Skok przesuwu, w zaleznosci od wielkosci zebów i od¬ stepu miedzy zebami pily, mozna regulowac. pokrecajac kólkiem nastawczym 27*.Podobnie jest skonstruowane urzadzenie pod- suwowe do pily tarczowej 14 z tym, ze jej uchwyt jest inaczej wykonany. Uchwyt 16 pily tarczowej 14 stanowi os obrotowa, która jest zamocowana w odpowiednim polozeniu, zalez¬ nym 'od srednicy pily, skosu zebów itd, w prze¬ suwnej szynie 30, która stanowi wahadlowa podpore uchwytu 16. Szyna 30 jest osadzona na ukladzie dzwigniowym 31, 3V i polozenie jej wzgledem obracajacej sie stale tarczy ostrzar- skiej 9 mozna regulowac za pomoca przesu¬ wu 32 o ksztalcie sruby oraz kólka nastawcze- go 32\ Pokrecajac kólkiem nastawczym 32' przy¬ suwa sie pile tarczowa wraz z jej uchwytem 16 oraz szyna podporowa 30, blizej lub dalej do tarczy ostrzarskiej 9. Caly ten uklad wykonuje ruchy wahadlowe w kierunku tarczy ostrzar¬ skiej i przeciwnym, wskutck dzialania mimo¬ srodu 17' osadzonego na walku 18, po drugiej stronie korpusu 1 urzadzenia do ostrzenia pil.Mimosród 17* jest polaczony z drazkiem 34 po¬ przez amortyzator i zderzak 33 z ukladem dzwig¬ niowym 31, 31*t 32. Wielkosc wahan, czyli ampli¬ tude wychylen pily tarczowej 14, mozna regulo¬ wac przesuwajac odpowiednio zaczep 34* w mimo- srodzie 17*. Pila tarczowa 14 osadzona w uchwy¬ cie 16, jest przesuwana zawsze o jeden zab za pomoca popychacza 35, polaczonego ukladem dzwigniowym 36 z regulatorem 37, rozrzadzanym kólkiem nastawczym 37'; jest ona polaczona z krzywka sterujaca 39 za pomoca dzwigni 38.Krzywka 39 i mimosród 17' sa ze soba tak po¬ laczone, ze moment przerzucania pod tarcze ostrzarska 9 zeba pily tarczowej 14 nastepuje w chwili, gdy tarcza ta zajmuje krancowe dolne polozenie wzgledem tarczy ostrzarskiej 9.Popychacze 25 i 35 maja dwa ramiona popy¬ chajace odpowiednio rozstawione tak, azeby mogly przesuwac pile tasmowa czy tarczowa o jeden odstep zebowy nawet w przypadku, gdyby pila miala wybity zab, lub gdyby szero¬ kosc zebów, albo ich odstepy nie byly prawi¬ dlowe. W uchwycie 15 sa poza tym odpowied¬ nie sruby regulujace 15', 15** (fig. 2), z których jedna sluzy do przyciskania tasmy w uchwy¬ cie 15 tpk. by ona luzno w nim nie spoczywala i by z pewnym tarciem i oporem musiala byt przesuwana przez popychacze 25, Sruby 15', 15*', jak to widac na fig 2, sluza do nadawania "wi¬ delkowym uchwytom odpowiedniego spadu w sa¬ mym uchwycie 15, co jest zalezne od szerokosci tasmy, jej dlugosci obwodowej (tasma bez konca) itd. Uchwyt tasmowy 15 jest uzupelniony kon¬ strukcja podporowa, osadzona na korpusie i urzadzenia do ostrzenia, a mianowicie ramio¬ nami 40, osadzonymi z jednej, dwóch lub nawet trzech stron korpusu 1. Na korpusie 1 sa poza tym osadzone pokrywy 17a \ 17b oslaniajace mechanizmy mimosródowe i krzywkowe z ukla¬ dami dzwigniowymi.Pila tasmowa jako tasma bez konca jest uno¬ szona ramieniem lub ramionami 40 i prowadzo¬ na miedzy kolkami 41, miedzy którymi przesu¬ wa sie w kierunku uchwytu 15, a stad oprowa¬ dzana jest wokól urzadzenia. W ten sposób gdy tasme osadzi sie raz w uchwycie 15 i ulozy na ramionach 40, szlifowanie i ostrzenie odbywa sie samoczynnie.Urzadzenie do ostrzenia wedlug niniejszego wynalazku jest uzupelnione urzadzeniem ostrza¬ cym za pomoca pilnika i rozwierajacym zeby pily tasmowej. Urzadzenie to jest osadzone w górnej czesci korpusu 1 i kinematycznie po¬ laczone z napedowa skrzynka przekladniowa 3.Os napedowa 42 tego dodatkowego urzadzenia otrzymuje swój naped z kola napedowego 6', osadzonego na walku 4 i przenoszacego ruch obrotowy za posrednictwem kólka pasowego lub zebatego 43, osadzonego luzno na walku 42. Wa¬ lek ten jest wprowadzany w ruch za pomoca sprzegla klowego 44, rozrzadzanego dowolna dzwignia 44', jak to przedstawia fig. 3. Na wal¬ ku 42 jest osadzony uklad kól zebatych prze¬ kladniowych 45, 45', rozrzadzanych sprzeglem, równiez klowym 46, rozrzadzanym dzwignia 46* (fig. 2 i 3). Walek 42 ma poza tym kolo 61, umozliwiajace reczne odpowiednie nastawianie popychaczy 51, 60, jak i wspóldzialanie rozwie- raczy zebów 50, 50' przed uruchomieniem auto¬ matu.Uklad przekladniowy 45 45* obejmuje mimo- srody lub krzywki 47 i 47*, powodujace wychy¬ lanie dzwigni 48 i 48', polaczonych poprzez dzwignie 49, 49* z przyciskami rozwierajacymi 50 i 50* powodujacymi, jak to widac na fig. 1, rozwieranie zebów w prawo lub w lewo. Urza¬ dzenie to jest tak wykonane, ze zeby moga byc rozwierane jednostronnie lub tez obustronnie.Pila tasmowa przechodzi poprzez urzadzenie rozwierajace zeby 50, 50*, przesuwane popycha- czem 51, który uzyskuje ruch wahadlowy za po- — 3 —sLaednlctwem walka 52, przegubowo polaczone- j*o z odpowiednia krzywka 53, osadzona na wal- Ifcu. obrotowym 42. Wielkosc .przesuwu pily ta¬ smowej 13' moze byc regulowana odpowiednim Stepniem wychylenia popychacza wahadlowe¬ go 51. Popychacz 51 ,po dokonaniu rozwarcia moze przesuwac pile tasmowa 13' poc pilnik .54 wykonujacy ruch przesuwny wzdluz swej osi podluznej, prostopadle wzgledem sily tasmo¬ wej 13\ Pilnik 54 Jest osadzony w odpowied¬ nim ramowym uchwycie 54', który wraz z pil- * fiikiem moze sie wychylac w plaszczyznie pio¬ nowej, a równoczesnie przesuwac w plaszczyznie poziomej, poprzecznie do pily, dzieki zaopatrze¬ niu tulei 55 uchwytu ramowego 54* w polacze¬ nie przegubowe 56, które jest polaczone dzwig¬ nia 57 z kolem mimosrodowym 58, powodu¬ jacym ruch pilnika tam i z powrotem wzdluz jego osi podluznej.Urzadzenie wedlug wynalazku ostrzy pilni¬ kiem równoczesnie pile tarczowa, wymagajaca jedynie obróbki pilnikiem. W tym celu na wy¬ stajacej przestawnej osce 59 mozna osadzic obro¬ towo ostrzona pilnikiem tarcze 14', która o jeden zab przesuwa popychacz 60 osadzony na wspól¬ nym ukladzie dzwigniowym 51. Tak wykonane urzadzenie do ostrzenia pil wykonuje zatem automatycznie równoczesnie kilka czynnosci, * zwiazanych z ostrzeniem wszelkich pil, potrzeb¬ nych w warsztatach stolarskich.Urzadzenie wedlug wynalazku jest tak wy¬ miarowane i obmyslane w konstrukcji, by zaj¬ mowalo mozliwie malo miejsca i moglo byc obslugiwanie przez stolarzy nie posiadajacych przygotowania i wyksztalcenia fachowego me¬ chaników, tak iz nadaje sie do stosowania w kazdym warsztacie stolarskim nie dysponu¬ jacym poza stolarzami innymi fachowcami. PL