Wynalazek dotyczy urzadzenia do zageszcza¬ nia zwlaszcza ziemi, betonu itd., które moze byc wyposazone w rózne narzedzia, jak np. kafary ziemne, plytki ubijakowe i mloty.W urzadzeniach tego rodzaju konieczne jest zabezpieczanie drgajacego lub bijacego narzedzia, np. kafaru lub plyty bijakowej przed przekre¬ ceniem dokola osi drgania lub ubijania. Wy¬ maganie to powinno byc spelnione zarówno w urzadzeniach o prostokatnej plycie bijako¬ wej, jak i w takich urzadzeniach, w których narzedzie i urzadzenie sa polaczone ruchoma oslona przeciwpylowa. Poza tym, w przypadku ruchu obrotowego narzedzia dokola pionowej osi bylaby utrudniona zdolnosc kierowania na¬ rzedziem.Dotychczas próbowano rozmaitymi sposobami spelnic te wymagania. Czestokroc dolna spre¬ zyna drgajaca w urzadzeniach bijakowych by- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. Rudolf Burger. la zaopatrywana w drgajace uklady sprezyste z wystepami z których wystep górny byl po¬ laczony z tloczy skiem, a wystep dolny — z oslo¬ na sprezyn drgajacych. Jednak uzywany rodzaj sprezyn pozwala przy tym jeszcze na nieznacz¬ ny ruch obrotowy, który wplywa niekorzystnie na silnie juz obciazona sprezyne, a wiec znacz¬ nie zmniejsza okres pracy sprezyny. Konstruk¬ cje z tloczyskami wykonanymi z ksztaltowni¬ ków czworokatnych lub szesciokatnych sa rów¬ niez niekorzystne, gdyz wobec znacznych wy¬ miarów plyty bijakowej dane ramie dzwignio¬ we przy uderzeniach zwrotnych dziala szcze¬ gólnie niekorzystnie, powiekszajac zuzycie pro¬ wadzenia.Poza tym jest znane skrócenie wymienionego wyzej ramienia dzwigniowego za pomoca sworz¬ ni prowadniczych, umieszczonych z prawej i le¬ wej strony prowadzenia tloczyska, wskutek cze¬ go powierzchnia oporowa jest powiekszona, co zapobiega przedwczesnemu zuzyciu miejsc lo¬ zyskowych. Taka konstrukcja jest jednak nie-korzystna, gdyz nawet przy najdokladniejszym wykonaniu lozysk sworzni prowadniczych, zja¬ wia sie na skutek udarów roboczych i odbojo¬ wych juz po stosunkowo krótkim okresie pracy niedopuszczalnie duzy luz, a wymiana tulei lo¬ zyskowych staje sie nieunikniona. Proponowa¬ no równiez, zeby zabezpieczenie narzedzia, np. plytyj bijakowej przed przekreceniem dokola osi pionowej stanowily ciegna. Posiadaja one te zalete, ze przy stosowaniu prostokatnych plyt bijakowych szkodliwe udary odbojowe prawie wcale nie przenosily sie na maszyny — wobec podatnosci ciegien. Konstrukcja z zastosowa¬ niem ciegien jest jednak o tyle niekorzystna, ze do tego celu stosowano przede wszystkim gume. Jak wiadomo bowiem wspomniane ma¬ szyny sa wystawione na wszelkie wplywy atmo¬ sferyczne, a ponadto ciegna podlegaja latwo uszkodzeniom i nie maja duzej trwalosci. Po¬ niewaz kierunek plyty bijakowej uzyskiwano przez róznice sil ciagnacych obu grup ciegien, obydwie grupy musialy byc stosunkowo silnie naprezone, aby uniknac usuwania sie plyty bi¬ jakowej juz przy malych oporach. Poza tym jest rzecza niekorzystna, ze na skutek dodawania obu sil ciagnacych powstaje w prowadnicy zwie¬ kszone tarcie.Wedlug wynalazku wady znanych konstruk¬ cji unika sie w ten sposób, ze bijak dla uniknie¬ cia ruchu obrotowego jest polaczony z cylin¬ drem zewnetrznym przez przegubowe sprzega¬ cze i dzwignie.. Elementy te sa umocowane tak, ze pozwalaja wprawdzie na pionowy ruch bi- jaka, jednak nie pozwalaja na przekrecenie.Szczególnie korzystne jest jezeli zarówno prze¬ gubowe sprzegacze jak i dzwignie, albo jeden z tych elementów jest osadzony elastycznie obrotowo, np. w metalowych narzadach drga¬ jacych. Wlaczanie takiego elastycznie obrotowe¬ go narzadu pozwala na odbieranie udarów od¬ bojowych.Na rysunku przedstawiono przyklad wyko¬ nania wynalazku. Fig. 1 przedstawia widok z boku, a fig. 2 — widok z góry urzadzenia bi- jakowego.Na zewnetrznym cylindrze 1, który otacza oslone sprezyn drgajacych wraz z czesciami ro¬ boczymi, jest osadzony uchwyt poprzeczny 2, na którym umocowana jest rura poprzeczna 3.Wewnatrz tej rury znajduje sie wal polacze¬ niowy 4, który moze byc obrotowy elastycznie lub sztywny i który na koncach rury poprzecz¬ nej 3 jest osadzony w niej przesuwnie lub obro¬ towo elastycznie. Wystajace konce walu pola¬ czeniowego 4 podtrzymuja dzwignie 5, przy czym obydwa konce zwrócone w tym samym kierun¬ ku sa polaczone za pomoca trzpieni 6 z dzwignia Na koncach dzwigni 5 jest znowu osadzony obro¬ towo ^elastycznie lub przesuwnie sprzegacz 7, który stanowi polaczenie miedzy dzwignia 5 i obsada 8 bijaka. Równiez w obsadzie 8 sprze¬ gacz 7 jest osadzony elastycznie obrotowo lub przesuwnie. Obsada 8 bijaka jest umocowana na bijaku 9. Na zewnetrznym cylindrze 1 i kol¬ nierzu 10 narzadu bijakowego jest umieszczo¬ na ruchoma oslona 11, która nie pozwala na przenikanie cial obcych do czesci pracujacych. PL