Wynalazek dotyczy sposobu slodowania zia¬ ren zbozowych i ma szczególne znaczenie przy slodowaniu jeczmienia. Jest oczywiste jednak, z? sposób wedlug wynalazku moze byc stoso¬ wany do slodowania innych ziarn zbozowych iip. pszenicy.Przy slodowaniu jeczmienia w sposób stoso¬ wany obecnie ziarna najpierw moczy sie w wo¬ dzie, przy czym wode zmienia sie dwu lub trzy¬ krotnie. Czas moczenia wynosi zazwyczaj 35— 70 godzin. Nastepnie wode odprowadza sie, a ziarno umieszcza w skrzynkach lub bebnach albo rozsypuje na podlodze (czynnosc roz¬ poscierania na podlodze) gdzie ono kielkuje, przy czym rozwijaja sie i wyrastaja korzonki.Podczas kielkowania ziarno oddycha i wytwa¬ rza cieplo. Jak wiadomo, podczas kielkowania wytwarzaja sie enzymy, które przetwarzaja pro¬ teiny i skrobie zawarte w ziarnach na substan¬ cje prostsze, rozpuszczalne i ewentualnie zdol¬ ne do dyfuzji.Gdy skielkowanie przebiegnie w wymaganym stopniu przerywa sie je przez wypalanie ziar¬ na. Nastepnie ziarno przesiewa sie, przy czym korzonki zostaja oderwane i usuniete. Na sku¬ tek usuwania korzonków i oddychania ziarna powstaja straty tzw. „straty slodowania". Ce¬ lem wynalazku jest opracowanie ulepszonego procesu slodowania ziarn zbozowych, w szcze¬ gólnosci jeczmienia, pozwalajacego na zmniej¬ szenie strat slodowania w porównaniu ze stra¬ tami, jakie wystepuja w procesach stosowanych powszechnie.Sposób wedlug wynalazku polega na obrób¬ ce ziarna podczas lub przed kielkowaniem roz¬ tworem wodnym, zawierajacym 100—2000 czes¬ ci wagowych bromianu potasowego lub bro¬ mianu sodowego na 1000000 czesci wagowych wody. Wedlug wynalazku ziarno zadaje sie roz¬ tworem bromianu przed moczeniem albo w cza¬ sie moczenia lecz przed rozpostarciem na po-dilodze lub tez roztworem bromianu spryskuje sie ziarno w pierwszym okresie jego rozpostar¬ cia na podlodze.Obróbka ziarna podczas moczenia jest naj¬ bardziej wskazana, poniewaz zapewnia równo¬ mierne dzialanie roztworu bromianu na mase ziarna. W tym przypadku roztwór wprowadza sie jako dodatek do wody do moczenia. Naj¬ lepsze jest wprowadzenie bromianu do ostat¬ niej zmiany wody, np. do drugiej wody, jezeli przy moczeniu -wcde zmienia sie dwukrotnie albo do trzeciej wody, jezeli przy moczeniu wo¬ de zmienia sie trzykrotnie. Bromian mozna rów¬ niez wprowadzac do kazdej zmiany wody w cza¬ sie meczenia.- Bromian mozna zastosowac w postaci proszku, którym pecypuje sie. ziarna przed wprowadze¬ niem drugiej lub trzeciej wody sluzacej do mo¬ czenia. Bromian diije z woda roztwór. Wskaza¬ ne jest przy tym dokladne mieszanie wody, w celu wytworzenia jednorodnego roztworu dzialajacego jednakowo na cala mase ziarna.Mozna równiez uprzednio przygotowac roztwór bromianu i zmieszac go z woda przed wprowa¬ dzeniem jej na ziarno lub tez mozna roztwór bromianu natryskiwac na ziarno podczas zmia¬ ny wody albo wtryskiwac do drugiej lub trze¬ ciej wody stosujac nastepnie mieszanie.Jak zaznaczano wyzej, roztwór bromianu po¬ winien zawierac 100—2000 czesci wagowych bro¬ mianu na 1000000 czesci wagowych wody. Opty¬ malne stezenie soli zalezy od wlasciwosci obra¬ bianego ziarna. Minimalne stezenie, przy któ¬ rym mozna uzyskac realnie uzyteczny efekt, wynosi ckolo 100 czesci wagowych soli na 1000000 czesci wagowych wody. Stezenia wyno¬ szace ponad 2000 czesci wagowych soli na 1000000 czesci wagowych wody sa niepozadane.Optymalne rezultaty otrzymuje sie na ogól sto¬ sujac okolo 400^600 czesci wagowych soli bro¬ mianówej na 1000000 czesci wagowych wody.Jest to równowazne w przyblizeniu dodaniu 45 g bromianu potasowego do ostatniej wody moczenia, na 100 kg moczonego jeczmienia.Oczywiscie, mozna przygotowac bardziej stezone roztwory bramianowe i rozcienczac je do poza¬ danego stezenia, np. w wodzie do moczenia.W wyniku obróbki ziarna za pomoca bromia¬ nu nastepuje zmniejszenie strat slodowania.Ziarno rosnie wówczas z mniejsza szybkoscia i w nizszej temperaturze. Wytwarza sie takze mniej korzonków, a rozklad fizyczny i chemicz¬ ny jeczmienia wydaje sie bardziej zupelny.Wyrastajace korzonki sa zdrowsze i bardziej rozgalezione anizeli w przypadku nieobecnosci bromianu, chociaz ich ilosc jest mniejsza. Wyda¬ je sie, ze predkosc oddychania ziarna maleje i ze bromian reguluje proteolize zwlaszcza we wczesniejszych fazach rozpostarcia na podlodze.Stopien zmniejszenia strat slodowania waha sie znacznie w zaleznosci od ziarna i specyficznych warunków obróbki. Straty maleja ze wzrostem stezenia bromianu w granicach podanych wy¬ zej. Np. w przypadku stosowania nizszych ste¬ zen bromianu, zmniejszenie strat slodowania moze wynosic zaledwie 5%, lecz w przypadku stosowania wyzszych stezen bromianu, straty moga zmalec o 40%. Procenty te wyrazaja sto¬ sunek strat slodowania, zachodzacych przy obróbce bromianówej wedlug wynalazku, do strat slodowania wystepujacych w identycznych warunkach, lecz bez stosowania bromianu. Z po¬ wodu zmniejszenia ilosci korzonków i slabsze¬ go oddychania ziarna, moze byc zmniejszona powierzchnia podlogi albo objetosc skrzynek lub bebnów, uzywanych podczas kielkowania.Ponizsze przyklady ilustruja blizej wynala¬ zek nie moga byc jednak traktowane jako jego ograniczenie.Przyklad I (bromian potasowy). Slodowa¬ niu poddano jeczmien slodowy w normalny spo¬ sób, opisany wyzej. Wykonano dwie równo¬ legle próby, stosujac w kazdym przypadku dwie wody moczenia (to jest jedna zmiane cieczy).W próbie A nie dodano bromianu. W próbie B dodano do drugiej wody do moczenia bromia¬ nu potasowego o stezeniu 500 czesci wagowych soli na 1000000 czesci wagowych wody. Otrzy¬ mano nastepujace wyniki: Strata slodowania A 10,7°/o B 8,9°/o Zbadanie ziarna z próby B wykazalo, ze wzrost korzonków byl bardziej ograniczony w porów¬ naniu z ziarnem z próby A, przy czym zmniej¬ szenie strat slodowania wynioslo przynaj¬ mniej 15°/o.W nastepnym i niezaleznym od powyzszego procesie slodowania, w którym zastosowano dwie zmiany wody do moczenia, przy czym obydwie wody byly zadane bromianem pota¬ sowym o stezeniu 500 czesci wagowych soli na 1000000 czesci wagowych wody, otrzymano bardzo znaczne zmniejszenie strat slodowania, Wynoszace ogólem okolo 40°/o w porównaniu z próba, w której nie stosowane bromianu.Przyklad II (bromian sodowy). Próbe w-cdlug przykladu I powtórzono i zastosowano dwie wody moczenia, przy czym bromian do¬ dano tylko do drugiej wody. W próbie A nie -&»dodano wcale bromianu do wody do moczenia, w próbie B dodano 500 czesci wagowych bro¬ mianu sodowego na 1000000 czesci wagowych wcdy. Otrzymano nastepujace wyniki: Straty slodowania A 9,7°/o B 8,8°/o Straty slodowania spadly o okolo 12%. Wzrost korzonków byl bardziej ograniczony w pró¬ bie B.Z wyników otrzymanych w procesach slodo¬ wania, w których przeprowadzono trzy równo¬ legle próby, stosujac w kazdym przypadku dwie wcdy meczenia, przy czym w próbie A dodano bromianu potasowego tylko do drugiej wody do moczenia w ilosci 500 czesci wagowych na 1000000 czesci wagowych wody, w próbie B 1003 czesci wagowych bromianu potasowego na 1000000 czesci wagowych wcdy, a w próbie C-2000 czeóci wagowych bromianu potasowego na 1000000 czesci wagowych wody, mozna wy¬ snuc wniosek, jaki wplyw na proces slodowa¬ nia wywiera zmiana stezenia bromianu. Zmniej¬ szanie strat slodowania w próbach B i C w po¬ równaniu z próba A bylo nastepujace: Straty slodowania dla pr^by B straty slodowania byly mniejsza o 0,75% w porównaniu z próba A dla próby C straty slodowania byly mniejsze o 0,62% w porównaniu z próba A Jest oczywiste, ze przy wiekszych stezeniach bromianu straty slodowania zmniejszaja sie.Jednak przy wiekszych stezeniach soli wytwa¬ rzanie slodu z jeczmienia moze ulec pewnemu ograniczeniu. PL