Opublikowano dnia 30 kwietnia 1969 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY 5te Nr 41894 KI. 38 b, 5 VEB Vereinigte Werkzeugfabriken Geringsumlde Geringswalde/Sa, Niemiecka Republika Demokratyczna Narzedzie wieloostrzowe do obróbki skrawaniem, zwlaszcza do obróbki drewna i tworzyw sztucznych Patent trwa od dnia 10 lipca 1957 r.Przedmiotem wynalazku jest narzedzie wie¬ loostrzowe do obróbki skrawaniem, zwlaszcza do obróbki drewna i tworzyw sztucznych.W szczególnosci wynalazek dotyczy takiego na¬ rzedzia, które podczas pracy wykonuje ruch wirowy, jak np. narzedzie do frezowania.Znane sa narzedzia do obróbki skrawaniem, w których do podwyzszenia ich trwalosci, ostrza wykonujace wlasciwa prace obrabiania zaopa¬ truje sie w odporne na scieranie tworzywa na¬ rzedziowe, jak np. twardy stop spiekany. Tego rodzaju narzedzia znalazly dotychczas skutecz¬ ne zastosowanie przede wszystkim do obróbki metali. Natomiast przy obróbce drewna d sztucz¬ nych tworzyw trzeba nadal uciekac sie do na¬ rzedzi z wysokostopowej stali narzedziowej lub stali szybkotnacej, chociaz i tu istnieje tech¬ niczna potrzeba stosowania odporniejszych na scieranie tworzyw narzedziowych, jak twarde spieki metaliczne lub spieki znane z metalurgii pod nazwa ceramiki metalowej. Szczególnie przy obrabianiu drewna klejonego, plyt trocino¬ wych itp., narzedzia do obróbki, wykonane z wy¬ sokostopowej stali narzedziowej i stali szyb¬ kotnacej, wytrzymuja stosunkowo krótki okres pracy. Mimo wielu prób nie udalo sie dotych¬ czas zastosowac do obróbki drewna nowoczes¬ nych tworzyw narzedziowych, wysoce odpor¬ nych na scieranie, jak twarde spieki metaliczne oraz ceramika metalowa. W szczególnosci, przy zastosowaniu narzedzi, posiadajacych na os¬ trzach skrawajacych trudnoscierajace sie two- • rzywo narzedziowe, otrzymane droga spiekania proszków, nie udalo sie dotychczas przy obrób¬ ce drewna itp. uzyskac czystych powierzchni, co jak wiadomo jest bardzo korzystne. Okolicz¬ nosc ta powodowana jest przez to, ze przy sto¬ sowaniu narzedzi wyposazonych na ostrzach skrawajacych w trudno scierajace sie tworzywo narzedziowe, otrzymane metoda metalurffii pro¬ szkowej, jak np. twardy spiek metaliczny lub ceramika metalowa, nde mozna w ogóle uzy¬ skac takiego kata natarcia, jaki jest koniecz¬ ny i zwykle stosowany przy obróbce drewnadla otrzymania czystej powierzchni. Nowoczes¬ ne teJpywa narzedziowe,; otrzymane metodami mtstalusrgii proszkeiwAj sa *wfrawdzie bardzo twaMe f odp^oe na^ sciarakie, ale sa tez sto- s|snkowo krucLe. Na skutek tej kruchosci, która ?z$eWta byla i#wodem szerokiego rozwoju tego rodzaju tworzyw narzedziowych, ostrza skra¬ wajace takich narzedzi przy malych katach ostrza, bedacych koniecznym nastepstwem nie¬ zbednego przy obróbce drewna kata natarcia, maja Sklonnosci do wylamywania sie.Wynalazek pozwala na usuniecie tych wad w ten sposób, ze ostrza skrawajace narzedzi do obróbki stosuje sie na przemian lub w innym porzadku, z róznych tworzyw narzedziowych.Przez takie wykonanie narzedzia osiaga sie to, ze szczególne wlasciwosci np. stali szybkotna¬ cej, objawiajace sie w osiaganiu czystych po¬ wierzchni oraz specjalne wlasciwosci, np. twar¬ dego spieku metalicznego o duzej odpornosci na scieranie, oddzialywuja obok siebie, wzgled¬ nie równoczesnie, zwlaszcza przy obróbce dre¬ wna i tworzyw sztucznych. Dla lepszego wy¬ korzystywania szczególnych wlasciwosci róz¬ nych tworzyw narzedziowych, narzedzie we¬ dlug wynalazku wyposaza sie w nierównomier¬ ny podzial ostrzy skrawajacych, a mianowicie tak, ze ostrza skrawajace, wykonane z wzgled¬ nie twardego tworzywa, umieszczone za ostrzem z tworzywa o wysokiej odpornosci na scieranie, ma odstep od poprzedzajacego je ostrza mniej¬ szy od odstepu miedzy wysoce odpornymi na scieranie ostrzem i poprzedzajacym je ostrzem o wzglednej twardosci. Dzieki temu ostrza skrawajace, wykonane z tworzyw o wysokiej odpornosci na scieranie, przejmuja na siebie znaczniejsza czesc pracy skrawania i odciaza¬ ja inne Ostrza przeznaczone do wygladzania.Przy wytwarzaniu narzedzi wedlug wynalaz¬ ku, stosujac zasadnicze trzony ze stali weglowej lub niskostopowej stali narzedziowej, mozna je w znany sposób zaopatrywac w plytki skra¬ wajace, wykonane z róznych tworzyw narze¬ dziowych, przy czym plytki mozna stosownie do zyczenia przylutowywac, przyklejac lub przy¬ mocowywac mechanicznie. Zgodnie z wynalaz¬ kiem mozna tez wykonac narzedzie z jednego z wchodzacych w gre tworzyw narzedziowych, np. ze stali szybkotnacej, a niektóre ostrza skra¬ wajace zaopatrzyc w inne tworzywa, np. twar¬ dy spiek metaliczny. Dla ulatwienia ostrzenia zaleca sie ostrza skrawajace narzedzi wedlug wynalazku oznaczac odpowiednio do rodzaju tworzywa z jakiego sa wykonane. Korzystne jest tez nadawanie odpowiednim ostrzom róz¬ nych katów natarcia, w zaleznosci od rodzaju tworzywa i jego wlasciwosci.Przyklad wykonania przedmiotu wynalazku uwidoczniony jest schematycznie na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia narzedzie do fre¬ zowania w widoku z góry, a fig. 2 — w rzucie bocznym.Trzon zasadniczy 1, wykonany ze stali weglo¬ wej, posiada ostrza skrawajace 2, zaopatrzone w plytki ze stali szybkotnacej oraz ostrza 3t za¬ opatrzone w plytki z twardego metalu. PL