RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 41888 Jan Belcarz Bochnia, Polska Maszyna do drenowania Patent trwa od dnia 5 lipca 1958 r.KI. 4fcc2ffi04 Przedmiotem wynalazku jest maszyna do drenowania, umozliwiajaca zmechanizowanie robót drenarskich.Dotychczas przy wykonywaniu rowków dre¬ narskich wyoruje sie bruzdy pluzkiem przy recznym wyrównywaniu dna lub tez stosuje sie skrawanie ziemi tarczami obrotowymi. W nie¬ których przypadkach stosuje sie równiez spe¬ cjalne przenosniki, zaopatrzone w lopatki skra¬ wajace, przy czym nie stosuje sie wyrównywa¬ nia dna wykonywanych rowków.Znane sposoby drenowania sa pracochlonne i dosc kosztowne.Maszyna do drenowania wedlug wynalazku umozliwia wyeliminowanie wad i niedogodnosci znanych sposobów drenowania dzieki zmecha¬ nizowaniu poszczególnych robót drenarskich.Maszyna taka wyróznia sie tym, ze sklada sie ze stosunkowo malej liczby czesci obrotowych.Stanowi to.duza zalete maszyny, gdyz znacznie zwieksza jej trwalosc. Jako sile pociagowa ma¬ szyny mozna zastosowac nieduzy silnik o mo¬ cy okolo 50 KM.Na rysunku fig. 1 przedstawia maszyne we¬ dlug wynalazku w przekroju pionowym wzdluz jej osi'podluznej, fig. 2 — maszyne do dreno¬ wania w widoku z góry, fig. 3 — maszyne do drenowania w przekroju poprzecznym wzdluz linii A A na fig. 1, fig. 4 — maszyne do dreno¬ wania w przekroju poprzecznym wzdluz linii B B na fig. 1, fig. 5 — maszyne do drenowania w widoku z boku, fig. 6 — skrawacz dlutowy w przekroju poprzecznym wzdluz linii EE na fig. 1, fig. 7 — podajnik maszyny wraz z jego obudowa w przekroju podluznym, fig. 8 — po¬ dajnik maszyny bez obudowy w przekroju po¬ dluznym, fig. 9 — podajnik maszyny w obudowie w przekroju poprzecznym wzdluz linii CC na fig. 7, fig. 10 — podajnik maszyny w widoku z gó¬ ry, fig. 11 — odmiana podajnika wraz z jego obu¬ dowa w przekroju poprzecznym, fig. 12 — odmia¬ na podajnika w przekroju podluznym, fig. 13 — odmiane podajnika w przekroju poprzecznym wzdluz linii DD na fig. 11, w fig. 14 — odmia¬ na podajnika w widoku z góry i fig. 15 — wy¬ mienny przewód drenów w widoku z góry.Maszyna posiada pluzek 4, sluzacy do zdej¬ mowania pierwszej warstwy ziemi, za skrzy¬ delkami 5 do wyrównania gruntu obok rowka, po którym przesuwaja sie plozy 15, co umozli-wia wyrównywanie dna wykonywanego rowka drenazowego. Za pipzkiapn 4 sa osadzone tar¬ cz^ 12, które niclna^ flunt na szerokosc wy¬ konywanego $owk.L jlrejaarskiego. Wspólosiowo z tarczami nacinajacymi U osadzone jest kolo oporowe 10, które opierajac sie o dno rowka, wyoranego pluzkiem 4, stanowi pierwszy punkt -** oparcia maszyny.Wielkosc spadku dna wykonywanego rowka mozna dowolnie regulowac przez odpowiednie nastawienie kola oporowego 20 i plóz 25. Do od¬ dzielania gruntu sluza skrawacze dlutowate 6, 7, przy czym oddzielony grunt jest przesuwany do góry po równi pochylej skrawaczy, po czym jest przesuwany na boki pluzkami 8, 9, umiesz¬ czonymi w górnej czesci skrawaczy. Pluzek 4, kolo oporowe 10 i skrawacze 6 sa zamocowane na ramie 2 maszyny i moga byc podnoszone wraz z rama, co umozliwia wykonywanie row¬ ków drenarskich o glebokosci od 0,7 do 1,20 m.Wielkosc spadku dna rowka ustala sie przez wzajemne nastawienie kola oporowego 10 i plóz 15.Maszyna wedlug wynalazku umozliwia sa¬ moczynne doprowadzanie drenów do wykony¬ wanego rowka. W tym celu maszyna posiada zbiornik 13 na ramie 2, zaopatrzony w przewód prostokatny 14, przez który dreny spadaja pod dzialaniem wlasnego ciezaru. Dla umozliwienia stosowania drenów o róznej srednicy przewód 14 jest wymienny.Pod dzialaniem ruchu postepowego maszyny nastepuje obracanie sie kola 17, zaopatrzonego na obwodzie w palce, które napedza kola lan¬ cuchowe 36 i 19 za pomoca lancuchów Galla 22, 23, przy czym mozna zastosowac przekladnie pasowa zamiast lancuchowej. Kolo 19 jest sprze¬ zone osiowo z kolem zebatym 28, zazebiajacym stfe z kolem 20, sprzezonym z kolem 21. Obrót kola 21 powoduje wprawianie podajnika 28 w ruch posuwisto-zwrotny. Podajnik ten wypy¬ cha dreny na dno wykonywanego rowka, odpo¬ wiednio dopasowuje styki poszczególnych dre¬ nów przez ich obrót i docisk i zapewnia uzys¬ kanie potrzebnej szczelnosci.Podajnik jest przedstawiony szczególowo na fig. 7—10. Sklada sie on z kadluba 28, tloka 29, sprezyny srubowej 30, plytki oporowej 44, plytki amortyzujacej 57, pretów kierowniczych 45 oraz z wystepów 43, polaczonych z pretami napedo¬ wymi 27. Ukladanie drenów przebiega w sposób opisany ponizej. Wskutek ruchu postepowego maszyny obraca sie kolo palcowe 17 wraz z ko¬ lem 32, lancuchowym lub pasowym, które na¬ pedza za pomoca przekladni lancuchowej lub pasowej kolo 21. Kolo 21 wprawia podajnik w ruch posuwisto-zwrotny. Przy cofnieciu sie podajnika do tylu dren wpada na dno jego obudowy w postaci rusztu z pretów kierowni¬ czych 45. Nastepnie przy przesuwaniu sie po¬ dajnika do przodu nastepuje docisk drenu za pomoca plytki oporowej 57 i przesuniecie go do przodu. Jednoczesnie prety 45 wchodza we wglebienia 52 i wpustki 46 we wglebienia sru¬ bowe 50, znajdujace sie w tulejce zewnetrznej 48. Powoduje to obrót tulejki wewnetrznej 49 wraz z drenem zacisnietym sprezynkami 52.Dren przesuwany do przodu ruchem srubowym napotyka dren przesuniety poprzednio. Z chwila dopasowania styków tych drenów tarcie ich po¬ wierzchni czolowych staje sie wieksze, niz tar¬ cie drenów o sprezynki 52. Plytka amortyzuja¬ ca 57 zapobiega obtlukiwaniu sie powierzchni stykowych oraz zmniejsza opory obracanego drenu. Dren dostaje sie do wylotu 26 w obudo¬ wie, gdzie jest przytrzymywany za pomoca sprezyn 53, zabezpieczajacych go przed dalszym przesuwaniem sie przy doprowadzaniu nastep¬ nego drenu.Na fig. 11—14 przedstawiona jest odmiana po¬ dajnika, który jest zasadniczo podobny do po¬ dajnika opisanego wyzej z ta jednak róznica, ze nie posiada on tulejki wewnetrznej, a tulej¬ ka zewnetrzna jest zaopatrzona we wglebienia srubowe. Ponadto czesci 44, 29, 57 i 46 podaj¬ nika obracaja sie wraz z drenem. Podajnik po¬ siada sprezyne srubowa 30, umieszczona w tyl¬ nej czesci kadluba poza scianka, na której sa rozmieszczone wpustki 43 z otworami do pola¬ czenia przegubowego z pretami napedowymi 27.Za sprezyna 30 znajduje sie plytka oporowa 44, skradajaca sie z dwóch plytek z wglebieniami.We wglebieniach tych znajduja sie kulki lo¬ zyskowe, dzieki czemu plytki moga obracac sie wzgledem siebie. Tlok podajnika sklada sie ze scianki plytki oporowej 44, ze scianki bocznej i tylnej kadluba. Do przedniej scianki kadluba przymocowane sa prety kierownicze 45, które wraz z plytka oporowa i plytka amortyzujaca obracaja sie przy ruchu posuwisto-zwrotnym podajnika wraz z drenem pobranym ze zbior¬ nika.Jeden cykl ruchu posuwisto-zwrotnego odpo¬ wiada odcinkowi drogi przebytej przez maszy¬ ne, równemu dlugosci ukladanego drenu.Ukladanie i dopasowywanie drenów przy zastosowaniu odmiany podajnika wykonuje sie w sposób podany ponizej. Dren opada pod dzia¬ laniem wlasnego ciezaru na ruszt z pretów 45 przy tylnym polozeniu podajnika, a nastepnie zostaje wskutek ruchu podajnika do przodu L. •'-wypeiTniSty pfffflrt óptoMra dff otworu wyloto¬ wego nastepuje przy tym jednoczesny obrót, gdyz wpustki 46 natrafiaja na wglebienia sru¬ bowe 50 w obudowie, co powoduje wymuszony ruch obrotowy drenu wraz z plytka oporowa i rusztem z pretów 45. W celu wzmocnienia rusztu jego prety 45 sa wzajemnie polaczone lacznikiem 59.W obydwóch odmianach podajnika stosuje sie amplitude jego ruchu pesuwlflfto-zwrot&ago o wiekszej wartosci, niz dlugosc drenu o dlu¬ gosc, o jaka kurczy sie sprezyna srutowa Jff pod dzialaniem nacisku podajnika na dren. Po¬ siada to duze znaczenie, gdyz dreny zostaja w ten sposób dobrze wzajemnie docisniete. Jest to koniecznym warunkiem wykonania dobrego rurociagu drenarskiego.Przy wykonywaniu rowka drenarskiego o za¬ danym spadku róznice wysokosci oblicza sie wedlug spadku na odleglosci pomiedzy skrzy¬ delkami 5 i plozami 15, podnoszac je o obliczo¬ na wysokosc. Maszyna wedlug wynalazku pozwala na stale utrzymywanie linii prostej dna wykonywanego rowku nawet w terenie falistym dzieki temu, ze pierwszy punkt podparcia ma¬ szyny, tj. kolo oporowe 10, znajduje sie za pluz- kiem 4 wyrównywujacym dno; po którym toczy sie kolo 10. W podobny sposób przygotowuje sie droge dla plóz 15 za pomoca skrzydelek 5 i pluzków 8, 9, które tworza drugi punkt pod¬ parcia maszyny.Z powyzszego opisu widac, ze maszyna wedlug wynalazku pozwala na calkowite zmechanizo¬ wanie robót drenarskich, zwlaszcza czynnosci zwiazanych z doprowadzaniem drenów do wy¬ konywanego rowka oraz z ukladaniem i dopa¬ sowywaniem ich w tym rowku. Stanowi to nie¬ watpliwie duza zalete maszyny. Ponadto maszy¬ na posiada stosunkowo malo czesci obrotowych, co zapobiega szybkiemu uszkodzeniu maszyny i przedluza czas jej pracy. PL