PL41873B1 - - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy wytwarzania mo- w których X i Y oznaczaja Ikazdy atom wodoru, wych zwiazków heterocyklicznych, a rnianowl- albo razem wiazanie pojedyncze, Rlt R2 i K/, cie aza-dwucyklo [1, 2, 3] — oktanów i oktenów, oznaczaja kazdy atom wodoru albo nizszy roci odpowiadajacych jednemu lub drugiemu z ma- nik alkilowy, na przyklad rodnik metylowy lub stepujacych wzorów ogólnych: etylowy, a R3 oznacza nizszy rodnik alkilowy. \- ,/" 4 8CH, U) "M k\.V / 4 8CH2 (U) H 2^3 •| &zWynalazek dotyczy równiez wytwarzania soli addycyjnych i soli czwartorzedowych tych no¬ wych pochodnych. Pod okresleniem „nizszy rod¬ nik alkilowy*' rozumie sie rodnik alkilowy, za¬ wierajacy nie wiecej niz 6 a najkorzystniej nie wiecej niz 4 atomy wegla.Najwazniejszymi zwiazkami wytwarzanymi sposobem wedlug wynalazku sa te, w których X i Y oznaczaja atomy wodoru, R3 oznacza rod¬ nik metylowy, a jeden z symboli Rit B^ i R/t oznacza atom wodoru, pozostale zas rodniki me¬ tylowe.Nowe zwiazki odpowiadajace wzorom I i II vina przyklad 2-aza-3,4,4-trójmetylo- dwucyklo- [1, 2, 3]-oktan, 2-aza-2, 3, 4, 4-czterometylo-dwu-. cyklo- [1, 2, 3]-oktan, 3-aza^2, 4, 4-trójmetylo- dwucyklo- [1, 2, 3]-oktan i 3-aza-2, 3, 4, 4-czte- rometylo-dwucyklo- [1, 2, 3]- oktan wykazuja cenne wlasciwosci terapeutyczne, zwlaszcza jako silnie dzialajace srodki porazajace nerwowy uklad wspólczulny.Wedlug jednego ze sposobów wykonywania wynalazku nowe pochodne o wzorach I i II moz¬ na wytworzyc przez traktowanie wodorkiem li- towo-glino".vym zwiazku o wzorze ogólnym: w którym X, Y, R^ R2 i R3 maja znaczenie poda¬ ne wyzej (ewentualnie po redukcji podwójnego wiazania etylenowego znanymi metodami, na przyklad przez katalityczne uwodornianie w obecnosci metalu szlachetnego) i, o ile R4 oznacza "nizszy rodnik alkilowy, przez nastepne alkilo¬ wanie otrzymanej w ten sposób aminy drugo- rzedowej. Z porównania wzorów I i II oraz III widac, ze w wyniku reakcji z wodorkiem lito- wo-glinowym zachodzi zmiana struktury w po¬ staci zwiekszenia sie pierscienia, do którego wchodzi pozapierscieniowy atom azotu z rodni¬ ka nitrowego. Reakcja taka jest zupelnie nie¬ oczekiwana. Przez analogie z tym, co zachodzi w czasie redukcji rodnika nitrowego w zwiaz¬ kach o wzorze III za pomoca zelaza i kwasu solnego lub przez uwodornianie katalityczne, mozna bylo oczekiwac, ze w wyniku reakcji z wodorkiem litowo-glinowyTri bedzie mialo miej¬ sce zwykle zastapienie rodnika nitrowego przez pierwszorzedowy rodnik aminowy.Reakcje najlepiej jest przeprowadzac w obo¬ jetnym rozpuszczalniku takim jak eter etylowy.Otrzymuje sie mieszanine izomerów, które moz¬ na rozdzielic za pomoca metod znanych tak jak to opisano w podanych nizej przykladach, lecz które mozna tez wydzielac w postaci mieszanin, gdyz sa one terapeutycznie uzyteczne i mozna je wprost stosowac do przyrzadzania leków.Produkty poslednie o wzorze ogólnym III, w którym X i Y oznaczaja wspólnie zwykle wia¬ zanie, a Ri, R2 i R3 maja znaczenie podane wy¬ zej, mozna otrzymac przez kondensacje wedlug Die]sa-Adlera cyklopentadienu z nitroalkenem o wzorze r4 (R2) c = C (R3) N02 podobnie jaik to opisali Noland i Banbury (J. Amer. Chem. Soc. 1955, 77, 6386). Produkty posrednie o wzorze- ogólnym III, w którym X i Y oznaczaja atomy wodoru, a Rt = R2 = R3 = = CH3, mozna otrzymac wychodzac z handlo¬ wego d-kamfenu metoda Huckla i Nerdela (Ann. 528, 57, 1937).Zwiazki dwupierscieniowe o wzorach I i II moga istniec pod postacia izomerów geometrycz¬ nych i optycznych i najrozmaitsze ich postacie, jak równiez ich mieszaniny i racematy objete sa zakrerem niniejszego wynalazku.Zwiazki te maja duze znaczenie ze wzgledu na ich wlasciwosci obnizania cisnienia krwi, przy czym wlasciwosci te charakteryzuja nie tylko indywidualne izomery, lecz równiez ich mieszaniny. W celach terapeutycznych mozna je podawac w sposób ogólnie stosowany w przy¬ padku srodków porazajacych nerwowy uklad wspólczulny, to znaczy dozylnie lub doustnie.Zasady o wzorach I i II najlepiej jest stosowac pod. postacia soli zawierajacych aniony farma¬ ceutycznie dopuszczalne. Takimi solami addy¬ cyjnymi sa na przyklad chlorowodorki i inne chlorowcowodorki, fosforany, azotany, siarczany, maleiniany, fumarany, cytryniany, winiany, szczawiany, metano&ulfoniany i etanodwusulfo- niany. Czwartorzedowymi zwiazkami amoniowy- mi nadajacymi sie sa chlorowrometylany i me¬ tylosiarczany.Wynalazek obrazuja podane ty dalszym ciagu przyklady.Przyklad I. 16,7 g adduktu Diesla-Adlera 5,6-dwumetylo-6-nitro-dwucyklo- [1, 2, 2]- hep- tenu-2, otrzymanego metoda Nolanda i Banbury — 2 —(J.A.C.S. 1955, 77, 6386) uwodornia sie mieszajac w autoklawie ze stali kwasoodpornej, pod cisnie¬ niem 2 kg, w temperaturze nie przekraczajacej 27°C, w 94 cm3 kwasu octowego lodowatego, przy uzyciu 0,75% tlenku platyny jako kataliza¬ tora. Absorpcja wodoru ustaje po 30 minutach, w którym to czasie zostaje zaabsorbowane 100% teoretycznej ilosci wodoru. Po przesaczeniu kwas octowy usuwa sie pod próznia, a pozosta¬ losc {15,66 g) rozpuszcza w 100 cm3 eteru i prze¬ mywa woda. Warstwe eterowa suszy sie za po¬ moca siarczanu magnezowego, po czym zawie¬ sine odsacza sie i usuwa eter pod próznia, otirzy- mujac woskowata pozostalosc. Pozostalosc te destyluje sie pod próznia, przy czym otrzymuje sie 15,32 g jasmozóltej stalej substancji o tem¬ peraturze topnienia 67—74^0, stanowiacej 5,6- dwumetylo-6Hnitro-dwucyklo-[l, 2, 2]-heptan.Roztwór 14,5 g ostatnio wymienionej substan¬ cji w 50 cm3 eteru dodaje sie w ciagu 38 minut do mieszaniny 9,8 g wodorku litowo-glinowego i 150 cm3 eteru,. Zawiesine miesza sie w zwyklej temperaturze przez przeciag dalszych 21 godzin.Do zawiesiny dodaje sie nastepnie 50 cm3 eteru nasyconego woda, dalej 25 cm3 wody i wreszcie 50 cm3 roztworu wodorotlenku sodowego o ste¬ zeniu 200 g na litr. Po przesaczeniu ekstrahuje sie warstwe eterowa czterokrotnie 30 cm3 2N kwasu solnego. Kwasna warstwe alkalizuje sie za pomoca roztworu wodorotlenku sodowego zawierajacego 500 g na litr. Uwolniona zasade ekstrahuje sie czterokrotnie 25 cm3 eteru i suszy nad siarczanem magnezowym. Zawiesine, odsa¬ cza sie i usuwa eter pod próznia, otrzymujac 10,53 g bezbarwnego zasadowo reagujacego ole¬ ju. 10,48 g tego oleju rozpuszcza sie w suchym benzenie i roztwór ogrzewa pod chlodnica zwrot¬ na w aparacie Deana-Starkeao z nadmiarem benzaldehydu. Nie zauwaza sie zadnej destylacji wody. Roztwór benzenowy oziebia sie lodem i ekstrahuje czterokrotnie 20 cm; oziebionego 2N kwasu octowego. Kwasna warstwe alkalizuje sie za pomoca roztworu wodorotlenku sodowego o stezeniu 500 g na litr. Uwolniona zasade ekstrahuje sie czterokrotnie 50 cm3 eteru i suszy nad siarczanem magnezowym. Zawiesine odsa¬ cza sie i usuwa eter pod próznia, otrzymujac 9,7 g bezbarwrej zasady. Jedna porcje tej dru- gorzedowej zasady destyluje sie. Otrzymuje sie amine bedaca 2 (lub 3)-aiza -3 (lub 2), 4-dwume- tylo-dwucyklo-[l, 2, 3]-oktanem, która wrze w temperaturze okolo 75qC pod cisnieniem 10 mim Hg. Zwiazek ten daje widmo absorpcyjne w podczerwieni przedstawione na figurze 1, i wy¬ kazuje charakterystyczne prazki absorpcyjne przy nastepujacych dlugosciach fal wyrazonych w mikronach (z dokladnoscia ± 0,02 mikrona): 3,06; 3,44; 3,52; 3,62; 3,78; 3,87; 6,89; 7,05; 7,31; 7,42; 7,50; 7,58; 7,66; 7,72; 7,82; 7,91; 8,17; 8,24; 8,35; 8,48; 8,53; 8,65; 8,94; 9,03; 9,06; 9,13; 9,36; 9,48; 9,59; 9,88; 9,95; 10,32; 10,35; 10,45; 10,55; 10,68; 10,97; 11,02; 11,40; 11,56; 11,90; 12,71; 12,96; 13,25; 13,78; 14,00; 14,68; 14,85.Jeden gram tej drugorzedowej aminy miesza sie w temperaturze ponizej 30°C z 0,87 g 90%- owego kwasu .mrówkowego. Mieszanine ogrzewa sie do temperatury 65—70°C i dodaje do niej 0,78 g 40%-owego formaldehydu. Mieszanine reakcyjna ogrzewa sie w temperaturze 95—100°C w ciagu 22 godzin. Nastepnie dodaje sie 5 cm3 2N kwasu solnego i odparowuje roztwór pod próznia. Otrzymuje sie gesta klarowna pozosta¬ losc o barwie brunatnej. Do stezonego wodnego roztworu tej pozostalosci dodaje sie 15 cm3 na¬ syconego roztworu jodlku potasowego, otrzymujac 1,78 g kremowego produktu krystalicznego. Pro¬ dukt ten przekrystalizowuje sie z suchego izo- propanolu otrzymujac sól stanowiaca jodówodo- rek 2 (lub 3) -aza- 2, 3, 4Htrójmetylo-dwucyklo- [1, 2, 3]Hoktanu o temperaturze topnienia 236— —238°C.Przyklad II. Traktujac jak w przykladzie I, 6-metylo-6-nitro-duwcyklo- [1, 2, 2]-heTten-2, wytworzony wedlug Nightingale'a i wspólpra¬ cowników (J. Amer. Chem. Soc. 1053, 75, 4852) otrzymuje kolejno 6-^metylo-6Hnitro-dwucyklo- [1, 2, 2]-heptan, substancje stala, o barwie jasno zóltej, topniejaca w temperaturze 67—74°C, 2 (lub 3)-aza-3 (lub2)-metylo^dwucyklo-[l, 2, 3]- oktan, wrzacy pod cisnieniem 7 mm Hg w tem¬ peraturze okolo 60°C i jodowodorek 2 (lub 3)- aza-2,3 Hdwumetylo-dwucyklo- [1, 2, 3]-oktanu topniejacy w temperaturze 212,5—214,5°C. Po¬ sredni 2 (lub 3)-aza.-3 (lub 2)-metylo-dwucyklo- [1, 2, 31-oktan daje widmo absorpcyjne w pod¬ czerwieni przedstawione na figurze 2 i wykazuje charakterystyczne prazki absorpcyjne przy na¬ stepujacych dlugosciach fal wyrazonych w mi¬ kronach (:z dokladnoscia ± 0,02 mikrona): 3,06; 3,44; 3,52; 3,62; 3,73; 3,80; 3,88; 3,95; 6,90; 7,02; 7,30; 7,50; 7,65; 7,70; 7,83; 7,91; 7,99; 8,23; 8,34; 8,64; 8,72; 8,89; 9,13; 9,19; 9,46; 9,61; 9,39; 10,05; 10,25; 10,35; 10,56; 10,92; 11,22; 11,63; 12,34; 13,08; 13,25; 14,80; 15,00.Przyklad III. Postepujac jak w przykla¬ dzie II, przygotowuje sie 6-e1ylo-6-nitro-dwu- cyklo-[l, 2, 2]-hepten-2, który przeksztalca sie stopniowo w 6-eftylo-6Hnitro-dwucyklo- [1, 2, 2]- -nheptan, wrzacy w temperaturze 98—102°C pod cisnieniem 7 mm Hg, 2 (lub 3)-aza-3-(lub 2)- — 3 —-etylo^dwucyklo- [1, 2, 3]-oktan, o tempe¬ raturze wrzenia okolo 70°C pod cisnieniem 9 mm Hg i jodowodorek 2 (lub 3)-aza-2 (lufo 3)- metylcn3- (lufo 2-etyloHdiwucyklo- [1, 2, 3]-oktan o temperaturze topnienia 161,5—163,5°C. Posred¬ ni 2 (lub 3)-aza^3 (lub 2)-etylo-dwucyklo-[l, 2, 3]- oktan daje widmo w podczerwieni przedstawio¬ ne na fig. 3 i wykazuje charakterystyczne praz¬ ki absorpcyjne przy nastepujacych dlugosciach fal wyrazonych w mikronach (z dokladnoscia + 0,02 mikrona): 3,06; 3,45; 3,53; 3.62; 3,73; 3,86; 3,89; 6,93; 7,28; 7,36; 7,47; 7,62; 7,68; 7,81; 7,90; 7,96; 8;24; 8,36; .8,61; 8,70; 8,78; 9,06; 9,10; 9,14; 9,35; 9,54; 9,70; 9,85; 10,01; 10,07; 10,35; 10,44; 10,57; 10,83; 10,97; 11,05; 11,56; 11,85; 12,10; 12,32; 12,86; 13,0% 13,44; 13,62; 14,70.Przyklad IV. Surowy 5,5,6-tirójmetylo-6- ndtro^dwucyklo-[l, 2, 2]-heptan, otrzymany we¬ dlug metody Hiickla i Nerdela (Ann., 528, 57/1937) z 415 g chlorowodorku d-kamfenu i roz¬ puszczony w 4 litrach eteru dodaje sie w ciagu dwóch godzin do zawiesiny 171 g wodorku lito- wo-glimowego w 4 litrach eteru. Zawiesine mie¬ sza sie nastepnie w zwyklej temperaturze w ciagu dalszych 17 godzin. W dalszym ciagu do¬ daje sie do niej w ciagu 3 godzin 160 cm3 wody i 160 cm roztworu wodorotlenku sodowego, za¬ wierajacego 150 g w litrze, po czym dodaje sie jeszcze 500 cm3 wody. Po przesadzeniu, warstwe eterowa ekstrahuje sie 385 cm3 2N kwasu sol¬ nego, a nastepnie 400 cm3 wody. Kwasne wyciagi laczy sie i alkalizuje roztworem wodorotlenku sodowego, zawierajacym 500 g w litrze. Uwol¬ niona zasade wyciaga sie eterem i suszy nad siarczanem magnezowym. Zawiesine odsacza sie i usuwa eter pod próznia, otrzymujac 40,3 g oleju ó barwie blado zóltej. 40 g tego oleju ogrzewa sie z teoretyczna iloscia benzaldehydu, w benzenie pod chlodnica zwrotna, do chwili az przestanie destylowac woda, co wymaga jednej godziny czasu. Roztwór benzenowy oziebia sie lodem i ekstrahuje trzykrotnie 40 cm3 oziebio¬ nego kwasu octowego. Kwasna warstwe alkali¬ zuje sie roztworem wodorotlenku sodowego, za¬ wierajacym 500 g w litrze. Uwolniona zasade wyciaga sie czteroikrotnie 50 cm3 eteru, a na¬ stepnie suszy nad siarczanem magnezowym. Za¬ wiesine odsacza sie i odpedza eter pod próznia, otrzymujac 28,5 g mieszaniny 2 zasad drugo- rzedowych. Widmo absorpcyjne w podczerwieni tej mieszaniny przedstawione jest na fig. 4.Wykazuje ono charakterystyczne prazki absorp¬ cyjne przy nastepujacych dlugosciach fal wyra¬ zonych w mikronach (z dokladnoscia + 0,02 mikrona): 3,07; 3,44; 3,51; 3,61; 3,80; 3,85; 6,87; 6,96; 7,06; 7,29; 7,36; 7,44; 7,61; 7,70; 7,73; 7,86; 8,00; 8,17; 8,27; 8,50; 8,66; 8,82; 8,88; 8,99; 9,11; 9,18; 9,38; 9,42; 9,62; 9,91; 10,02; 10,05; 10,15; 10,31; 10,53; 10,74; 11,20; 11,40; 11,50; 11,61; 11,83; 11,95; 12,10; 12,54; 12,76; 12,89; 13,02; 13,26; 14,05; 14,50; 14,95; 15,32.Eterowy roztwór zasad traktuje sie kwasem solnym rozpuszczonym w eterze. Tworzy sie (bialy osad, który po pirzekiryBitallizowaniiu z su¬ chej mieszaniny etanolu z eterem, daje bezbarw¬ ne pryzmy, topniejace w temperaturze 250—270°, chlorowodorków mieszaniny dwóch nastepuja¬ cych zasad: 2-aza-3,4, 4- trójmetylo- dwucyklo- [1, 2, 3]-oktanu i 3-aza-2,4,4-trójmetylo^dwu- cyklo-[l, 2, 3]-oktanu.Mieszanine powyzsza mozna, jesli to jest po¬ zadane, rozdzielic, na przyklad przez chromato¬ grafie w fazie gazowej, na frakcje bardziej lot¬ na (65%), która daje widmo absorpcyjne w pod¬ czerwieni przedstawione na fig. 5 i wykazuje charakterystyczne prazki absorpcyjne przy na¬ stepujacych dlugosciach fal wyrazonych w mi¬ kronach (z dokladnoscia + 0,02 mikrona): 3,05; 3,43; 3,54; 3,60; 3,79; 3,85; 6,87; 6,96; 7,01; 7,07; 7,29; 7,37; 7,44; 7,69; 7,73; 8,00; 8,18; 8,28; 8,49; 8,67; 8,81; 8,88; 8,99; 9,19; 9,31; 9,38; 9,45; 9,63; 9,91; 10,04; 10,15; 10r30; 10.52;. 10,75; 10,91; 11,20; 11,32; 11,50; 12,85; 13,01; 13,29; 1405; 14,50; 15,01; 15,36 oraz na frakcje mmiej lotna (35%), Iktóra daje widmo absorpcyjne w podczerwieni przed¬ stawione na fig. 6 i wykazuje charakterystyczne prazM absioiiipcyijine przy nastepujacych dlugos¬ ciach fal wyrazonych w mikronach z dokladnos¬ cia ± 0,02 mikrona: 3,08; 3,42; 3,47; 3,51; 3,82; 3,84; 6,89; 6,96; 7,05; 7,25; 7,31; 7,36; 7,61; 7,70; 7,90; 7,96; 8,20; 8,30; 8,46; 8,51; 8,56; 8,65; 8,71; 8,84; 8,98; 9,11; 9,19; 9,41; 9,60; 9,84; 9,93; 10,17; 10,45; 10,58; 11,20; 11,40; 11,95; 12,08; 12,52; 12,74: 13,25; 14,05; 14,94; 15,16.Przyklad V. 30 g opisanej wyzej mieszani¬ ny dwóch amin drugorzedowych dodaje sie, w temperaturze nizszej niz 30°C, ido 24 g 90%-owe- go 'kwasu mrówkowego. Mieszanine ogrzewa sie do temperatury 65—70°C i dodaje 21,5 g 40%- owego formaldehydu. Mieszanine reakcyjna ogrzewa sie w ciagu 21 godzin w temperaturze 95—100°C, po czym dodaje sie do niej 19,8 cm3 lON kwasu solnego i odparowuje pod próznia, otrzymujac biala, stala substancje. Substancje te rozpuszcza sie w wodzie i traktuje stezonym roztworem wodorotlenku sodowego. Wytracona zasade wyciaga sie eterem i wyciag osusza za pomoca siarczanu sodowego. Po przesaczeniu roztwór eterowy traktuje sie kwasem bromowo- dorowym w suchym roztworze eterowym. Osad, — 4 —który sie wytraca, odsacza sie, przemywa eterem i suszy nad wodorotlenkiem potasowym. Surowy bromowodorek przekrystaiizowuje sie z suchej mieszaniny etanolu i eteru i suszy w tempera¬ turze 42°C. Otrzymuje sie 30 mowodorków dwóch izomerycznych zasad: 2-aza- 2, 3, 4, 4-czterometylo^dwucyklo-[l, 2, 3]-oktanu i (lub) 3-aza- 2, 3, 4, 4- czterometylo- dwucyklo- [1, 2, 3]-oktanu. Ta mieszanina brom owodorków topnieje w temperaturze 250—270°C i daje wid¬ mo absorpcyjne w podczerwieni przedstawione na fig. 7, które to widmo wykazuje charakte¬ rystyczne prazki absorpcyjne przy nastepujacych dlugosciach fal, wyrazonych w mikronach (z do¬ kladnoscia ± 0,02 mikrona): 3,42; 3,50; 3,56; 3,65; 3,73; 4,01; 6,81; 6,87; 7,06; 7,16; 7,24; 7,42; 7,64; 7,80; 8,02; 8,17; 8,24; 8,34; 8,47; 8,55; 8,80; 8,95; 9,04; 9,24; 9,33; 9,50; 9,61; 9,84; 9,94; 10,22; 10,40; 10,66; 10,97; 11,07: 11,28; 11,46; 11,77; 12,69; 13,15; 13,54; 14,50.Przyklad VI. Roztwór 420 g d-kamfenu on (a) ^ = + 21,30° (c = 5, alkohol) w 450 cm3 eteru naftowego nasyca sie w ciagu -póltorej go¬ dziny suchym dhlorowodorem, mieszajac i ozie¬ biajac do temperatury 40^0. Eter naftowy i nad¬ miar chlorowodoru usuwa sie pod próznia w niskiej temperaturze i otrzymany w ten sposób chlorowodorek d-kamfenu suszy pod próznia w obecnosci wodorotlenku potasowego. Otrzy¬ muje sie 515 g produktu o temperaturze topnie¬ nia 163°C (Kofler). 415 g chlorowodorku d-kamfenu rozpuszcza sie w 3 litrach bezwodnego eteru i do otrzymanego roztworu dodaje malymi porcjami 380 g azotynu srebra utrzymujac temperature + 3°C i miesza¬ jac nastepnie w ciagu 24 godzin. Utworzony chlorek srebra oddziela sie i otrzymany w ten sposób eterowy roztwór 3Hnitroizokamfenu sto¬ suje bezposrednio do dalszej operacji.Roztwór ten dodaje sie po troche tak, aby utrzymac umiarkowane skraplanie w chlodnicy zwrotnej, do utrzymywanej w ruchu mieszaniny 171 g wodorku litowe-glinowego i 4 litrów eteru.Miesza sie przez cala noc, a nastepnie zadaje mieszanine 160 cm3 wody i 160 cm3 wodnego roztworu wodorotlenku sodowego, zawierajacego 150 g w litrze, po czyim jeszcze 500 cm3 wody.Utworzony osad odsacza sie i przemywa eterem.Polaczone roztwory eterowe zakwasza sie 385 cm3 normailnego kwasu solnego i ekstrahuje 400 cm' wody.Tak otrzymany roztwcr wodny zadaje sie pikrynianem litowym i po przekrystalizowaniu z wodnego alkoholu otrzymuje ,-:e 93 g pikrynia- nu o temperaturze topnienia 199°C (Kofler).Pikryniain przeprowadza sie w odpowiednia zasade (35 g), która rozpuszcza sie w 100 cm3 benzenu, a nastepnie dodaje 24,2 g benzaldehy¬ du. Mieszanine ogrzewa sie w ciagu 3 godzin w temperaturze 100°C, po czym benzen i wode usuwa sie przez destylacje najpierw pod zwyk¬ lym cisnieniem, a nastepnie pod próznia.Do otrzymanej zasady Schiffa dodaje sie wol¬ no 28,8 g siarczanu metylu. Zachodzi gwaltowna reakcja, która doprowadza sie do konca przez ogrzewanie w ciagu 3 godzin w temperaturze 100°C.Do wytworzonego produktu dodaje sie 200 cm3 alkoholu i 100 cm3 wody i grzewa miesza¬ nine w ciagu 3 godzin pod chlodnica zwrotna.Alkohol odpedza sie i roztwór ekstrahuje trzy¬ krotnie 50 cm3 wody, po czym alkalizuje sie.Wydzielona zasade wyciaga sie eterem, wyciag eterowy suszy i odpedza eter etylowy pod próz¬ nia. Otrzymuje sie w ten sposób 27 g mieszani¬ ny zasad, która rozpuszcza sie w 200 cm3 aceto¬ nu i przez dodanie teoretycznej ilosci chlorowo¬ doru w eterze straca chlorowodorek produktu A, topniejacy w temperaturze 315—320°C i sto¬ sunkowo nierozpuszczalny w acetonie. Przez traktowanie acetonowego lugu macierzystego nasyconym roztworem acetonowym kwasu pi- kryhowego i nastepna krystalizacje wytworzo¬ nego osadu z 600 cm3 30%-owego etanolu, otrzy¬ muje sie 18 g pdkrynianu o temperaturze top¬ nienia 275—276°C. Przez przeprowadzenie go w chlorowodorek i praekrystalizowainie z 25 cm3 metyloetyloketonu otrzymuje sie chlorowodorek produktu B (3 g) o temperaturze topnienia 252—255°C. Widmo absorpcyjne w podczerwie¬ ni tego chlorowodorku przedstawione jest na fig. 8 i wykazuje charakterystyczne prazki ab¬ sorpcyjne przy nastepujacych dlugosciach fal wyrazonych w mikronach (z dokladnoscia + 0,02 imikrona): 3,45; 3,51; 3,85; 4,05; 6,75; 6,85; 6,87; 6,92; 7,03; 7,14; 7,19; 7,25; 7,40; 7,64; 7,70; 8,03; 8,16; 8,25; 8,34; 8,50; 8,55; 8,80; 8,94; 9,03; 9,25; 9,51; 9,61; 9,85; 9,95; 10,24; 10,43; 10,66; 11,07; 11,30; 11,46; 11,75; 12,80; 13,13; 13,55; 14,45.Chlorowodorki produktów A i B sa optycznie nieczynne.Produkty A i B uwazano poczatkowo za izo¬ meryczne 3-metyloaminoizokamfeny, dalsze jed¬ nakze badania wykazaly, ze produkt A, wyosob¬ niony w sposób opisany wyzej, jest w rzeczy¬ wistosci mieszanina zwiazków, a produkt B jest chlorowodorkiem mieszaniny tych samych izo- — 5 —merycznych zasad trzeciorzedowych, które otrzy¬ muje sie wedlug przykladu V, Przyklad V11. 17 g adduktu Dielsa-Adlera, 6-etylo-6-nitHHdwucyklo-[l, 2, 2]-heptemi-2 trak¬ tuje siie, bez wstepnego uwodoundiainila podwój¬ nego wiazania, wodorkiem litowonglinowym w sposób analogiczny jak opisano w przykladzie I.Otrzymuje sie 2 (lub 3) -aza-3 (lub 2) -etylo-dwu- cyklo [1, 2, 3]^okten-6, wrzacy w temperaturze 70,5—72,5^ pod cisnieniem 13 mm Hg. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe Sposób wytwarzania aza^iwucyklo-[l, 2, 3]- oiktanów i oktenów, odpowiadajacych jed¬ nemu lub drugiemu z nastepujacych wzorów ogólnych: nik alkilowy, ich soli addycyjnych i ich soli czwartorzedowych, znamienny tym, ze trak¬ tuje sie wodorkiem litowo-glinowym zwiazek o wzorze ogólnym: w których X i Y oznaczaja kazdy atom wo¬ doru albo razem wiazanie pojedyncze, R±, Ba i R4 oznaczaja kazdy atom wodoru albo niz¬ szy rodnik alkilowy, a R3 oznacza nizszy rod- w którym X, Y, fy, Bq i R3 maja znaczenie podane wyzej (ewentualnie po redukcji pod¬ wójnego wiazania etylenowego znanymi meto¬ dami), po czym, p ile R4 oznacza nizszy rod¬ nik alkilowy, alkiluje aie otrzymana w ten sposób amine drugorzedowa i ewentualnie przeksztalca wytworzone zwiazki na sole ad¬ dycyjne lub sole czwartorzedowe. Sposób wedlug zastrz. i, znamienny tym, ze reakcje przeprowadza sie w srodowisku obo¬ jetnego rozpuszczalnika. . «. Societe des Usines Chimiaues Rhóri e-P o u 1 e n c Zastepca: inz, Józef Felkner rzecznik patentowyDo opisu patentowego nr 41873 Ark. 1 700 650 3 . 2 3 4 5 6 7 A Q 10 U I? M 14 fi DtUgObC \ 4000 2500 5000 1 3000 \ 2000 1500 1200 1000 FIG.2. 800 700 650 2 3 4 5 O^ t)LuA0bf ^ak \J +nJ\Lrr»iA.cb "5 Dlu^ObO -foU "u ci^v'f J 4000 7500 5000\ 3000 \ 2000 1500 1200 1000 FIG.3. 100 §-80 — 40 to. a £00 700 650 T WN U V- 2 3 4 5 6 1 8 3 10 II i? 13 14 fi O*"Do opisu patentowego mr 4000 2500 5000 3000'I ?000 /5C0 FIG.4. /? 2 3 "4 5 6 7 3 9 10 H I? <3 14 15 -I l i s s ¦c ¦c \ g 1 r z ¦V s; AJ O r; t< M c; zi (£ 80 o 5cw| J0fl?| 7000 /500 /?fl7 000 $00 700 650 —i—i—.—i— 1 , i__i . .i i i . ¦ i i. i 40 20 F=V KnT 2 3 4 5 6 7 3 S V U '2 '3 f4 '5 Kuao^c ^aU *c mA/oia&cta O 3 4000 2500 FIG.6. * /w w i 4* 60 20 * 5000| J00 r^\ rh JJ Li 0 2006 rr"— n ~~ *~- 150C 1 1 _l 1 . tli W w ' 1700 \h V I 1000 J 1 1__ ¦Ml H ^f J l_ S\ 800 ¦ 1 1 h * '^ » A \A V ' 700 6. /\ Iy / 50 / \ 2 3 4 5 G 7 8 S JO // 12 13 14 15Do opisu patentowego nr 41873 Ark. 3 DlLtGObC^Wcra 4000 1500 )000\ 3000\ 1000 RG.7 200 '000 W 650 3 1 5" 6 7 $ 9 iq // /? y /4 /* OllUDObC CcvVl- ur nai.WrOaacVi 4W' 2500 FIG.8 s- * C* o O 7* CC iO(J* 80 60 40 '10 0 iooo\ óuoo 2000 OOO fJUU IWJU 600 /UU t5U 2 3 4 5 0 7 m rn 3 10 H /? 13 IA 15 PL