OiHiWHcowano dula 2 kwietnia, 1989 r. * kuskus szeczypospgutej ludowej OHS PATENTOWY Nr 41*14 Ki. 49 n, 8/01— Zaklady Przemyslu Metalowego H. Cegielski *) Przedsiebiorstwo ^nstwowfe Poznan, Polska Mechwtlsm obrolowy do glowtey reWólwerófffef Patent larwa od dnia 31 marca 1958 r.Przedmiotem wyntóafctou jest mechanizm obro¬ towy do glowicy tokarek rewolwerowych, -który obracana mechanicznie glowice zatrzymuje w powozeniu roboczym, oftpowladajacyin wybra¬ nemu narzedziu i anwtóllwiajacym od razu za- skoczeaie rygla, bez ptttoeby wykonywania do¬ datkowych W znanych koitóttiik!c}adh tokarek rewolwero¬ wych z mechanicznym obrotem glowicy fewftb- weawwej za pomoca tozyfca malitan«ki^go, wy¬ laczani* mechanicznego obrotu odbywalo sie w ten apeedto, ze obrtu^ajajcy obrabiarke dopie¬ ro po ikiltealcrotnym „trafianiu" doprowadzal gtewloe tto tafetegs polozenia, ze rygiel mógl *bsubb|c si^ w *w«de gaiaado. Na przyklad w tokarkach rew^lwerawyck firmy „Waa?a", po wi*czeftfu «a pwnaca dzwigni napadu lttecha- nicznego glowicy wwalwfctfBfWej, trzeba przy- *) WftaseicM patentu a&wifcdczyl, ze twórca wyHWtazku jest inz. mgr Cyryl Skorupski. trzymac ja w polozeniu wlaczonym dopóty, do¬ póki glowica nie znajdzie sie mniej wiecej w polozeniu umozliwiajacym zaryglowanie. Na¬ stepnie próbuje sie zaryglowania glowicy rewol¬ werowej. Jezeli glowica rewolwerowa nie za¬ trzymala sie we wlasciwym polozeniu tan. gniazdo glowicy nie znajduje «ie nad ryglem, wówczas trzeba ponownie nacisnac dzwignie wlaczajaca i obrócic glowice dodatkowo o pe¬ wien kat, aby spróbowac czy da sie ona zary¬ glowac. Czynnosci te powtarza sie tak dlugo, dopóki nie zarygluje sie glowicy w polozeniu roboczym. Jezeli glowica rewolwerowa pirze- kroczyla polozenie umozliwiajace zaryglowanie, obslugujacy obrabiarke musi cofnac ja recznie (pociagajac za jedno z umocowanych tla niej na¬ rzedzi) do polozenia umozliwiajacego wprowa¬ dzenie rygla w gniazdo glowicy rewolwerowej.W rozwiazaniu wetitag wynalazku, obslugu¬ jacy tokarke rewolwerowa naciska dzwignie wlaczajaca mechaniczny obrót glowicy rewol-wenowej i gdy tylko rozpocznie sie jej obrót zwalnia on te dzwignie, ta glowica obróci sie samoczynnie o tyle, ze zatrzyma sie w nastep¬ nym polozeniu roboczym, umozliwiajacym od razu zaryglowanie. Jezeli obslugujacy obrabiar¬ ke chce, aby glowica obrócila sie o n polozen roboczych (przy niepelnym oprzyrzadowaniu glowicy rewolwerowej), to przytrzymuje en tak dlugo dzwignie wlaczajaca obrót mechaniczny w polozeniu wlaczonym, az glowica obróci sie o n-1 polozen roboczych i zwalnia ja wówczas, gdy rozpocznie ona obrót w kierunku wymaga¬ nego polozenia roboczego, w którym nastepnie samoczynnie zatrzymuje sie i daje sie od razu zaryglowac.Mechanizm wedlug wynalazku jest pokazany na rysunkach z których fig. 1 przedstawia wi¬ dok z góry glowicy rewolwerowej z czesciowym przekrojem mechanizmu obrotowego, fig. la — ten sam widok z góry glowicy rewolwerowej, lecz w mniejszej podzialce, fig. 2 — przekrój pionowy mechanizmu obrotowego, fig. 2a — schemat dzialania mechanizmu, fig. 3 — prze¬ krój pionowy osadzenia rygla, unieruchamiaja¬ cego glowice rewolwerowa, fig. 4 — szczegól konstrukcyjny z fig. 2.Dzialanie mechanizmu wedlug wynalazku jest nastepujace. Zamierzajac obrócic mechanicznie glowice rewolwerowa do nastepnego polozenia roboczego naciskamy dzwignie 1, powodujac przez to obrót walka 2 (fig. 1 i la). Na walku 2 naciete sa zeby wspólpracujace z zebatka, wy¬ konana na ryglu 3 (fig. 3), dzieki czemu obrót walka 2 powoduje wysuniecie rygla 3 z gniazda glowicy rewolwerowej. Na koncu walka 2 jest osadzony segment uzebiony wspólpracujacy z ze¬ batka 5 osadzona przesuwnie na walku 6 (fig. 2 i 2a). Obrót walka 2 powoduje wiec nie tylko wysuwanie sie rygla z gniazda glowicy rewol¬ werowej, lecz jednoczesnie przesuwa on zebatke 5 po walku 6. Na koncu walka 6 jest osadzona nakretka 7. Gdy wiec zebatka 5, przesuwajac sie po walku 6 zetknie sie z nakretka 7, to po¬ ciagnie za soba równiez walek 6 z umocowany¬ mi na nim widelkami 8, które z kolei przesuna ruchoma polówke 9 sprzegla klowego, zaklino- wamego na walku zabieraka 10 krzyza maltan¬ skiego 20 (fig. 2 i 2a). Na ruchomej polówce 9 sprzegla klowego znajduje sie rowek z osadzo¬ nymi w nim widelkami U, które za pomoca popychacza 12 wlaczaja mikrowylacznik 13, a ten z kolei wlacza silnik elektryczny 14 (fig. la). Silnik elektryczny za pomoca przekladni zebatej i przekladni slimakowej przekazuje ruch obrotowy na druga polówke 15 sprzegla klowe¬ go. Poniewaz sprzeglo klowe zostalo sprzegnie¬ te wskutek przesuniecia jego czesci ruchomej 9, wiec silnik elektryczny 14 przejmuje dalszy, juz teraz mechaniczny naped zabieraka 10, nape¬ dzajacego krzyz maltanski 20. Zamiast mikro- wylacznika 13 moznaby oczywiscie tez zastoso¬ wac inne urzadzenie, na przyklad sprzeglo klo¬ we i stosowac naped nie od silnika a od jakie¬ gos walka napedzanego przez sama obrabiarke.Na przesuwnej polówce 9 sprzegla klowego mechanizmu wedlug wynalazku znajduja sie dwa wystepy 16, wchodzace w dwa wyjecia w krzywce 17 (fig. 4 i 2). Jezeli wiec po nacisnie¬ ciu dzwigni 1 obrócimy walek 2, to najpierw nastapi odryglowanie glowicy rewolwerowej 19, a nastepnie przesuniecie walka 6, a przez wi¬ delki, 8 równiez przesuwnej czesci 9 sprzegla klowego, którego wystepy 16 wysuna sie z wy¬ jec krzywki 17. Uruchamianie silnika elektrycz¬ nego odbywa sie nieco wczesniej niz wlaczenie sprzegla klowego, a zatem sprzeglo zostaje wla¬ czone w czasie ruchu jego drugiej polówki 15.Po sprzegnieciu sprzegla jego przesuwna polów¬ ka 9 zaczyna sie obracac, a wówczas wystepy 15 wchodza na robocze wystepy krzywki 17 i po¬ mimo zwolnienia dzwigni 1, które nastepuje w chwile po rozpoczeciu ruchu obrotowego glo¬ wicy rewolwerowej, uniemozliwiaja rozlacze¬ nie sprzegla przez sprezyny 18 i trwa to dopóty, dopóki wystepy 16 nie trafiaja na wyjecia na krzywce 17. Wówczas nacisk sprezyn 18 nagle rozlacza sprzeglo klowe i nagle ustaje ruch za¬ bieraka krzyza maltanskiego, a zatem równiez obrót samego krzyza i obrót glowicy rewolwe¬ rowej, która zatrzymuije sie w polozeniu umozli¬ wiajacym zaryglowanie, bez zadnej potrzeby jakiegokolwiek „trafiania". Przesuniecie polówki 9 sprzegla klowego powoduje za pomoca wide¬ lek 11, popychacza 12 oraz mikrowylacznika 13 równiez zatrzymanie sie silnika elektryczne¬ go 14.Wyjecia krzywki 17 sa wykonane z przesunie¬ ciem o kat 180°. Poniewaz zbierak 10 krzyza maltanskiego ma dwa palce zabierakowe, wcho¬ dzace w szesc wyciec krzyza maltanskiego 20, to pólobrót zabieraka 10 (do najblizszego wsu¬ niecia sie wystepów 16 w wyjecia krzywki 17) powoduje obrót glowicy rewolwerowej o kat 60° (co jest konieczne dla szesciu polozen robo¬ czych glowicy rewolwerowej).Jezeli glowica rewolwerowa ma obrócic sie o wielokrotnosc kata 60° (o kilka pozycji ro¬ boczych), to wówczas trzeba przytrzymac dzwig- — 2 —nie 1 w polozeniu wlaczenia, draieki czemu unie¬ mozliwia sie odsuniecie przesuwnej polówki 9 sprzegla klowego i wylaczenie ruchu obroto¬ wego glowicy rewolwerowej. Gdy tylko obraca¬ jaca sie glowica rewolwerowa minie polozenie robocze poprzedzajace polozenie, jakie trzeba nastawic, wówczas zwalnia sie dzwignie 1, a wy¬ stepy 16 polówki 9 sprzegla klowego uniemozli¬ wia zatrzymanie sie glowicy rewolwerowej do¬ póty, dopóki wystepy 16 nie wsuna sie z wyjecia w krzywce 17; glowica rewolwerowa zatrzyma sie wówczas w polozeniu umozliwiajacym zary¬ glowanie jej. PL