W celu latwiejszego poruszania sie po ciez¬ kim terenie pojazdów silnikowych ze sprze¬ zonymi z nimi przyczepami, naczepami i ma¬ szynami, nie tylko holujace pojazdy (samo¬ chody, ciagniki itp.), lecz i holowane przez nie pojazdy zostaja zaopatrzone w naped wszystkich osi w -celu calkowitego wykorzy¬ stania ogólnego ciezaru lub przylegania kól do nawierzchni.Wada dotychczasowych ukladów polega na skomplikowaniu mechanizmów napedowych, poniewaz ,musza one byc wyposazone pomiedzy osiami w mechanizmy róznicowe w celu za¬ pobiezenia powstawaniu niebezpiecznych sil bocznych. Inna wada jest okolicznosc, ze przy jezdzie na zakretach, napedzane kola przy- przezonego pojazdu nie tocza sie po sladach pojazdu holujacego.Obie wady usuwa wynalazek, którego istota polega na tym, ze przyczepy, siodlowe naczepy i maszyny z napedzanymi kolami sa wyposa¬ zone jednoczesnie w samoczynne urzadzenia kierownicze, które w róznych wykonaniach moze byc zastosowane równiez w doczepia¬ nych pojazdach bez napedzanych osi.Przy stosowaniu tych kierowniczych urza¬ dzen stosunkowo prostych pod wzgledem pro¬ dukcji, zostaje osiagniete na zakretach zakres¬ lanie, przez kola wszystkich przyprzezonych pojazdów lub maszyn luków równych lub pra¬ wie równych polowie srednicy luku opisywa¬ nego przez tylne kola (lub gasienice) odnosnego pojazdu, dzieki czemu odpada koniecznosc wy¬ posazenia pojazdów w skomplikowane i pro¬ dukcyjnie kosztowne miedzyosiowe mechaniz¬ my róznicowe, których uzytkowanie jest pola¬ czone z szeregiem ujemnych stron.Przyklady wykonania wynalazku uwidocznio¬ ne sa na schematycznym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia dotychczasowy uklad, fig. 2 — uklad wedlug wynalazku, fig. 3 — odmiane tego ukladu, fig. 4 — jeszcze inna odmiane ukladu.Dla porównania, fig. 1 uwidacznia przyklad dotychczasowego wykonania przyczepy z osia 1 napedzana, lecz hie sJsrowana. Z pojazdu ho¬ lujacego z nie napedzana (lub tez napedzana) przednia osia 11, moment obrotowy silnika 10 zostaje przenoszony za pomoca miedzyosiowe¬ go róznicowego mechanizmu 3 z jednej strony na wlasna tylna os 12, przez pomocniczy zes¬ pól kól zebatych z róznicowym mechanizmem 4, z! drugiej strony przez przegub 5, wal 6 i po- nMHlfe^y zespól kól zebatych z róznicowym mechanizmem 7 na napedzana os 1 przyczepy.Jak to jest widoczne z rysunku, kola przy¬ czepy poruszaja sie na zakretach po luku, o innym mniejszym promieniu, niz kola osi 12 pojazdu holujacego, wskutek czego kola zebate obu osiowych róznicowych mechanizmów 4 i 7 obracaja sie z róznymi szybkosciami w stosun¬ ku do oznaczonych promieni R i r. Z tej róz¬ nicy obrotów kól wynika koniecznosc umiesz¬ czenia miedzyosiowego róznicowego mechaniz¬ mu 3.Fig. 2 przedstawia równiez przyczepe z jedna napedzana osia 1 wyposazona jednak, w wy¬ konane zgodnie z wynalazkiem, samoczynne sterownicze urzadzenie 8, o normalnym, zna¬ nym dzialaniu. Koniec tego urzadzenia jest zawieszony na sworzniu 9, nieruchomo umiesz¬ czonym na tylnej osi 12, wskutek czego zmiana wzajemnego polozenia osi 1 i 12 powoduje na zakretach samoczynne nastawienie kól osi 1, by promien R luku byl wspólny dla srodków obu osi 1 i 12. W tych warunkach, miedzy- osiowy mechanizm róznicowy nie jest potrzeb¬ ny. Uwidocznione sterownicze urzadzenie 8, w celu prostszego przenoszenia napedu, sto¬ suje normalne sterowanie zwrotne osi, takie jak przednich osi zwyklych samochodów. Mogly by to byc równiez uzyte urzadzenia sterowni¬ cze innych znanych systemów, np. sztywna os przednia, obracajaca sie dokola sworznia w polowie jej dlugosci, zwykle stosowana w czterokolowych przyczepach.Na fig. 3 jest uwidoczniony przyklad zasto¬ sowania czterokolowej przyczepy, której obie osie 1, 2 sa napedzane za pomoca przegubów 5, 5', walów 6, 6' i miedzykolowego róznico¬ wego mechanizmu 7, 7". Przyczepa jest i w tym przypadku wyposazona w samoczynne urza¬ dzenie kierownicze, sztywna przednia os 1 i tyl¬ na os 2 z kierowaniem za pomoca zwrotnic.Z powodu przyjetego konstrukcyjnie wykonania przedniej osi 1 przyczepy, jej napedzane kola podazaja po drodze o luku takim samym, jak napedzane kola tylnej osi 12 ciagnika. Na¬ pedzane kola tylnej osi 2 przyczepy zostaja w taki sposób nakierowane, w zaleznosci od wzajemnego wychylenia osi 1 i 2, ze i w tym przypadku opisuja luk taki sam, jak nape¬ dzane kola tylnej osi 12 ciagnika. Wynala¬ zek nie jest jednak ograniczony przez liczbe napedzanych osi, ani tez przez uklad stero¬ wania tych osi. Mozliwe jest zastosowanie wszystkich znanych ukladów napedu i stero¬ wania osi z warunkiem jedynie, by polowa R promienia luku byla wspólna dla srodków wszystkich osi. Wynalazek moze byc równiez rozszerzony na pociag samochodowy, utworzony z ciagnika i kilku przyczep.Fig. 4 przedstawia przyklad zastosowania naczepy siodlowej z, napedzana osia 1, z podo¬ bienstwem do przykladu wedlug fig. 2. Jak w przyczepie wedlug fig. 2 tak równiez i w na¬ czepie siodlowej wedlug fig. 4, rozstep kól i rozmieszczenie ladunku moze byc tak obra¬ ne, by odpowiednia czesc obciazenia przypadala na napedzana os 12 ciagnika.Wspomniane juz mechaniczne przenoszenie napedu jest wtedy bardzo proste i ogranicza sie do zakonczenia napedzajacego walu ciagni¬ ka obracajacym sie z ta sama szybkoscia przegubem (oznaczonym 5, 5', 5" — na fig. 2, 3, 4), umieszczonym na sprzegajacej osi lub w jej poblizu. W przypadku niewspólosiowosci, korzystne jest umieszczenie przegubu pionowo nad lub pod sprzeglem przyczepy. Pojedyn¬ czy, o jednakowej szybkosci obrotu przegub, z uwagi na wieksze odchylenia, moze byc zastapiony przez dwa przeguby zwykle lub o jednakowych obrotach, umieszczone wedlug ogólnych zasad w taki sposób, by naped nape¬ dzanych osi przyczepy, siodlowej naczepy lub maszyny stawal sie równomierny. Samo przez sie jest zrozumiale, ze przekladnie poszczegól¬ nych osi musza byc zawsze tak dobrane, by szybkosc na obwodzie napedzanych kól lub gasienic ciagnika oraz kól przyczepy lub sio¬ dlowej przyczepy byly zawsze jednakowe.Przyczepy, a równiez siodlowe naczepy moga byc rozlaczalne, zas przez odpowiednie znor¬ malizowanie przekladni i umieszczenie sworzni, przekazujacych ruch sterowania, moze byc osiagniete wszechstronne zastosowanie ciagni¬ ków, jak równiez przyczep, siodlowych na¬ czep, maszyn, dzial itp.Równiez korzystny jest ten uklad dla ma¬ szyn wymagajacych specjalnego napedu z ciag¬ nika podczas jazdy lub postoju. Taki naped moze byc nadany przez sam ciagnik lub przez oddzielny naped.Wynalazek czyni ekonomicznym wytwarza¬ nie i uzytkowanie podobnych pojazdów. PL