PL41356B1 - - Google Patents

Description

Opabllkowana dnia 10 grudnia 1958 r. wwh rzedu Patentowej -:Higa Bzaczynesptlrtej Ludp POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 41356 KL 12 o, 10 VEB Chemische Fabrik Griinau Berlin-Grunau, Niemiecka Republika Demokratyczna Sposób wytwarzania mieszaniny kelali z cyklicznych ketonów i alkoholi wielo wodorotlenowych Patent trwa od dnia 31 grudnia 1956 T.Przedmiotem wynalazku jest, latwy i tani sposób otrzymywania mieszaniny cyklicznych ketali z ketonów pierscieniowych nalezacych do rzedu zwiazków hydroaromatycznych, na przy¬ klad z cyklolieksanonu lub metylocykloheksa- nonu, i alkoholi Wielowodorotlenowych jak gli¬ kolu etylenowego, butanodiólów, heksanotrio- lów, pentaerytrytu i linnych.Tego rodzaju ketale stosuje sie do wytwarza¬ nia srodków pomocniczych do farbowania pel- nosyntetycznych wlókien. Jest rzecza znana ze acetale i ketale mozna wytwarzac przy wspól¬ udziale kwasnych katalizatorów, jak silne kwa¬ sy nieorganiczne albo sulfokwasy aromatyczne, w obecnosci soli pochlaniajacych wode, na przy¬ klad chlorku wapniowego i siarczanu sodowe¬ go, w temperaturze ponizej 37—38°C (patent Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 2668862).Stwierdzono, ze przez ketalowande cyklicznych ketonów, jak cykloheksanon i metylocyklohe- ksanon, oraz alkoholi wielowodorotlenowych w obecnosoi odpowiednich kwasnych katalizato¬ rów i soli odciagajacych wode, zwlaszcza siar¬ czanu sodowego, otrzymuje sie mieszanine ketali odpowiednia do wyzej wymienionych celów, o duzej zawartosci wysokoczasteczkowych sklad¬ ników, jesli reakcje prowadzic najpierw w. tem¬ peraturze 90—100°C, a nastepnie mieszanine re¬ akcyjna schlodzic do temperatury 30 °C lub niz¬ szej.Przy tym sposobie prowadzenia reakcji pow¬ staje nie tylko zwykle ketale odpowiednich al¬ koholi wielowodorotlenowych z cykloheksano- nem lub metylocykloheksanonem, lecz równiez ketale tworzacego sie jednoczesnie cykloheksy- lideno-cykloheksononu lub metylocykloheksyli- deno-metylocykloheksanonu.Lepsza skutecznosc dzialania tych ostatnich zwiazków w wyzej wymienionej dziedzinie za¬ stosowania jest znana. Opisany wyzej przebieg reakcji jest niespodziewany, gdyz dodany w celu wiazania wody siarczan sodowy w temperaturze90—100 °C nie moze przylaczyc wody, poniewaz w temperaturze 33°p i powyzej moze istniec tylko w postaci bezwodnej soli, wiadomo zas, ze dla prawidlowego przebiegu acetalowania i ketaloiwania natychmiastowe odprowadzenie wydzielonej w czasie reakcji wody jest szcze- gólmie wazne.Korzystnie jest prowadzic proces wedlug wy¬ nalazku, nie jak zwykle przy acetalowaniu z nadmiarem alkoholu, lecz albo przy zachowa¬ niu stosunków molowych 1 :1 albo tez z ma¬ lym nadmiarem ketonu.W odróznieniu od produktów reakcji, które otrzymuje sie w temperaturze nieiprzekracza- jacej 37°C zgodnie ze sposobem wedlug wspom¬ nianego patentu Stanów Zjednoczonych Ameryki, produkty reakcji otrzymane sposobem wedlug wynalazku wykazuja stosunkowo wieksza za¬ wartosc wyzej wrzacych skladników, co wi¬ doczne jest z krzywej wrzenia, podanej na za¬ laczonym rysunku.Wartosci tej krzywej otrzymano przez de¬ stylacje pod cisnieniem 4 mm Hg 200 g pro¬ duktu ketalizacji.Krzywa A pokazuje przebieg wrzenia pro¬ duktu porównawczego otrzymanego zgodnie z patentem Stanów Zjednoczonych Ameryki, zas krzywa B — produktu otrzymanego zgodnie z nizej podanym przykladem.Nastepujacy przyklad wyjasnia blizej sposób wedilug wynalazku. Wytwarzanie ketali z in¬ nych cyklicznych ketonów i innych alkoholi wielowodrotlenowych przebiega w ten sam spo¬ sób.Przyklad. Do naczynia o pojemnosci 1000 li¬ trów zaopatrzonego w mieszadlo, chlodnice zwrotna i plaszcz do ogrzewania i chlodzenia, wprowadza sie 250 kg cykloheksanonu i 230 kg 1,3 — glikolu butylenowego, po czym mieszajac dodaje sie 40 kg prazonego siarczanu sodowego oraz 7 kg stezonego kwasu siarkowego.Mieszanine reakcyjna, przy stalym mieszaniu, ogrzewa sie za pomoca pary do temperatury 90—100° C i w tej temperaturze miesza dalej w ciagu 15 minut. Nastepnie wylacza sie ogrze¬ wanie para i ochladza mieszanine reakcyjna woda, przy ciaglym mieszaniu, do temperatury 30°C.Po uplywie 30 minut kwas (uzyty jako ka¬ talizator) zobojetnia sie kalcynowana soda i na¬ czynie reakcyjne, przy ciaglym mieszaniu, na¬ pelnia sie woda. Po tym wylacza sie miesza¬ dlo. Utworzona mieszanina ketali wydziela sie na powierzchni w postaoi jasno-zóltej oleistej cieczy. Po odpuszczeniu lugu spodniego i po ewentualnym powtórnym przemyciu woda otrzy¬ muje sie tej cieczy 210 kg.Produkt zawiera tylko niewielkie ilosci nie- przereagowanego cykloheksanonu i do wielu ce-. lów moze byc dalej przerabiany bez dalszego oczyszczania. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania mieszaniny ketali z cy¬ klicznych ketonów i alkoholi wielowodorotle- nowych przy wspóldzialaniu znanych katali¬ zatorów acetalowania, w obecnosci soli odciaga¬ jacych wode, zwlaszcza siarczanu sodowego, zna¬ mienny tym, ze mieszanine reakcyjna ogrzewa sie do temperatury 90—100°C i nastepnie ochla¬ dza do temperatury 30°C lub nizszej. VEB Chemische Fabrik Grunau Zastepca: Kolegium Rzeczników PatentowychDo opisu patentowego nr 41356 "6 50 -too i50 100, PL