( Opublikowano dnia 23 sierpnia 1958 r.Urzedy \'\*i*ui ./.v-sj i j Pilili fct^o;^!^i'Jt?n | POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 41198 KL 12 o, 11 Leon Krupinski Lódz, Polska Sposób wytwarzania estrów o symetryczne] budowie czasteczki Patent trwa od dnia 17 czerwca 1957 r.Znany jest sposób wytwarzania estrów, pole¬ gajacy na przepuszczaniu par alifatycznych alko¬ holi nad katalizatorami odwadarniajacymi. Spo¬ sób ten jest niedogodny, poniewaz wymaga sto¬ sowania podwyzszonego cisnienia, stosunkowo wysokich temperatur oraz kosztownych urzadzen.Stwierdzono, ze mozna otrzymywac estry o symetrycznej budowie czasteczki z alifatycznych alkoholi w srodowisku cieklym w obecnosci srodków utleniajacych.Reakcja przebiega wedlug nastepujacego schematu: 2RCH2OH + 20 - RCOOCH2 * R + 2H20 Przy zastosowaniu reakcji jako substratu np. metanolu otrzymuje sie mrówczan metylowy, etanolu-octan etylowy, propenolu-propionian propylowy itd.Sposób wedlug wynalazku przeprowadza sie nastepujaco: do wyolowionego reaktora wprowa¬ dza sie wode, kwas mineralny (np. siarkowy, azotowy, solny) oraz alkohol. Nastepnie przy równoczesnym chlodzeniu, wsypuje sie do reak¬ tora substancje o wlasciwosciach utleniajacych.Jako substancje utleniajaca mozna stosowac nad¬ manganian potasowy, dwutlenek manganowy, chromian lub dwuchromian sodowy albo potaso¬ wy, trójtlenek chromowy, dwutlenek olowiu itp.W przypadku stosowania innego kwasu anizeli solnego, korzystne jest dodanie do masy reagu¬ jacej malej ilosci soli chlorowcowej, np. NaCl, NaBr, KJ, KCLOs, CaOCte. Substancje utleniajaca wprowadza sie do reakcji w ilosci stechiomet- rycznej lub z okolo 10%-owym nadmiarem.Powstajacy w czasie przemiany ester, gromadzi sie na powierzchni masy poreakcyjnej, od której oddziela sie go i oczyszcza w znany sposób.Przyklad I. Do zelaznego reaktora, wy¬ lozonego olowiem, wlewa sie 8 czesci wagowych wody oraz mieszajac, 15 czesci wagowych stezo¬ nego technicznego kwasu siarkowego, przy czym reaktor chlodzi sie woda, znajdujaca sie w plasz¬ czu wodnym. Nastepnie wprowadza sie do roz¬ tworu 3,2 czesci wagowe etanolu 95%-owego i 0,3 czesci wagowe chlorku sodowego, po czymporcjami wsypuje sie 8 czesci wagowych chro¬ mianu potasowego, regulujac równoczesnie tem¬ perature tak, azeby wynosila ona ponizej 70°C.Im energiczniejsze jest mieszanie i chlodzenie (przeponowe) mieszaniny reakcyjnej, tym krót¬ szy jest czas reakcji. Wydzielona warstwe estro¬ wa oddziela sie od roztworu poreakcyjnego w rozdzielaczu, a nastepnie oczyszcza w znany sposób.Przyklad II. Do wyolowionego reaktora wprowadza sie 8 czesci wagowych wody, 20 czesci wagowych stezonego technicznego kwasu siarko¬ wego, 5 czesci wagowych technicznego n-butanolu oraz 0,5 czesci wagowych soli kuchennej. Do za¬ wartosci reaktora chlodzonej przeponowo, wsy¬ puje sie nastepnie porcjami 7 czesci wagowych technicznego dwutlenku manganowego utrzymu¬ jac temperature masy reakcyjnej ponizej 70°C.Po ukonczonej reakcji oddziela sie warstwe surowego estru w rozdzielaczu i oczyszcza w znany sposób. PL