Znane sa wirówki ze stozkowym bebnem sito- towym, w których obraca sie stozkowy slimak przenosnikowy z pewna predkoscia wzgledem bebna sitowego. Maszyny te sa wykonywane z walem wirówkowym zarówno pionowym jak i poziomym. Slimak, którego zwoje znajduja sie tylko w niewielkiej odleglosci od sita beb¬ na, wywiera dzialanie hamujace lub przeno¬ szace przy przepuszczaniu materialu wprowa¬ dzonego do odwadniania, zaleznie od stozkowa- tosci bebna sitowego. Gdy stozkowatosc jest tak duza, ze material pod wplywem sily od¬ srodkowej porusza sie samorzutnie od otworu wejsciowego do wylotowego, to slimak wywiera dzialanie hamujace, w przeciwnym zas razie dzialanie przyspieszajace ruch. Skok slimaka zawsze dobiera sie tak, zeby slimak przenosil material od wejscia do wjyscia, W tych konstruk¬ cjach slimak przenosnikowy jest wykonany z twardego materialu, np. z zelaza, metalu itd.Urzadzenia tego rodzaju nadaja sie przewaznie do odwadniania materialów, posiadajacych ziar¬ nista^ luzna strukture. Gdy jednak material od¬ wadniany posiada wlasciwosci muliste lub tez wykazuje sklonnosc do przywierania do sita, to wówczas zjawiaja, sie znaczne trudnosci.Przy odwirowywaniu materialów wlóknistych: lub mulistych lub materialów zawierajacych substancje smarowe, np. produkty bialkowe lub podobne, to material odwirowywany przechodzi zawsze miedzy zewnetrznymi krawedziami zwo- jfótw slimaka i sitem i wówczas zostaje docisnie¬ ty do sita tak mocno, iz powoduje zanieczysz¬ czanie sie i zatykanie powierzchni sitowych.Przy wzrastajacym ; zanieczyszczeniu wirówki zwoje slimaka wywieraja nacisk na powterzcl*- nie sitowa, powodujac uszkodzenie lub zniszcze¬ nie sita. Istnieje bowiem wymag£*W o#)e^ do stosowania mozliwie drobflyel* oczek si¬ wych, azeby w odwirowanej ejeess bflflo jak najmniej czastek stalych* Ift«ehy sitowe o bar¬ dzo drobnym dziurkowaniu sa jednak, jak wia-domo, bardzo. cienkie i malo wytrzymale. To ^am^ mozna jtow^edzj^c o delikatnych tkani¬ nach metalowych.}Tkanina taka, w przypadku fe. materialów wlóknistych oraz materialów powo¬ dujacych zanieczyszczenie sita, nie nadaje sie do uzytku, gdyz oczka sitowe zatykaja sie juz po krótkim czasie, a gaza sitowa jest narazona na znaczne zuzycie. Z tego wzgledu stosowanie plócien filtrowych jest niemozliwe.Wszystkie te wady wirówek o stozkowym bebnie sitowym, wewnatrz którego porusza sie z predkoscia wzgledna slimak przenosnikowy z zelaza lub podobnego twardego materialu, usuwa wynalazek. Polega on na tym, ze za¬ miast slimaka przenosnikowego, wykonanego z materialu twardego, stosuje sie slimak wyko¬ nany ze szczotek. Latwo zauwazyc, ze slimak szczotkowy moze z powodzeniem zastapic dzia¬ lanie slimaka z materialu twardego, a jedno¬ czesnie dzieki miekkosci szczotek nie zagraza obiciu sitowemu. Slimak szczotkowy posiada ponadto te wazna zalete, ze wskutek wzgledne¬ go ruchu w stosunku do bebna sitowego omiata sito i tym samym odslania oczka sitowe. Przy uzyciu slimaka szczotkowego mozna stosowac obicie sitowe zarówno z blachy, jak i z tkaniny sitowej lub z plótna filtrowego. Aby uzyskac jak najlepsza ochrone obicia sitowego wybiera sie material, jak równiez grubosc szczecin szczo¬ tek odpowiednio do rodzaju odwirowywanego materialu, oraz od rodzaju stosowanego sita, np. blachy sitowej, tkaniny sitowej lub plótna fil¬ trowego.W .zaleznosci od potrzeby ustawia sie szczotki z wiekszym lub mniejszym naciskiem na po¬ wierzchnie sitowa. W tym celu stosuje sie urza¬ dzenia, które umozliwia przesuwanie stozkowe¬ go slimaka szczotkowego podczas pracy w kie¬ runku osiowym walu bebna sitowego, doprowa¬ dzajac w ten sposób szczotki wiecej lub mniej do powierzchni sitowej.Na rysunku przedstawiono schematycznie przedmiot wynalazku w wykonaniu przyklado¬ wym wirówki sitowej ze stozkowym bebnem o ukladzie poziomym walu, przy czym fig. 1 przedstawia przekrój podluzny wirówki, fig. 2 — przekrój poprzeczny, a fig. 3 — schematycz¬ ny uklad slimaka szczotkowego z zaznaczeniem kierunku przenoszenia.Material podlegajacy odwadnianiu wprowadza sie przez przewód doplywowy 1 do bebna sito¬ wego 2, którego scianka wejsciowa 3 posiada w tym celu szczelinowe otwory 4. Scianka 3 jest polaczona "z walem wydrazonym 5, osadzo¬ nym w lozyskach 6 i 7. Naped bebna sitowego odbywa sie za pomoca kola pasowego 8 zamo¬ cowanego na wale wydrazonym 5. Wewnatrz bebna sitowego 2 obraca sie z predkoscia wzgledna slimak szczotkowy 9, który, jak wi¬ dac na fig. 2, jest wykonany z oddzielnych od¬ cinków szczotkowych 10. Poszczególne odcinki szczotkowe sa zamocowane na wale 12 za po¬ moca uchwytów szczotkowych 11. Wal 12 jest osadzony w wale wydrazonym 5 na lozyskach 13 i 14. Na wale 12 jest umocowane kolo nape¬ dowe 15. Wzgledna liczba obrotów bebna sito¬ wego i slimaka szczotkowego jest zapewniona dzieki zastosowaniu kól pasowych 8 i 15 o róz¬ nych srednicach.Urzadzenie do przestawiania slimaka szczot¬ kowego w kierunku osi bebna sklada sie z pro¬ wadnicy 16 osadzonej na wale 12 miedzy dwo¬ ma pierscieniami 17. Jezeli pierscienie toczne 17 sa polaczone z walem na stale, to lozysko pro¬ wadnicy powinno byc dzielone. Prowadnica 16 jest osadzona w narzadzie 18 w ten sposób, ze moze byc przesuwana np. za pomoca sruby 19 w kierunku strzalek / i II. Dzieki temu slimak szczotkowy moze byc przestawiany podczas ru¬ chu tak, iz mozna na jakis czas dociskac szczot¬ ki do powierzchni sitowej w celu lepszego jego oczyszczenia okresowo lub zaleznie od po¬ trzeby, a po oczyszczeniu mozna slimak znowu cofnac w jego polozenie robocze przy mniej¬ szym dzialaniu szczotek .Fig. 3 przedstawia schematycznie uklad sli¬ maka szczotkowego jednozwojowego w bebnie sitowym, przy czym jednak w podobny sposób moze byc wykonany slimak wielozwojowy. Przy wzglednym ruchu slimaka szczotkowego w sto¬ sunku do sita w kierunku strzalki 117 odbywa sie przenoszenie slimaka szczotkowego w kie¬ runku strzalki IV. PL