Opublikowano dula 1 aiarpftia ItM r, K a^«^ < POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITE) LUDOWE) OPIS PATENTOWY ' Nr 40839 KI. 17 f, 5/03 Waclaiu Hennel Kedzierzyn, Pobita Sposób zamocowania rurek w plycie sitowej wymiennika ciepla przez spawanie Patent trwa od dnia 1 lipca 1957 r.W konstrukcji wymienników ciepla istotne zagadnienie stanowi sposób zamocowania rurek w plycie sitowej. Rozwiazanie tego zagadnienia jest tym trudniejsze, im wyzsza jest tempera¬ tura pracy urzadzenia oraz im mniejsza jest srednica rurek. Najstarszy i do dzis najbardziej rozpowszechniony sposób polega na rozwalco- waniu konca rurki w otworze plyty sitowej specjalnym narzedziem. Poniewaz szczelnosc i wytrzymalosc polega tu na naprezeniach za¬ wartych w koncu rurki i w sicie — polaczenie to nie zapewnia trwalej szczelnosci przy wyz¬ szych temperaturach, które jak wiadomo sprzy¬ jaja samoczynnemu rozladowaniu sie wszelkich naprezen. Ponadto sposobu tego nie mozna sto¬ sowac do rurek mniejszych niz okolo 12 mm srednicy wewnetrznej, a to ze wzgledu na trud¬ nosci budowy odpowiednio mocnego narzedzia o tak malych wymiarach, którym moznaby je rozwalcowywac. Rozwalcowanie malych rurek mozna zastapic w znany sposób rozbijaniem ich od wewnatrz trzpieniem z kulistym zakoncze¬ niem. Wada tego sposobu jest powstawanie pod¬ czas rozbijania dosc duzej sily osiowej, która utrudnia polaczenie wzglednie powoduje inne komplikacje. Ponadto w Wyniku koncowym otrzymuje sie polaczenie o niezbyt równym do¬ cisku rurki do otworu na calej grubosci plyty.Spawanie rurki z plyta sitowa nasuwa trud¬ nosc, polegajaca na kolizji ze znana; zasada spawalnicza, W mysl której dobra spoina po¬ wstaje tylko miedzy elementami o zblizonej grubosci. Tymczasem grubosc scianki rurki jest zwykle znacznie mniejsza od grubosci plyty si¬ towej, w szczególnosci w przypadku rurek o malej srednicy. Trudnosc te mozna czesciowo ominac w znany sposób przez wykonanie w si¬ cie odpowiedniego rowka otaczajacego otwór, lecz rozwiazanie to nasuwa inne z kolei trud¬ nosci, jak np. koniecznosc stosowania stosun¬ kowo duzego odstepu miedzy rurkami.Przedmiotem wynalazku jest sposób zamoco¬ wania rurek w plycie sitowej szczególnie do¬ godny w przypadku rurek o malej srednicy, za* pewniajacy szczelnosc i wytrzymalosc przy wy¬ sokich temperaturach. Polega on na tym, zejBajpierw wytwarza sie slepa koncówke rury, albo, przez* zapawanle konca rury i dalsze na¬ lozenie odpowiednie!* ilosci spoiny, albo.przez wypelnienie wnetrza rury na odpowiednio dlu¬ gim odcinku spoina lub stopionym metalem albo przez speczenie scianek rury przy jej koncu do calkowitego lub czesciowego zamkniecia swia¬ tla. W dalszym ciagu koncówke otrzymana we¬ dlug jednej z wymienionych tu trzech odmian sposobu wedlug wynalazku przetacza sie w mia¬ re potrzeby, aby jej przywrócic pierwotna sred¬ nice zewnetrzna. Tak przygotowany koniec rut¬ ki umieszcga rgie ^w otwuixe -plyty sitowej-ocaz ^ laczy z nia spoina wtopiona w rowek utwo¬ rzony przez obydwa elementy. Spawanie to od¬ bywa sie zgodnie ze wspomniana zasada spa¬ walnictwa, poniewaz pelna koncówka jest w przyblizeniu tak samo masywna, jak otacza¬ jaca ja czesc plyty sitowej. Ostatnia faza mon¬ tazu jest przewiercenie otworu wiertlem o sred¬ nicy tej samej co przeswit rurki lub nieco mniejszej. Centrycznosc wiercenia mozna za¬ pewnic albo przez wykonanie centrycznego za¬ glebienia przy przetaczaniu koncówki albo tez za ^pomoca odpowiedniego szablonu.Z patentu nr 40149 znany jest sposób laczenia rur wymiennikowych z plyta sitowa w konwer¬ terach syntezy amoniaku przez spawanie sle¬ pych koncówek rur.Sposób znany rózni sie tym od sposobu we¬ dlug wynalazku, ze posluguje sie koncówkami odrebnie wytoczonymi z preta, które laczy sie z rurkami przez spawanie obwodowe. Nowosc i zarazem przewaga sposobu wedlug wynalazku polega na uniknieciu spawania obwodowego, które przy malych srednicach rurek jest uciazli¬ we lub wrecz niemozliwe. Dalsza przewaga spo_ sobu wedlug wynalazku polega na tym, ze rur¬ ka zaopatrzona w koncówke, przygotowana do zapawania z dnem sitowym, nie ma zadnego rozszerzenia, wobec czego mozna ja przesuwac przez zespól przegród wymiennika, tak zwanych szykan. Dzieki temu sposób wedlug wynalazku mozna zastosowac do zamocowania rurek w obu plytkach sitowych, nawet w przypadku istnie¬ nia szykan.Rysunek przedstawia schematycznie przyklad zamocowania rurek w plycie sitowej wymien¬ nika sposobem wedlug wynalazku, w kolejnych fazach postepowania, przy czym na fig. 1 uwi- _ doczniono rurke, .której koniec zostal napawa¬ ny, na fig. 2 — rurke, której koniec zostal wy¬ pelniony spoina lub wypelniony w dowolny in¬ nych sposób. Rurka przygotowana jak uwidacz¬ nia fig. 1 lub fig. 2 wymaga uksztaltowania koncówki jak na fig. 3, nastepnie spawa sie ja z plyta sitowa jak uwidacznia fig. 4 i przewier¬ ca jak uwidoczniono na fig. 5. PL