Wynalazek dotyczy urzadzenia do samoczyn¬ nej regulacji ruchu posuwowego pewnych na¬ rzadów obrabiarek lub innych maszyn o ste¬ rowaniu hydraulicznym.Wynalazek polega zasadniczo na skombino- waniu z normalnym sterowaniem hydraulicz¬ nym maszyny, z jednej strony regulatora o tlo¬ ku róznicowym, poddanym dzialaniu sprezyny o nastawianym napieciu, spelniajacego role za¬ woru odciazajacego i zapewniajacego samoczyn¬ na regulacje w zaleznosci od oporu, jaki na¬ potyka posuw, a z drugiej strony regulatora cieplnego, zawierajacego dlawik i element od¬ ksztalcamy lub Inny organ, wrazliwy na cieplo.* Wlasciciele patentu oswiadczyli, ze twórca wyna¬ lazku jest Edmond Andre. przeznaczonego do korygowania wahan posu¬ wu, wywolanych zmiana lepkosci krazacego plynu sterowania hydraulicznego.Wynalazek jest tytulem przykladu blizej wy¬ jasniony w oparciu o rysunek, na którym urza¬ dzenie wedlug wynalazku jest przedstawione schematycznie w jednym rzucie.Na rysunku tym cyfra 1 oznaczono suport obrabiarki, który ma byc korygowany samo¬ czynnie w przypadku wahan wielkosci posuwu, wywolanych w toku pracy z jednej strony przez wahania wielkosci oporu, na jaki napotyka na¬ rzedzie 2, osadzone na tym suporcie, a z dru¬ giej strony przez zmiane lepkosci cieczy ste¬ rowania hydraulicznego*.Naped hydrauliczny suportu 1 sklada sie z glównego cylindra 3 z wmontowanym prze-suwnie tlokiem 1, którego drag tlokowy pola¬ czony jest sztywno z kadlubem 5 maszyny.^JfA to bylo juz wyjasnione wyzej, wedlug wynalazku naped ten jest napedem kombinowa- nyhi, skladajacym sie z jednej strony z regula¬ tora 6 o tloku róznicowym, przeznaczonego do zapewnienia regulacji samoczynnej w zalezno* sci od napotykanego przez suport oporu przesu¬ wu i z drugiej strony z regulatora cieplnego 7, zawierajacego dlawik i element odksztalcamy o duzym wspólczynniku rozszerzalnosci, prze¬ znaczonego do korygowania wahan posuwu, wy¬ wolanych przez zmiane lepkosci cieczy obiego¬ wej napedu hydraulicznego. ' Regulator 6 zawiera cylinder 8 o dwóch róz¬ nych srednicach 9 i 10, w których ulozone sa odpowiednio dwie glowice U i lla tloka róz¬ nicowego, poddanego dzialaniu sprezyny 13, której napiecie mozna nastawiac wkretem 14.W glowicy lla zostala zaprojektowana zwezaja¬ ca sie szczelina 16. Na tejze glowicy opiera sie swym podtoczeniem 12a tlok 12, równiez osa¬ dzony wewnatrz srednicy 10 cylindra 8.Przestrzen 3a z przodu tloka 4 jest polaczona za posrednictwem rurociagu 17 z mechanizmem, dostarczajacym ciecz pod cisnieniem, a nie po¬ kazanym na rysunku. Ten rurociag posiada od¬ galezienie 18, prowadzace do 'przestrzeni 19, utworzonej miedzy scianka zewnetrzna glowi¬ cy lla i scianka cylindra o srednicy 9.Przestrzen 20, zawarta miedzy górna po¬ wierzchnia czolowa glowicy lla i dolna po¬ wierzchnia czolowa tloka 12, jest polaczona ze zbiornikiem zasilajacym 34 cieczy za pomoca rurociagu 21 zaopatrzonego w odgalezienie 22, prowadzace do przestrzeni 23, umieszczonej pod dolna powierzchnia czolowa glowicy tloka 11.Wreszcie przestrzen 24, utworzona powyzej tlo¬ ka 12, jest polaczona za posrednictwem rurociagu 25 z rurociagiem 26, prowadzacym w jednym kie¬ runku do przestrzeni 27 cylindra 3, a w drugim kierunku — do wytoczenia pierscieniowego 15 wy¬ konanego w regulatorze cieplnym 7, który te¬ raz zostanie opisany szczególowo.Regulator ten sklada sie z cylindra 28 z osa¬ dzona we wnetrzu jego tuleja 29, w scianie której wykonany jest otwór 30, prowadzacy do wydrazenia pierscieniowego 15, wyzej juz wspomnianego, oraz dwa otwory 31 $ 3la po¬ laczone z rurociagiem 32. Koniec górny rurocia¬ gu 32 uchodzi do przestrzeni 33 w górnej cze¬ sci cylindra 28, a jego zakonczenie dolne ucho¬ dzi do przestrzeni 34 w zbiorniku cieczy napedu hydraulicznego.We wnetrzu tulei 29 jest umieszczony po¬ dwójny tlok dlawicowy, posiadajacy glowice 35, wyposazona w rowek 38 i powiazana z druga glowica 36 za posrednictwem osi 37, przy czym polozenie tego podwójnego tloka w tulei 29 jest regulowane za pomoca sruby 39, powiazanej z glowica 35.Zakonczenie dolne cylindra 29 powiazane jest z mieszkiem 40 cieplnie rozszerzajacym sie, którego zakonczenie dolne opiera sie o nadlew 28a cylindra 28.Dzialanie tylko co opisanego urzadzenia jest nastepujace: ciecz, której cisnienie P w ruro¬ ciagu jest nastawiane sprezyna 13, przyplywa przed przednia powierzchnie czolowa 4a, tlo-' ka 4 (strzalka Fj, powodujac przesuw suportu 1 w kierunku strzalki F'. Czolo 4b tloka 4, wypycha ciecz w kierunku strzalki F2 do przestrzeni 24 za posrednictwem rurociagu 26 i 25 orac do wydrazenia 15 cylindra 29 regulatora 7 za po^ srednictwem rurociagu 26. W przestrzeni 24 ciecz popycha tlok 12 w Kierunku glowicy lla tloka róznicowego. Jezeli opór, jaki narpotyka suport 1 zmniejsza sie, to predkosc przesuwa¬ nia sie tego suportu zaczyna natychmiast wzra¬ stac. Wskutek tego ilosc cieczy, wypychanej z przestrzeni 27, zwieksza sie (strzalka F2) i po¬ woduje wzrost cisnienia nad tlokiem 12. Cis¬ nienie to, pokonujac napiecie sprezyny 13 po¬ woduje przesuniecie powyzszego tloka iw kon¬ sekwencji bardziej intensywne uchodzenie cie¬ czy poprzez szczeline 16 (powrót do zbiornika).Ta ucieczka cieczy powoduje spadek cisnienia w przestrzeni 3a i przywraca natychmiast po¬ przednia wielkosc posuwu.Na odwrót, jezeli opór posuwu suportu rosnie, jego predkosc zmniejsza sie, i w tym samym czasie zmniejsza sie ilosc cieczy wypychanej z przestrzeni 27, co powoduje spadek cisnienia nad tlokiem 12 i zmniejszenia przeciwdzialaja¬ cego napiecia sprezyny 13. Tlok róznicowy 11— lla podnosi sie do góry w cylindrze 8, jego glowica lla redukuje odplyw cieczy przez po¬ przednio juz wymieniona szczelina 16. Nacisk na powierzchnie czolowa 4a tloka 4 wzrasta i przywraca w ten sposób posuw poczatkowy.Wyzej bylo powiedziane, ze ciecz napedu hy¬ draulicznego zostaje przepychana jednoczesnie Aad tlok 12 oraz do cylindra 28 regulatora ciepl¬ nego. W czasie regulacji za pomoca naciecia na — 2 —dlawiku 35 nastepuje w toku pracy nieraz zna¬ czne ogrzanie sie cieczy napedu hydraulicznego a wskutek tego, zmiana jej lepkosci.Zrozumialym jest, ze mieszek 40, stykajac sie z ciecza zasilajaca, ulega wplywom wahan tem¬ peratury tej cieczy i jego zmiany objetosciowe, przekazywane liniowo na tuleje 28, przeksztal¬ caja sie na zmiany polozenia otworu 31 wzgle¬ dem wyciecia 38. Jezeli to naciecie jest wyko¬ nane wlasciwie w stosunku do zmian cieplnych mieszka, to wówczas dla przeplywu cieczy pod cisnieniem doprowadzanej z otworu 30 do prze¬ strzeni, utworzonej miedzy glowicami 35 i 36, otrzyma sie zmienne dlawienie i stala regulacje, uzalezniona od temperatury, stosowanej do na¬ pedu posuwu cieczy.W ten sposób za pomoca kombinacji dwóch regulatorów 6 i 7 urzeczywistnia sie samoczyn¬ ne korygowanie wahan wielkosci posuwu supor- tu w zaleznosci od oporu, napotykanego przez ten suport i od lepkosci cieczy napedu hydrau¬ licznego.Oczywiscie, ze sposób wykonania wynalazku, powyzej opisanego, nie ogranicza zakresu ochro¬ ny tego wynalazku, w urzadzeniu wedlug wy¬ nalazku mozna bowiem zastosowac rózne poza¬ dane zmiany, nie wychodzac jednak poza ramy wynalazku. PL