Opublikowano dnia 10 maja 1957 r.B!B!.. fOTEKA '¦'*'.*t'? nf owego POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 39744 KI. 67 a, 9 Stefan Górski Warszawa, Polska * » Sposób wytwarzania drobnych przedmiotów, posiadajacych poslac dowolnego rodzaju geometrycznego ciala obrotowego oraz urzadzenie do wykonywania tego sposobu Patent trwa od dnia 18 listopada 1955 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwa¬ rzania drobnych przedmiotów, posiadajacych postac dowolnego rodzaju geometrycznego ciala obrotowego oraz urzadzenie do wykonywania tego sposobu.Dotychczas guziki, kulki, paciorki i inne dro¬ bne przedmioty galanteryjne wytwarza sie albo droga wytlaczania, albo tez przez wtrysk od¬ powiedniej masy do tzw. wtryskarek. Obydwa te sposoby sa kosztowne z uwagi na koniecz¬ nosc posiadania duzej liczby form, a ponadto wydajnosc przy tych sposobach jest nieduza.Niedogodnosci te usuwa wynalazek, polega¬ jacy na tym, ze z preta lub rurki i to za¬ równo z metalowej jak i z dowolnej sztucznej lub naturalnej masy wytwarza sie przez szli¬ fowanie obrotowe jednoczesnie pewna liczbe wspomnianych drobnych przedmiotów. W mysl wynalazku pret lub rurke poddaje sie szlifo¬ waniu miedzy obrotowymi tarczami sciernymi, odpowiednio ustawionymi wzgledem siebie i zaopatrzonymi w przebiegajace na ich powierz¬ chniach roboczych zlobki, przy czym jako tarcze scierne stosuje sie zarówno tarcze cylindryczne lub stozkowe, jak i tarcze, których tworzaca posiada ksztalt linii krzywej drugiego stopnia.Wspomniane zlobki w tarczach, niezaleznie od tego, czy przebiegaja one wzdluz zamknietych linii kolowych, czy tez wzdluz linii srubowej, wzglednie tworza linie proste, posiadaja w prze¬ kroju poprzecznym zawsze ksztalt, odpowiada¬ jacy polowie obrycia wytwarzanego przedmiotu, liczac wzdluz pionowej lub poziomej jego osi symetrii. Wspomniany pret lub rurka podlega na skutek obrotowego szlifowania rozdzialowi na pewna liczbe oddzielnych czesci, z których kazda otrzymuje ksztalt, odpowiadajacy osta- <4ecznemu ksztaltowi przedmiotu, majacego byc wykonywanym. Nalezy przy tym zaznaczyc, ze wspomniane tarcze scierne, zaleznie od ich ksztaltu, sa osadzone albo w sposób umozliwia^ jacy tylko Ich ruch obrotowy wzgledem wlas*nej osi, a*Lbo tez tarcze te sa wszystkie obro- %to^e tub pi^najpniej jgdna z nich umiejsco- \JWi$fi% % niL dajaca sie ^przestawiac wzgledem drugiej lub pozostalych, i przynajmniej jedna nie tylko obrotowa, lecz mogaca takze zmie¬ niac swe polozenie wzgledem drugiej lub wzgle¬ dem pozostalych tarcz sciernych.Wynalazek jest wyjasniony tytulem przykla¬ du, na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widol**boczny jednej postaci wykonania urza¬ dzenia do wykonywania sposobu wedlug wy¬ nalazku, fig. 2 — takiz widok innej jego posta¬ ci wykonania i fig. 3 — widok z góry urza¬ dzenia wedlug fig. 2.W* urzadzeniu wedlug fig. 1 zastosowana jest jedna umiejscowiona obrotowa tarcza scierna 1, osadzona na wale 2 wprawianym w ruch obro¬ towy za pomoca silnika elektrycznego nie uwi¬ docznionego na rysunku. Powierzchnia robocza tej tarczy jest zaopatrzona w zlobki 4, np. w po¬ staci równoleglych zamknietych linii kolowych, natomiast przekrój poprzeczny tych zlobków jest zalezny od ksztaltu wytwarzanego przed¬ miotu i odpowiada zawsze polowie obrysia tego przedmiotu. W pewnej odleglosci od tarczy 1 umieszczone sa dwie obrotowe tarcze scierne 5 i 0, umieszczone* przestawnie wzgledem tarczy i.Tarcze 5 i 6 moga byc np. umieszczone na jedno- lub dwuramiennej dzwigni 7, wskutek czego moga byc zblizane lub oddalane od tarcz 1. Powierzchnie robocze tych tarcz prze¬ stawnych sa albo gladkie, albo tez rowkowane na podobienstwo tarczy 1. Tarcze 5, 6 posiadaja albo osobny, albo tez wspólny naped z tarcza 1.Po uruchomieniu wszystkich trzech tarcz wsta¬ wia sie pomiedzy tarcze 1 i tarcze 5, 6 pret lub rurke 3, zblizajac jednoczesnie tarcze 5, 6 do tarczy 1, na skutek odpowiedniego przechy¬ lenia dzwigni 7, wskutek czego pret lub rurka 3 podlega szlifowaniu obrotowemu, przy czym za¬ leznie od ksztaltu zlobków 4 tarczy lub tarcz pret ten lub rurka podlega albo ruchowi obro¬ towemu dokola swej osi, albo pozostaje nie¬ ruchoma, albo toz przesuwa sie wzdluz swej osi, albo wreszcie obraca sie i przesuwa. Przy zwiekszeniu nacisku na te rurke lub pret, np. przez tarcze 5, 6, rurka lub pret 3 ulega roz¬ dzialowi na pewna liczbe oddzielnych czesci, z których kazda posiada juz ostateczny ksztalt, jaki winien posiadac wytwarzany przedmiot Zamiast dwóch przestawnych tarcz 5 i 6, wzglednie zamiast wiekszej ich liczby; mozna takze zastosowac tylko jedna tarcze przestaw¬ na 5 o ruchu obrotowym. Taki wlasnie przyklad wykonania wynalazku jest przedstawiony na fig. 2 13.Azeby zapobiec wypadaniu preta lub rurki* 3 z pomiedzy tarcz stosuje sie w mysl wyna¬ lazku osobne narzady 12 do przytrzymywania tego przedmiotu.Doswiadczenia wykazaly, ze w pewnych przy¬ padkach zamiast normalnych tarcz sciernych cylindrycznych o pewnej grubosci korzystnie jest zastosowac tarcze, których tworzaca po¬ siada ksztalt linii krzywej drugiego stopnia, czyli których powierzchnia robocza mo*ze po¬ siadac np. ksztalt hyperboloidalny. Niekiedy tarczom tym mozna nadac takze ksztalt stoz¬ kowy. Przy nadaniu tarczom sciernym postaci hyperboloidów, stosuje sie urzadzenie wedlug fig. 2 i 3, tj. urzadzenie o jednej tarczy obro¬ towej umiejscowionej i jednej tarczy obroto¬ wej przestawnej, przy czym korzystnie jest za¬ stosowac wtedy narzady 13 do osiowego pro¬ wadzenia preta lub rurki.Na rysunku osie tarcz 1, 5 i 6 lub tez i i 5 sa wzgledem siebie równolegle. Tarcze te mozna jednak ustawic takze wzgledem siebie tak, aby ich osie przebiegaly wzgledem siebie pod ka¬ tem. W tym ostatnim przypadku pret lub rur¬ ka 3 bedzie nie 'tylko obracac sie wzgledem swej podluznej osi, lecz takze bedzie sie przesu¬ wac wzdluz tej osi.Nalezy ponadto zaznaczyc, o czym juz wspom¬ niano powyzej, ze zlobki tarczy 1 lub tez ewentualnie takze i pozostalej tarczy lub tarcz 5, 6, , niekoniecznie musza przebiegac do sie¬ bie równolegle i tworzyc zamkniete linie kolo¬ we, jak to uwidoczniono na rysunku. W pew¬ nych przypadkach lepsze wyniki uzyskuje sie nadajac zlobkom ksztalt linii srubowej lub na¬ wet ksztalt linii prostych, jak to ma np. miejsce w tarczach o ksztalcie hyperboloidów. PL