Opublikowano dnia 15 czerwca 1957 r. fóffffO POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr39708 KI. 54 h, 2/04 Stoleczne Zaklady Metalowe Przemyslu Terenowego Nr 1#) Przedsiebiorstwo'Panstwowe Warszawa, Polska Urzadzenie do tworzenia zmiennych barw napisów swietlnych, uwlaszcza neonowych, do celów informacyjnych propagandowych, reklamowych Ilp.Patent trwa od dnia 31 marca 1956 r.Patent dodatkowy do patentu nr 39462 W urzadzeniu wedlug patentu nr 39482 tworze¬ nie zmiennych napisów z rur swietlnych, np. neo¬ nowych, dokonuje sie przy uzyciu specjalnego ukladu laczeniowo-przekaznikowegoi, skladajacego sie z przekazników posredniczacych i walcowe¬ go przelacznika obrotowego. Obsluga odbywa sie recznie, przy uzyciu specjalnej klawiatury, w spo¬ sób podobny jak w maszynie do pisania lub da¬ lekopisie. Poszczególne litery sa zaswiecane ko¬ lejno, przy czym mozliwe jest wyswietlanie do¬ wolnie dlugich tekstów np. tzw. gazety swietlnej.Jak wiadomo w praktyce wystepuje takze nie¬ jednokrotnie potrzeba tworzenia zmiennych na¬ pisów, skladajacych sie z niewielkiej liczby zdan Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspóltwórca¬ mi wynalazku sa inz. Eugeniusz Sokolnicki i inz.Andrzej Suski. lub slów o liczbie znaków pisarskich, równej, badz tez tylko kilka — lub kilkunastokrotnie wiekszej od liczby bloków literowo-cyfrowych. Napisy ta- kie moga byc zaleznie od przeznaczenia zmienia¬ ne po utraceniu ich aktualnosci co kilka tygod¬ ni, dni, a nawet co kilka godzin, co moze miec zastosowanie w przypadku programów kin, tea¬ trów, wystaw, targów, kiermaszy, imprez spor¬ towych, hasel propagandowych, tekstów reklamo¬ wych, krótkich wiadomosci prasowych itp. np. w postaci tablic reklamowych, ogloszeniowych in¬ formacyjnych itp.W tego rodzaju napisach kolejne zaswiecanie kazdej litery tekstu nie jest konieczne i wskazane jest kolejne zaswiecanie calych slów lub wierszy.Ponadto sprawa szybkiej zmiany tresci napisu nie jest tak wazna, jak to ma miejsce w przypad¬ ku gazety swietlnej.W takiej sytuacji uklad laczeniowo*przekazni- kówy, sk$daaey \|e z przekazników posrednicza¬ cych/ walcowego przelacznika obrotowego oraz klawiatury, bylby niedogodny, ze wzgledu na po¬ wazne koszty inwestycyjne zainstalowania tego rodzaju nagran. Periodyczne powtarzanie niedlu¬ gich tekstów np. w krótkich, kilkudziesieciu- lub kilkusetsekundowych odstepach wymagaloby sta¬ lej obslugi klawiatury, nie wykluczajac przy tym pomylek ze strony obslugujacego.Istota niniejszego wynalazku polega na uprosz¬ czeniu i czesciowej automatyzacji urzadzenia we¬ dlug patentu nr 39482, umozliwiajacych zastoso¬ wanie go do wyswietlania niedlugich tekstów zmiennych, powtarzanych periodycznie w krót¬ kich odstepach czasu, przy liczbie znaków, wie¬ kszej niz liczba bloków literowych, oraz napisów stalych, których tresc wymaga stosownie do ak¬ tualnych potrzeb co pewien okres czasu zmia¬ ny, np. w przypadku programów kin. Uprosz¬ czenie to polega na zastosowaniu specjalnego ukladu polaczeniowego, zawierajacego styczniki, tablice przelaczeniowa, wielobiegunowe wtyczki laczeniowe oraz przekaznik programowy.Jedna z charakterystycznych cech urzadzenia wedlug wynalazku jest mozliwosc nastawienia tresci tekstów zmiennych przed ich wyswietla¬ niem, co umozliwia unikniecie pomylek.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony tytu¬ lem przykladu na zalaczonym rysunku.Fig. 1 rysunku przedstawia ogólny schemat urzadzenia dla stalego swiecenia napisu z mo¬ zliwoscia dokonywania co pewien czas zmiany i aktualizacji tekstu. Liczba liter tekstu jest rów¬ na liczbie bloków urzadzenia. Przykladowo urza¬ dzenie to sklada sie z czterech bloków litero¬ wych Ai, Az, As, At (w praktyce liczba ta zawiera sie miedzy kilku a kilkudziesiecioma blokami).Kazdy 2 bloków sklada sie z 16 rurek do two¬ rzenia podstawowych konturów liter oraz 2 rurek do tworzenia znaczków liter c, s, z oraz a, e.Kazda z rurek jest oznaczona liczba porzadkowa i zasilana z oddzielnego transformatora T. Tytu¬ lem przykladu przedstawione jest polaczenie blo¬ ku Ai z uzwojeniami w wyzszego napiecia osiem¬ nastu transformatorów 7. Po stronie nizszego na¬ piecia urzadzenie posiada cztery pola stykowe Bi, Bi, Bi, Bi, odpowiadajaca blokom literowym Ai, At, As, A«. Ogólnie liczba pól stykowych jest równa liczbie bloków. Wszystkie pola stykowe Bi, Bi . . . . BB sa zabudowane w plycie izolacyj¬ nej, tworzac listwe stykowa I. Jedna lub kilka takich listew w odpowiedniej obudowie tworzy tablice przelaczeniowa.Kazde pole stykowe B listwy sklada sie z dzie¬ wietnastu gniazd e. Gniazda stykowe oraz pola i listwy stykowe przedstawione sa na fig. 6 i 9.Gniazda stykowe V, 2', . . 18' kazdego pola stykowego przylaczone sa jednobiegunowo do osiemnastu koncówek x uzwojen n niskiego na- piecia transformatorów odpowiednich rurek blo¬ ku literowego, natomiast gniazda wszystkich pól stykowych oznaczone na fig. 1 liczba 20' polaczo¬ ne sa przewodami ai, as, as, cu ze stykiem a stycz¬ nika St, wlaczajacego siec zasilajaca. Numeracja gniazd pola stykowego (fig. 1) odpowiada nume¬ racji rurek bloku, z którymi sa one polaczone.Gniazdo zasilajace oznaczone jest liczba 20\ Nie- przylaczone do gniazd stykowych bieguny y uzwo¬ jen nizszego napiecia transformatorów kazdego bloku sa zwarte i polaczone przewodem bi, bi, bs, bi ze stykiem b stycznika St.Zaswiecanie poszczególnych liter w blokach literowych dokonywane jest po wlaczeniu stycz¬ nika St przez bezposrednie zasilenie za posred¬ nictwem styku b wszystkich koncówek y tran¬ sformatorów oraz przez zasilenie odpowiednich gniazd stykowych, polaczonych z koncówkami x transformatorów, za pomoca odpowiednich wty¬ czek C, laczacych te gniazda ze znajdujacymi sie pod napieciem gniazdami 20'.Wtyczka C jest przedstawiona tytulem przykla¬ du na fig. 8. Posiada ona korpus g, zaopatrzony w rekojesc h, na której oznaczona jest litera, któ¬ rej wyswietlenie umozliwia dana wtyczka. W kor¬ pusie g umocowane sa sprezynujace kolki wty¬ kowe /. Poszczególne wtyczki róznia sie miedzy soba liczba i rozmieszczeniem kolków wtykowych.Ogólna liczba wtyczek jest równa liczbie zna¬ ków alfabetu* powiekszonej o liczbe cyfr i wy¬ nosi 34 sztuki. Kazda wtyczka posiada liczbe kol¬ ków wtykowych o Jeden wieksza cd liczby ru¬ rek, odpowiadajacych danej literze i jest przezna¬ czona do zaswiecania tylko tej litery. Kolki te sa rozmieszczone w taki sposób, ze przy normal¬ nym polozeniu wtyczki moga wejsc tylko w gniaz¬ da, odpowiadajace danej literke oraz w gniazdo 20', znajdujace sie pod napieciem. Wszystkie kolki wtyczki sa polaczone elektrycznie za pomoca bla¬ szek zwierajacych. Fig. 7 i 10 przedstawiaja tytu¬ lem przykladu listwy stykowe /, // z wetknietymi wtyczkami, odpowiadajacymi literom N, E, O, Fig. 1 uwidacznia sposób polaczenia pól styko¬ wych Bi, Bi, Bs, Bi z- wtyczkami Ci, Cz, Cs, d, w celu wyswietlenia napisu NEON. Zmiana tresci napisu jest dokonywana droga wymiany wtyczek.Styki stale a, b stycznika St, przylaczone do urza- 2-dzenia, sa laczone i siecia za posrednictwem stycznika. W obwodzie cewki stycznika znajduja sie styki samoczynnego laczenia czasowego i (hp. zegara stykowego), wlaczajacego i wylaczajacego cala instalacje w nastawionych chwilach. Przy¬ ciski pi, pz umozliwiaja wlaczanie lub wylaczanie urzadzenia niezaleznie od lacznika z.Fig. 2 przedstawia schemat polaczenia styczni¬ ka urzadzenia wedlug fig. i w przypadku prze¬ rywanego swiecenia calego napisu, co uzyskuje sie, wlaczajac w obwód cewki stycznika styki przekaznika programowego pp z jedna tarcza pro¬ gramowa. Napis swieci sie wówczas z powtarzaja¬ cymi sie periodycznie przerwami/Czas swiecenia i przerwy wahaja sie od kilku sekund do kilku¬ dziesieciu sekund.Przez otwarcie lacznika wi i zamkniecie laczni¬ ka wt uklad mozna sprowadzic do warunków sta¬ lego swiecenia napisu. Laczniki pi, pi umozliwia¬ ja wlaczanie lub wytaczanie urzadzenia niezalez¬ nie od samoczynnego lacznika czasowego z.Fig. 3 przedstawia schemat polaczenia styczni¬ ków urzadzenia wedlug fig. 1 w przypadku pe¬ riodycznego wyswietlania napisu kolejno cze¬ sciami i kazdorazowego wylaczania go po wy¬ swietleniu calosci W przedstawionym przykladzie na skutek zwajr- cia styków Si przez tarcze przekaznika programo¬ wego) zadziala stycznik SU i zasilajac przewody ai, ot/bt, kt zaswieci czesc NB napisu, a po pew¬ nym czasie na skutek zwarcia styków S, przez druga tarcze tego przekaznika zadziala stycz¬ nik SU i zasilajace przewody m, tu, hi, b* zaswie¬ ci druga czesc ON napisu. Przez pewien czas swieci sie nastepnie caly napis NEON, po czym zostaje on wylaczony i caly cykl powtarza sie od poczatku. Vl danym przykladzie przedstawio¬ ny jest napis, skladajacy sie z dwóch czesci, wy¬ magajacy zastosowania przekaznika o dwóch tar¬ czach programowych. Ogómie biorac mozliwe jest wyswietlanie napisu ON czesciach, przy zastoso¬ waniu przekaznika OM tarczach programowych, W przypadku odpowiedniej obciazalnosci styków przekaznika programowego stosowanie styczników nie jest konieczne. Przyciski p% pt umozliwiaja wtaczanie i wylaczanie napisu niezaleznie od lacznika czasowego. Laczniki wi, wt, wt sluza do wytaczania przekaznika i do ewentualnego wla¬ czenia napisu na stale swiecenie.Bg. 4 przedstawia schemat odmiany urzadzenia, sfeszsjcej 4o wyswietfasria nastawionych z góry tekstów o lacznej liczbie znaków wiekszej od licz¬ by bloków literowych urzadzenia. Urzadzenie to sklada sie wówczas, równiez tytulem przykladu z czterech bloków literowych. W przypadku ogól¬ nym liczba JMafcew tsoz* byc* znacznie wieksza.Zarówno bloki literowe jak i zasilajace je tran¬ sformatory nie sa na fig. 4 uwidocznione. Sa one identyczne jak w przypadku urzadzenia przedsti wionego ha fig. 1.W przedstawionym przykladzie wykonania urzadzenie posiada 8 pól stykowych Bi, Bi, Bi, Bi, Bi, B*', Bi, Bi\ umieszczonych po 4 na 2 list¬ wach stykowych I, 11. Do uzwojen nizszego na¬ piecia transformatorów kazdego bloku literowego przylaczone sa poprzez 18-biegunowe styczniki Sl 18 po 2 pola stykowe, przy czyni na kazda rurke bloku przypadaja po 2 gniazda stykowe wspomnianych listew, polaczone z uzwojeniem transformatora przez styki S styczników St 18.Gniazda 20' nie sa ze soba polaczone.W przypadku ogólnym na jeden blok literowy moze przypadac k pól stykowych. Liczbie tej rów¬ na jest takze liczba gniazd stykowych, przypada¬ jacych na kazda rurke bloku, oraz liczba listew stykowych tablicy przelaczeniowej.Zaswiecanie napisów NEON, HEL w ukladzie, przedstawionym na fig. 4, odbywa sie w sposób, opisany ponizej. , W przypadku pierwszego napisu NEON pra¬ cuje listwa stykowa / z polami stykowymi Bi, Bi, B», Ba. Po zamknieciu obwodu .cewki stycznika St przez ustawienie przelacznika Pt w polozenie t^-3, stycznik ten zasili napieciem sieciowym sty¬ ki a, b i polaczone z nimi przewody ui, os, at, o«, hi, bi, os, o*, co prócz doprowadzenia napiecia do koncówek y transformatorów oraz do gniazd sty¬ kowych 20\ spowoduje zamkniecie obwodów cew¬ kowych styczników St 18 wszystkich 4 pól sty¬ kowych B|, Bt, Bi, Bi listwy stykowej / (fig. 9).Styczniki te polacza wówczas za pomoca styków ruchomych S gniazda stykowe listwy stykowej l z koncówkami x uzwojen nizszego napiecia tran¬ sformatorów wszystkich rurek bloków literowych.Zaswiecenie napisu NBON nastepuje na skutek zaistnienia polaczenia za posrednictwem wtyczek literowych Ci, Ct, O, C«, odpowiadajacych Ute* rom N, £, Q, N, miedzy znajdujacymi sie pod na¬ pieciem gniazdami stykowymi 20', a odpowiedni¬ mi gniazdami pól stykowych Bi, Bz, Bi, Bi listwy stykowej /. W czasie swiecenia pierwszego na¬ pisu styczniki Sl 18' pól stykowych Bi, B, Bi, Bi listwy stykowej // znajduja sie w stanie wylacze^ nym, a odpowiednie gniazda stykowe 20' — w stanie heznapieciowym.W przypadku drugiego napisu HEL pracuje li¬ stwa stykowa // z polami stykowymi Bi, B* B*, Bi.Po ustawieniu przelacznika Pt w polozeniu 2—i zostaje otwarty obwód cewki stycznika Si i stycznik ten odsacza od sieci pola sty-kowe Bi, Bzt Ba, Bi listwy stykowej /, w wyniku czego napis NEON przestaje swiecic. Pola te, od¬ laczone zostaja równiez przez styczniki Stl8 od koncówek uzwojen nizszego napiecia transforma¬ torów. Jednoczesnie zamkniety zostaje obwód cewki stycznika SV, co powoduje zadzialanie te¬ go stycznika i zasilenie napieciem styków b, c i polaczonych z nimi przewodów ci, cz, ci, d, bi, bi, bl, bi. Na skutek zasilenia tych przewo¬ dów znajda sie pod napieciem koncówki y uzwo¬ jen nizszego napiecia transformatorów oraz gniaz¬ da stykowe 2ff, nalezace do pól stykowych B'i, B'z, B\ B'4 listwy stykowej II, a ponadto zadzia¬ laja styczniki St'18, laczac te pola z koncówkami x uzwojen nizszego napiecia transformatorów, za¬ silajacych rurki bloków literowych.Zaswiecenie napisu HEL nastepuje na skutek zaistnienia polaczenia za posrednictwem wtyczek literowych Ci, Cz, C\ odpowiadajacych literom H, E, L, miedzy znajdujacymi sie pcd napieciem gniazdami stykowymi 20', a odpowiednimi gniaz¬ dami pól stykowych B'\, &z, B\ listwy styko¬ wej//. 1 • W polozeniach 1—2, 3—4 przelacznika Pt pola stykowe obu listew tablicy przelaczeniowej sa odlaczone od sieci i zaden z napisów nie swie¬ ci sie.Wystepujace na schemacie wedlug fig. 4 stycz¬ niki osiemnastobiegunowe. Stl8 moga byc zasta¬ pione odpowiednia liczba styczników o mniejszej liczbie biegunów.W obwód cewek styczników Sl, SV wlaczone sa styki lacznika czasowego z, wlaczajacego i wy¬ laczajacego instalacje w nastawionych chwilach oraz przycisk pz, umozliwiajacy wlaczanie i wy¬ laczanie instalacji, niezaleznie od wspomnianego lacznika.Przedstawiony na fig. 4 uklad nadaje sie np. do oglaszania podwójnych programów kin. W przypadku ukladów o wiekszej liczbie pól sty¬ kowych, przypadajacych na jeden blok literowy, niezbedne jest zastosowanie przelacznika wielo- . polozeniowego o odpowiedniej liczbie polozen* Automatyzacja ukladu wedlug fig. 4 dokonuje sie przez zastosowanie zamiast przelacznika Pt przekaznika programowego o odpowiedniej krzywce.W rozpatrywanym przypadku przekaznik posia¬ da 2 tarcze programowe (ogólnie biorac liczba tarcz przekaznika jest równa liczbie pól styko¬ wych, przypadajacych na jeden blok literowy).Uklad z przekaznikiem programowym umozliwia wyswietlanie napisu o liczbie znaków pisarskich odpowiednio wiekszej od liczby bloków. Tekst napisu wyswietlany jest kolejno czesciami, z któ¬ rych kazda posiada liczbe znaków równa lub pra¬ wie równa liczbie bloków urzadzenia. Po wy¬ gasnieciu jednej czesci pojawia sie natychmiast nastepna kolejna czesc tekstu. W danym przypad¬ ku najpierw zaswieca sie wyraz NEON, po czym gasnie oh, a na jego miejscu pojawia sie wyraz HEL.Fig. 5 przedstawia uklad z przekaznikiem 4-tar- czowym, a wiec o liczbie tarcz dwukrotnie wie¬ kszej cd liczby pól stykowych, przypadajacych na jeden blok literowy. Uklad ten dotyczy przy¬ padku podzialu i stopniowego zaswiecania kaz¬ dej z czesci tekstu, obejmujacej wszystkie bloki literowe urzadzenia. Tytulem przykladu wyraz NEON tekstu NEON, HEL jest zaswiecany ^w dwóch fazach: poczatkowo zaswieca sie czesc NE, a po chwili czesc ON, po czym obie czesci swieca sie razem, tworzac wyraz NEON, który po uplywie kilku sekund gasnie ustepujac na blo¬ kach literowych miejsca wyrazowi HEL, wyswie¬ tlanego podobnie jak wyraz poprzedni czesciami (najpierw czesc HE, a nastepnie czesc L). Caly tekst jest wiec uzyskiwany w czterech fazach.Uklad powyzszy stanowi kombinacje ukladów, opisanych poprzednio. Przeznaczenie przycisków pi, pi oraz laczników wi, w*, wj, W4, w* jest ana¬ logiczne jak w ukladzie wedlug fig. 3. PL