Wiele procesów technicznych wymaga posunietego bardzo daleko rozdrobienia i mialkosci tworzywa, co osiaga sie rozmaite- mi sposobami, najczesciej jednak przez dlu¬ gotrwale rozcieranie i odmulanie, zawsze jednak na drodze mechanicznej. Dla przy¬ kladu mozna przytoczyc przeróbke farb ziemnych na produkty handlowe, które w stanie drobno roztartym stosuje sie badz bezposrednio do malowania i powlekania, ja¬ ko mieszanina malarska lub temu podobne polaczenia, badz tez z tworzywa proszkowa¬ tego wyrabia sie przez zmieszanie z odpo- wiedniemi plynami laki lakiery, pasty lub inne znane mieszaniny. W tym ostatnim wy¬ padku rozdrabianie mechaniczne stanowi nader doniosla czynnosc przygotowawcza.Nie znana jest dotychczas metoda zapewnia¬ jaca dostateczna mialkosc produktu rynko¬ wego.Na zasadzie dociekan wlasnych wynalaz¬ ca doszedl do wniosku, ze w pewnych gru¬ pach surowca mineralnego lub mineralów, zawierajacych zwiazane czasteczkowo roz¬ maite substancje zasadnicze jako to: wegla¬ ny, tlenki, wodziany, wodorotlenki krzemia¬ nów, krzemiany, fosforany, fluorki, mozna osiagnac posuniete bardzo daleko rozdrob¬ nienie czesci substancyj zasadniczych w dro¬ dze oddzialywania chemicznego ograniczo- nemi ilosciami rozcienczonych kwasów albo kwasnych rozczynów soli na drobno zmie¬ lony surowiec, w ten mianowicie sposób, by substancje najmniej odporne rozpuscily sie pierwsze z mieszaniny, dzieki czemu mate- rjaly odporniejsze zostaja z pierwotnejstruktury mineralnej wytracone i uzyskuja stan nader rozdrobniony. Weglany potasu i magnfezu poddaja sie wplywom chemicznym latwiej od tlenków lub wodorotlenków ze¬ laza lub glinu, albo od fosforanów i krze¬ mianów, pod warunkiem jednak zastosowa¬ nia kwasów w ilosciach obrachowanych na przetworzenie weglanów w weglany kwasne.Mozna przeto w ten sposób wytworzyc z maczki mineralnej normalne jej skladniki: weglany potasu i magnezu, wodorotlenki, tlenki zelaza i glinu, fosforany i krzemiany juz przy dzialaniu kwasu, wystarczajacem do nasycenia czesci1 tylko weglanów i uzy¬ skac znaczne rozdrobnienie w sposób szyb¬ ki, prosty i tani bez zaatakowania w sposób silniejszy odporniejszych sdbstancyj zasad¬ niczych.Kwasem odpowiednio ' rozcienczonym mozna oddzialywac zarówno w stanie gazo¬ wym, jak i plynnym. Technicznie naj prak¬ tyczniejszenii sa stosunki, zapewniajace u- zyskanie bardzo mialkiego przetworu w sta¬ nie suchym. Drobne czasteczki znajduja sie natenczas w produkcie w postaci agregatów.Jest to stan najdogodniejszy i najtanszy do przewozu oraz najdogodniejszy do wielu celów, zapewnia bowiem moznosc bezpo¬ sredniego rozcierania produktu z. plynami zarówno oleistemi, jak i wodnemi, spirytus sowemi lub tym podobnemi substancjami.Wogóle nowa ta metoda pozwala osia¬ gnac stopien dyspersji materjalów surowych, doprowadzonych mieleniem na mlynkach zwyklych do wysokiej juz mialkosci, albo najdrobniejszych czasteczek wprost odsia- nych bez osadzania mokrego doprowadzic do wymiairów 10—50 krotnie mniejszych od wymiarów materjalu wyjsciowego. W wa¬ runkach szczególnych mozna osiagnac roz¬ drobnienie dochodzace do jednej tysiacz¬ nej mm. Najpomyslniejszy warunek zasto¬ sowania nowego sposobu powstaje wtedy, gdy surowce mineralne posiadaja nieco wyz¬ sza, wzglednie nie za niska zawartosc wap¬ na, bardzo zas drobna zawartosc magnezji.Okolicznosc ta pozwala stosowac, celem oddzialywania chemicznego, rozcienczony kwas siarkowy lub kwasne siarczany, do- dobierajac stezenie ich w ten sposób, aby z fednej strony mozna bylo z latwoscia osia¬ gnac jednolita i dokladna mieszanine mate- rjalów surowych, z drugiej zas strony, atiy przewazajaca ilosc wody, zaiwartej W sklad¬ nikach mieszaniny, zwiazal w pierwszych juz stadjach procesu wytwarzajacy sie gips.Natenczas otrzymuje sie w stanie suchym nadajacy sie do transportu produkt, który miesza sie bez klopotliwych czynnosci przy¬ gotowawczych z najrózmaitszemi plynami.W razie nie osiagniecia calkowitego zwiaza¬ nia wody powstajacym przy mieszaniu gi¬ psem, otrzymuje sie przetwór w postaci pat- sty z wieksza iloscia wody, nadajacy sie wówczas bezposrednio do mieszalnia z cie¬ czami wodnemi.Surowce mineralne, obrobione dla otrzy¬ mania farb ziemnych wedlug podanych po¬ wyzej przepisów postepowania, wydaja przytem najczesciej przetwory nietylko na¬ der mialkie, lecz jeszcze uszlachetnione i pod1 innemi wzgledami.Poniewaz materjaly, w rodzaju np. we¬ glanu wapniowego, wytracone podczas pro¬ cesu z mieszaniny stanowia wlasciwie bezu¬ zyteczny balast, który pozostale po prze¬ prowadzeniu procesu czasteczki uprzednio czesciowo otaczaly i powlekaly, rzecz prze¬ to jasna, ze produkt koncowy wykazuje za¬ barwienie zywsze lub jaskrawsze i daje od¬ cienie nieco odmienne.Podobniez uszlachetniajaco oddzialywa w rozmaitych kierunkach na jakosc pozosta¬ losci metoda niniejsza na inne grupy surow¬ ca mineralnego. Jako przyklad mozna przy¬ toczyc wydobyte ze zlóz naturalnych suro¬ we fosforany, posiadajace czestokroc, dzie¬ ki inkrustacjom krzemianowym i fluorko¬ wym, strukture twardego kruszcu,co stanowi przeszkode do bezposredniego uzycia ich w charakterze nawozu. Sposobem niniejszym mozna je przeksztalcac w stan nader mialki — 2 —i to w stopniu tak wysokim, ze to juz samo silnie podnosi ich uzytecznosc, nie mówiac o jakiejkolwiek dalszej wskutek tego prze¬ mianie fosforanów.Przyklad. 200 kg drobno odsiatnej ochry o zawartosci weglanu wapniowego okolo 10% miesza sie dokladnie w odpowiednim aparacie mieszalnym przez kilka' minut z 46 kg kwaku siarkowego 20° Be, mieszanine te z aparatu wyrzuca sie i skupia.Otrzymany produkt nadaje sie wprost do transportu, d!aje sie rozcierac i jest prze¬ to gotów do uzytku. Mozna go jednak roz^ dzielic zapomoca odmulatnia (szlamowania) na czesci o rozmaitym stopniu mialkosci. PL PL