Znane przyrzady do karbowania bulek maja te wade, ze platki ciasta, lezace obok siebie lub jedne ponad drugiemi sa slabo spojone i rozluzniaja sie lub luszcza jeszcze przed wypiekiem lub podczas niego. Przy¬ czyna tego jest to, ze noze karbujace, uzy¬ wane przy tym przyrzadzie, uksztaltowane sa wedlug powierzchni spiralnych, których tworzaca jest prostopadla do osi obrotu no¬ za. Azeby uniknac rozluzniania sie platków, musialyby one zachodzic na siebie w ksztal¬ cie czasz we wszystkich kierunkach.Przedmiotem wynalazku jest sposób kar¬ bowania, dzieki któremu otrzymuje sie za¬ chodzenie na siebie platków ciasta w ksztal¬ cie czasz, takze przy uzyciu nozy, uksztal¬ towanych wedlug powierzchni spiralnych.Mozliwe jest przytem, w mysl wynalazku, otrzymanie platków ciasta zachodzacych na siebie we wszystkich kierunkach, takze przy dotychczas uzywanych sposobach karbowa¬ nia, a to przez uksztaltowanie nozy wedlug wichrowatych powierzchni srubowych.Na rysunku fig. 1 przedstawia przekrój odpowiedniego' przyrzadu do karbowania zapomcca nozy karbujacych, uksztaltowa¬ nych wedliig powierzchni spiralnych. Fig. 2 przedstawia zespól nozy, po lewej stronie w widoku, a po prawej w osiowym przekroju podluznym, którego zwoje (noze) uksztal¬ towane sa wedlug wielokrotnej powierzchni srubowej, której tworzaca zakrzywiona jest wzgledem os,i sruby. Fig. 3 przedstawia tworzaca prostolinijna, nachylona do osi sruby, a fig. 4 prawa czesc osiowego prze¬ kroju powierzchni srubowej o tworzacej na-chylonej do osi sruby, a skladajacej sie z linji krzywej i prostej. Linje przenikania o- ptuszczone sa lia fig* 2 — 4. Fig. 5 i 6 przed¬ stawiaja pól skretu jednego z pieciu nozy osadzonych jedne nad drugiemi, a fig. 7— odpowiedni rzut poziomy. Fig. 8 jest wido¬ kiem zdolu na ostrze dzialaljace powierzch¬ ni srubowych przy formie wykonania we¬ dlug fig. 2, 3 lub 4. Fig. 9 jest przekrojem przez forme do ciasta, której czesc górna tworzy gniazdo dla nozy. Fig. 10 jest wi¬ dokiem zgary na czesc górna formy wedlug fig. 9. Fig, 11 do 13 przedstawiaja widok zboku. Fig. 14 — widok zprzodu nozy, przy którym zamiast powierzchni srubowej dzia¬ la, jako nóz, pret krajacy, uksztaltowany podlug jednej z powyzszych tworzacych.Fig. 15 i 16 przedstawiaja forme wyko¬ nania noza karbujacego w ksztalcie czesci powierzchni srubowych wedlug wynalazku, w widoku i w rzucie poziomym. Fig. 17 przedstawia przynalezna forme. Fig. 18 przedstawia schematycznie forme wykona¬ nia nozowiska, z poszczególnych odosobnio¬ nych nozy karbujacych, ai fig. 19 przed¬ stawial geometrycznie: w czesci górnej po¬ wierzchnie srubowa, w czesci srodkowej wichrowata powierzchnie srubowa o tworza¬ cej prostolinijnej nachylonej do osi sruby, w czesci dolnej wichrowata powierzchnie srubowa o tworzacej zakrzywionej i nachy¬ lonej do osi sruby. Ostatnie noze utworzone sa wedlug pasów, wskazanych powierzchni srubowych.Postepujac w mysl wynalazku umieszcza sie kawal ciasta w ksztalcie czasz w za¬ glebionym zbiorniku a, poczern wprowadza sie noze w ciasto. Noze skladaja sie ze zwo¬ jów c o ksztalcie powierzchni srubowych, biegnacych okolo sworznia 6. Noze prowa¬ dzone sa w kierownicy e zapomoca tarczy d, osadzonej na wrzecionie, przyczem tar¬ cza d sluzy równie dobrze do przytwierdza¬ nia! poszczególnych zwojów nozy karbuja¬ cych, jak i do odgraniczenia od góry zbior¬ nika q. KierownicaJ e zmniejsza swa we¬ wnetrzna srednice od wielkosci równej we¬ wnetrznej srednicy górnej krawedzi zbiorni¬ ka a do srednicy odpowiadajacej tarczy d, przechodzac z jednej wielkosci do drugiej lagodnie, np. w formie zlobka /, który za¬ trzymuje kawalek ciasta, ewentualnie za¬ brany podczas wykrecania nozy.. Po wykreceniu powstalja w kawalku cia^ sta karby, majace ksztalt powierzchni sru¬ bowej. Nastepnie kawal ciasta wyjmuje sie z zaglebienia i wypieka w tetn calmem polo¬ zeniu, w jakiem sie znajdowal w zaglebie¬ niu, a wiec wypukloscia nadól. Podczas wy¬ pieku ciasto przeksztalca sie w ten sposób, ze przylegajaca (dolna) czesc ciasta spla¬ szcza sie, tworzac spód bulki, a karby pier¬ wotne o ksztalcie powierzchni srubowej przeksztalcaja sie przytem w wichrowate powierzchnie srubowe.Nozami karbujacemi, przedstawionemi na innych figurach, nacina sie na ciescie za¬ raz karby wedlug wichrowatych powierzch¬ ni srubowych tak, ze zbedne jest przeksztal¬ cenie tych powierzchni.Noze przedstawione na fig. 2 skladaja sie z 5 nozy g1 — g5, osadzonych obok sie¬ bie na wspólnej osi h, a uksztaltowanycfi wedlug wichrowatych powierzchni srubo¬ wych; pól skretu takiego noza, który po¬ wstal przez srubowy ruch linji przekroju /, nachylonej do osi sruby hi zakrzywionej, pokazany jest na fig. 5. W podobny sposób powstaly zespól nozy przedstawiony na fig. 3 wzglednie 4, z ta róznica, ze tutaj tworza¬ ca linjal przekroju / jest prostai lub czescio¬ wo zakrzywiona. Poszczególne noze sa do¬ kola równomiernie rozdzielone, tern samem w rzucie poziomym poniekad odchylone wzajemnie o kat 72°. Dolna powierzchnia ograniczajaca noze, jest w tym przypadku plaska tak, jakby czesci znajdujace sie pod przekrojem A—B na fig. 5 i 6 zostaly scie¬ te. Odnosna figura przekroju przedstawio¬ na jest na fig. 8 i jest w przyblizeniu ta sa¬ ma dla wszystkich przekrojów.Forma na ciasto dla nozowiska wedlug — 2 —fig- 9 — 10 sklada sie z czesci dolnej k i czesci górnej /. Czesc górna jest tak poprze¬ cinania, ze tworzy gniazdo dla odnosnego no- zowiska, oraz posiada na swej powierzchni górnej karby wprowadzajace m, przebiega¬ jace spiralnie odpowiednio do fig, 8, oraz posiadal otwór n dla osi sruby h.Stosownie do formy wykonania wedlug fig. 11 — 14 osadzone sa okolo osi h po jed¬ nym nozu o W formie preta,, który ma ksztalt tworzacej powierzchni srubowej wedlug fig. 2% 3 wzglednie 4. Pretowy nóz karbujacy o otrzymuje ruch po powierzchni srubowej, poczem odchyla sie go w kierunku obwodu walu h kazdorazowo o 72° tak, ze po piecio¬ krotnej czynnosci karbowanie jest ukonczo¬ ne. Tepretowe noze moga byc nai osi Awi- losci pieciu (sztuk) tak równomiernie osa¬ dzone, ze 5 karbów moze byc wytworzonych za jednym ruchem roboczym.Przy wykonaniu przedstawionem na fig. 15 i 16 noze karbujace sa uksztaltowane równiez wedlug wichrowatych powierzchni srubowych, jednak istnieja tylko te czesci powierzchni, które dzialaja, jako noze; noze te przymocowane sa do wspólnej osi srubo¬ wej h zapomoca blaszek q. Odnosna) forma posiada w czesci górnej s szczeliny r, dla u- mieszczenia poszczególnych nozy karbuja¬ cych, które zaglebiaja sie do formy tylko na taka glebokosc, aby dbrót ich nie dozna¬ wal przeszkód ze strony scian q.Przy formie wykonania wedlug fig, 18 o- sadzone sa w szczelinach r górnej czesci s formy, dokola formy ciaista pojedyncze no¬ ze l, które moga byc plaskie (przekrój t'), jak równiez zakrzywione (przekrój t") i mo¬ ga sie poruszac tam i zpowrotem albo w swo¬ jej plaszczyznie albo w przestrzeni w ten sposób, ze ich czesci dzialaj ace na1 mase cia¬ stowa opisuja powierzchnie stozków lub czasz.Przy wszystkich przedstawionych for¬ mach wykonania wedlug fig. 2 —19 charak¬ terystyczne jest to, ze czesci wchodzace do ciasta sa takiej formy lub sa tak prowadzo¬ ne podczas ruchu, aby przy wglebianiu si^ do formy, wypelnionej ciastem, wyrobily w masie ciasta plaity dostatecznie dlugie i o- graniczone zapomoca wichrowatych po¬ wierzchni srubowych okolo osi obrotu. Pla¬ ty te musza sie przytem nakrywac we wszystkich kierunkach, przyczem wszystkie czesci nozy równo oddalone od osi obrotu wykonywalyby podczas ruchu w masie cia¬ sta identyczne drogi tak, ze nie moze nasta¬ pic znieksztalcenie juz gotowych, wzglednie dopiero co wyrobionych platków. PL