4&a Opublikowano dnia 15 lutego 1958 t POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38879 Zjednoczenie Budownictwa Inzunieryjno-Morskiego*) Gdansk, Polska i KI. Sf^F^i 24 c 3/o£ Wibrator do zageszczania gruntu Patent trwa od dnia 22 marca 1955 r.Projekt rozwiazuje zageszczanie gruntu przy uzyciu niskoczesfcotliwego -wibratora wyposazo¬ nego w mechaniczne urzadzenie zapewniajace mu swobodne poruszanie sie po terenie.Dotychczas zageszczano grunty przez ich wi ¦ browanie dwoma glównymi sposobami. a) wysokoczestotliwymi wibratorami, które wytwarzaly fale, rozchodzace sie kuliscie (we wszystkich kierunkach), co pozwalalo na zage¬ szczenie warstw gruntu o grubosci nie wiekszej jak (£5 m. Ze wzgledu na prawie identyczna budowe uzywano do tego celu normalnych bu¬ lawowych wglebnych wibratorów do betonu. b) niskoczestotliwych wibratorów o kierunko¬ wej wibracji, to znaczy wywolujacych w grun¬ cie drgania po prostej pionowej. Sposób ten po¬ zwala na zageszczenie warstw gruntu do glebo¬ kosci do dwu metrów.Niezaleznie od sposobu rozwiazania samego wibratora zasadniczym zagadnieniem, które de¬ cyduje o eksploatacji sprawnosci wibratora do zageszczania gruntu, jest jego poruszainie sie po terenie. Z uwagi iw duzy ciezar tych urzadzen (2,8 — 8,0 ton) i warunki pracy (poruszenie sie po swiezo usypanych nasypach) rozwiazanie sposobu poruszania sie wibratora decyduje o kosztach i oplacalnosci tego sposobu zageszcza¬ nia.Do tej pory stosowano zasadnicze trzy grupy rozwiazan napedu jazdy, a mianowicie: a) bez wlasnego napedu, wibrator wlóczono za traktorem gesiennicowym (np. wibrator DM-15 traktorem Cz. T. Z.-60). Sposób ten jest bardzo nieekonomiczny, a to z uwagi na koszty eksploatacji traktora*. b) umieszczono wibrator na traktorze, co poza wada omówiona w punkcie popmednim powo¬ dowalo koniecznosc posiadania urzadzen do pod¬ noszenia i opuszczania wlasciwego wibratora.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca¬ mi wynalazku sa inz. Bohdan Kossowski, inz.Czeslaw Gawlik, inz. Tadeusz Makowski i inz. mgr Michal Sobolewski.Jest sprawa oczywista, ze wplyw wibracji na sam traktor znacznie przyspieszal jego zuzycie. c) umieszczono wibrator na plozach w sposób umozliwiajacy jego pochylenie wzgledem plozy, a tym samym wykorzystanie powstajacych wów¬ czas skladowych si? poziomych do posuwania wibratora). Takie rozwiazanie, sluszne ze wzgle*- dów ekonomicznych i mechanicznych, jest nie¬ dogodne w eksploatacji z uwagi na trudnosci pokonywania nierównosci usypiska, jak i nie¬ równosci powstajacych na skutek zageszczenia Zmiana kierunku posuwu mogla sie w tych ty¬ pach wibratorów odbywac jedynie po duzym luku.Zasadnicza róznica w budowie wibratora we¬ dlug wynalazku i poprzednio omówionych ty¬ pów jest wykorzystanie do poruszania wibrato¬ ra mechanizmu kroczacego.Konstrukcja wibratora wedlug wynalazku po¬ kazania jest na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia go w widoku z boku, fig. 2 — w widoku z góry, fig. 3 i 4 — uklad kinematyczny mecha¬ nizmu kroczenia. Fig. 4a — uwidocznia mimo- sruby i plozy w pozycji górnej, a fig. 5 — uwi¬ dacznia walki 31 i 32.Wibrator wedlug wynalazku sklada sie z na¬ stepujacych zasadniczych zespolów: wlasciwego wibratora 1, umocowanego obro¬ towo na plycie 2, mechanizmu kroczacego 3 wraz z napedem^Tsilnikiem napedowym 5, na¬ pedu wibratora sprezyscie polaczonego z korpu¬ sem wibratora. Naped sklada sie z przekladni pasowej 6, wahaczy 7, amortyzatorów 8, plyt z silnami 9 oraz belki do mocowania obciazni-. ków dodatkowych 10.Wibrator wedlug wynalazku dziala w naste¬ puj*cy sposób.Po zageszczeniu gruntu w miejscu postoju przez przelaczenie wylacznika 11, umieszczone¬ go na drorzku 12, wylacza sie naped silników 9 napedzajacych waly mas niewywazonych i wla¬ cza silnik 5. napedzajacy mechanizm kroczacy 3.Nared z siMnika 5 jest przenoszony poprzez prze¬ kladnie pasowa 20, slimakowa 21 i zebata 22 na wal glówny 23. Na wale glównym zaklinowane sa dwa mimosrody 24 z czopami 25. Mimosrody 24 wspólpracuja z jarzmami 26, do których przy¬ mocowane sa. plozy 27. Ruch jarzma jest ste-i rowany walcowymi powierzchniami mimosro-- dów, obracajacych sje wewnatrz jarzm, oraz \ czopami 25, toczacymi sie; w odpowiednich wo- | dzidlach 28 jarzma. Mimosrody obracane przez ' wal glówny opuszczaja plozy na ziemie, nastep- i nie unosza do góry wibrator i przesuwaja go do przodu. Sam wibrator jest niewywazony, to j znaczy, ze po uniesieniu go do góry przechyla sie w ten sposób, ze jego krawedz przeciwna' da kierunku poruszenia sie naciska na grunt. Je¬ den krok przesuwa wibrator o okolo 0,5 m. P0 wykonaniu koniecznej liczby kroków, przelacza sie ponownie wylacznik 11, wylaczajac silnik 5 a wlaczajac silniki 9.^Zmiane_jkterunku poruszania sie wibrator^ uzyskuje sie przez obrót jego wzgledem pflyty 3 w czasie pracy wibratora, a wiec podczas~drgaft skrzyni wibratora i plyty, co niweczy prawi- calkowicie sily tarcia miedzy tymi dwoma cze¬ sciami. Obrót skrzyni wykonuje sie przez wy¬ warcie sily ha drazek 12.Wlasciwy wibrator sklada sie z dwóch walów 31 i 32, sprzezonych ze soba przekladnia zebata 33. Na kazdym wale umieszczone sa dwa,u*o-» zyskowane krazki 34, toczace sie po biezniach 35 Prawidlowy docisk krazka do biezni osiaga sie. przez przesuwanie swobodne po promieniu umo¬ cowania czopów krazków.Rozwiazanie wedlug wynalazku posiada w sto* sunku do dotychczasowych nastepujace zalety* a) mechanizm kroczacy zapewnia latwe i pew¬ ne poruszenie sie wibratora, niezaleznie od miem równosci gruntu tak naturalnych, jak i wywor lanych zageszczeniem. Mimo stosunkowo male) sprawnosci zastosowanego rozwiazania mecha* nizmu kroczacego w wibratorze moc silnika po* trzebnego do napedu „jazdy" jest stosunkowo nieznaczna. Dla przykladu w jednym z wibra* torów uzyte sa dwa silniki 9 po 28 KW do na¬ pedu mas niewywazonych i jeden silnik 5 do napedu mechanizmu kroczacego okolo 4 KW. .. b) zastosowanie trzeciego silnika 5 jako indy¬ widualnego napedu „jazdy" i przelaczanie nape¬ du „jazda-wibrowanie" na drodze elektrycznej! pozwala uniknac skomplikowanych urzadzen mechanicznych, oraz elimiinuje wibracje w chwi¬ li zmiany stanowiska, to jest wtedy gdy byla by zupelnie nieskuteczna, a nawet szkodliwa. c) umieszczenie silników napedu walów mi- mosrodów na wahaczach znacznie polepsza wa¬ runki pracy przekladni pasowej, wykluczajac Jednoczesnie wplyw zmiennej dlugosci pasów klinowych w czasie drgan samego wibratora. d) projektowane rozwiazanie obrotu skrzyni wibratora w stosunku do dolnej plyty pozwala na zwrot wibratora ma miejscu, co w przypadku mechanizmu kroczacego ma bardzo duze zna¬ czenie.. Eksploatacyjne znaczenie takiej mozli¬ wosci jest oczywiste i nie wymaga omawiania e) zastosowanie ciezarów dopelniajacych przy mozliwie malym ciezarze samego drgajacego wi¬ bratora pozwala na regulowanie w mozliwie du- — 2 —iyclt gramicajch wieikesefct tmcfeków jednostko¬ wych przy duiej„*mplitudzie. f) rozwiazanie zawieszenia silników napedo¬ wych pozwala na regulacje naciagu pasków kli¬ nowych oraz mozliwosc odmontowania calosci napedu po zwoteieniu czterech srub. Mechanizm ^regulacji naciggir\pasów~ umozliwia jednoczes¬ nie zakladanie pasków bez koniecznosci indywi¬ dualnego przepychania przez wszystkie rowki na tarczy. PL