Opublikowano dnia 20 marca 1957 r.O. |bibi~iotek«a| Urzedu Patentowego POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38596 Skarb Panstwa (Ministerstwo Przemyslu Miesnego i Mleczarskiego Zarzad Przemyslu Mleczarskiego)*) KI. 40 g, 2dfr)2 Centralny Kadz serowarska Patent trwa od dnia 13 pazdziernika 1954 r.Przerób skrzepu gestwy serowej, uzyskanego w serowarstwie, zwlaszcza przez zaprawienie mleka podpuszczka, wymaga szczególnego trak¬ towania w celu oddzielenia serwatki od tlusz¬ czu i bialka oraz uzyskania inasy serowej o od¬ powiedniej konsystencji, opdowiadajacej wyma¬ ganiom w stosunku do rodzaju sera, który za¬ mierza sie wyprodukowac. Takie traktowanie skrzepu uskutecznia sie w kadziach serowar- sMcli recznie lub mechanicznie, przy czym ka¬ dzie te byly wykonane w postaci kotlów wzgled¬ nie wanien z plaszczowym ogrzewaniem para.Do decia skrzepu stosuje sie tak zwana „har¬ fe" w postaci, ramy z naciagnietymi cienkimi drutami stalowymi, przy czym raz stosuje sie harfy z strunami pionowymi, a nastepnie z stru¬ nami rozlozonymi poziomo w celu spowodowania przeciecia skrzepu na odpowiednie czastki. Po odpowiednim traktowaniu skrzepu harfami, zawartosc kadzi poddaje sie coraz energiczniej¬ szemu mieszaniu w celu oddzielenia serwatki od *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wyna¬ lazku jest inz. Stefan Sujak. bialka i tluszczu, czyli tak zwanego dosuszenia ziarna serowego. Czynnosci te wykonuje sie przewaznie recznie* co wymaga duzego wysilku fizycznego szybko meczacego pracowników, a przy wiekszych kadziach stosuje sie czesciowo reczny i czesciowo mechaniczny przerób. Tylko bardzo nieliczne zaklady mleczarskie posiadaja kadzie serowarskie mechaniczne pochodzenia za¬ granicznego. Kadzie takie równiez z parowym plaszczem ogrzewczym sa albo okragle (kotly) i sa zaopatrzone w mieszadlo o pionowej osi z mimosrodowo umieszczonymi wzgledem osi mieszadlami obrotowymi, albo podluzne (wanny) i posiadaja wtenczas podobny system miesza¬ del, lecz osadzonych przesuwnie tak, ze przesu¬ wa sie je po osi podluznej kadzi podczas mie¬ szania rozcietego sprzepu.Reczna obróbka duzych mas skrzepu wymaga znacznego wysilku, przy czym obróbka mecha¬ niczna na" znanych urzadzeniach jak i wyzej wymieniona uciazliwa obróbka reczna wyka¬ zuja zwlaszcza te niedogodnosc, ie nie pozwala¬ ja na przeprowadzenie procesu ciecia skrzepu iskupiania kazeiny oraz wydzielania serwatki w.catejfma^iejw sposób^a;wlaseiwszy dla dal- s$ga %ozg$kn|go !^rzlff(^.f©dpowiednie ciecia istefze^u i"* oc^oiw^tóre ^HCTgiczne mieszanie w calej Jego.masie $od koniec tak zwanego pro¬ cesu dosuszania ziarna serowego* Jest miano¬ wicie bardzo wazne, gdyz niewlasciwe postepo¬ wanie doprowadzic moze do strat w bialku i tluszczu, które to skladniki przechodza w nad¬ miarze do serwatki. W koncowej fazie procesu technologicznego, podczas tak zwanego dosusza¬ nia ziarna terowego, konieczne jest szczególnie silne mieszanie, najlepiej od razu calej masy, w celu spowodowania wlasciwego skijrczenia sie ziarna serowego, zaleznie o& pólproduktu jaki zamierza sie otrzymac dla wlasciwego jego prze¬ robu na pozadany rodzaj sera czy tez na poza¬ dany rodzaj kazeiny dla celów spozywczych lub przemyslowych.Urzadzenie wedlug niniejszego wynalazku jest tak obmyslone i wykonane, ze pozwala na wla¬ sciwa mechaniczna obróbke skrzepu w calej jego masie we wszystkich fazach technologicz¬ nego procesu jego przeróbki, niezaleznie od objetosci kadzi serowarskich. Urzadzenie wed¬ lug wynalazku pozwala tak na mechaniczne rozcinanie skrzepu, jak i potem na mechanicz¬ ne mieszanie gf w najdogodniejszy dla pozada¬ nego produktu koncowego sposób.W urzadzeniu wedlug wynalazku dokonuje sie mechanicznego ciecia skrzepu za pomoca harf, oraz uskutecznia sie dowolne mieszanie w dal¬ szych fazach procesu calej naraz masy skrzepu zawartej w kadzi za pomoca odpowiednio wy¬ konanych mieszadel. Osiaga sie to przez odpo¬ wiednie osadzenie harf w wahadlowej ramie, zaopatrzonej w urzadzenia mieszajace, które moga byc wylaczane w dowolnej fazie procesu, a nastepnie automatycznie wlaczane i samoczyn¬ nie nastawiane tak, ze uzyskuje sie mieszanie rozcietego skrzepu w pozadanym dla danego procesu technologicznego stopniu.Kadz serowarska wedlug wynalazku mozna wykonac w postaci najlepiej wanny o pólkoli¬ stym dnie, zaopatrzonej w wahadlowe urza¬ dzenie mieszajace, osadzone wychylnie w pla¬ szczyznie przechodzacej przez os podluzna ka¬ dzi, przy czym urzadzenie wahadlowe jest wy- jposazone w potrzebne do rozciecia skrzepu har¬ fy, jak i mieszadla. i Urzadzenie mieszajace wedlug wynalazku po¬ siada odpowiednie prowadnice do wymiennego osadzenia harf, jak i nastawne mieszadla tak osadzone, ze moga byc dowolnie nastawiane recznie lub samoczynnie, na przyklad mecha¬ nicznie podczas pracy mieszadla.Kadz. serowarska wedlug niniejszego wyna¬ lazku przedstawiono przykladowo na zalaczonym rysunku, którego fig. 1 przedstawia kadz czes¬ ciowo w przekroju wzdluz pionowej plaszczyzny przechodzacej przez os podluzna calego urza- dzena, zas fig. 2 jest widokiem kadzi z boku.Kadz serowarska wedlug wynalazku posiada najlepiej ksztalt podluznej czworokatnej wanny o pólkolistym dnie i jest zaopatrzona w podwój¬ ne scany 4 i 6, tworzace plaszcz ogrzewajacy, w którym osadzony jest przewód 5 doprowadza¬ jacy pare Ogrzewajaca, uchodzaca równomiernie z tego przewodu rozciagajacego sie wewnatrz plaszcza na calej dlugosci wnetrza kadzi po¬ przez liczne otwory w nim wykonane. Skroplmy odplywaja wylotem 7. Wnetrze kadzi posiada przewód odprowadzajacy, zaopatrzony najlepiej w zawór 8 i ewentualnie pokrywe 9, uszczelnia¬ jaca wylot przewodu. Pokrywa 9 i zawór 8 sa zamkniete w czasie zawiazywania sie skrzepu i jego obróbki w kadzi. Wewnatrz kadzi jest u- mieszczone wahliwie mieszadlo w postaci ramy 3, siegajacej do pólkolistego dna kadzi, posia¬ dajacej dowolna ilosc prowadnic, w które sa wsuniete poszczególne harfy 2, wykonane jak normalne harfy do recznej obróbki z ramek, posiadajacych naciagniete równolegle stalowe cienkie druty. Zaleznie od dlugosci kadzi, w wahliwej ramie 3 kadzi umieszcza sie dowolna liczbe harf 2. Harfy te sa osadzone w ten spo¬ sób wysuwnie tak, ze po dokonaniu ciecia pod¬ luznego, pionowego przez osadzenie w wahliwej ramie 3 harf o drutach przebiegajacych równo¬ legle poziomo, dokonuje sie ciecia poprzeczne¬ go. Rama 3 unoszaca harfy z wlasciwym mie¬ szadlem w postaci lopatek 1 jest osadzona wy¬ chylnie swymi czopami 11 w lozyskach 18 umieszczonych w plaszczyznie pionowej, prze¬ chodzacej przez os podluzna kadzi przez srodek kól opisujacych pólkoliste dno kadzi. Na lis¬ twach pionowych ramy 3, sluzacych jako suw¬ nice dla harf 2, osadzone sa wychylnie lopatki 1, przy czym cala rama 3 jest wywazona za po¬ moca ciezarków 19, osadzonych najlepiej prze¬ suwnie i nastawnie na pionowych ramionach, osadzonych na czopach wychylnych ramy 3 w plaszczyznie tej ramy. Lopatki 1, w liczbie odpowiadajacej liczbie przedzielajacych li¬ stew do przesuwnego osadzenia harf 2 moga byc osadzone po jednej i drugiej stronie ramy 3, jak to uwidoczniono na fig. 2. Cala rama 3 wraz z harfami i mieszadlami 1 jest wprawiana w ruch wahadlowy wokolo czopów 11, li9, osa-dzonych w lozyskach 18, 18' za pomoca korby 10 osadzonej najlepiej w przedluzeniu ramienia unoszacego ciezarek 19\ Korba 10 wprawiana byc moze w ruch korbowodem 12 za. pomoca mimosrodu 13, napedzanego najlepiej poprzez przekladnie slimakowa 14 i kbla zebate 16 na przyklad silnikiem elektrycznym 15.Lopatki 1 mieszadla sa osadzone wychylnie i nastawnie polaczone wspólnym pretem nastaw- czym 17, który po odpowiednim przesunieciu powoduje równe katowe nastawienie wszystkich lopatek. Prety nastawne 17 mozna unieruchomic w pozadanym polozeniu przez zaopatrzenie ich z jednego konca w odpowiedni zaczep rozrza¬ dzany najlepiej raczka, zachodzacy w odpo¬ wiedni otwór nastawczy. Dla wlasciwego mie¬ szania ziarna serowego wskazane jest zaopatrzyc ramie 3 w samonastawne lopatki mieszajace 1.W tym celu stosowac mozna dowolne urzadze¬ nia powodujace odpowiednie pozadane przesta¬ wianie kierunku nachylenia lopatek 1 w za¬ leznosci od kierunku przesuwu ramy. Wedlug wynalazku najlepiej w tym celu zaopatrzyc kadz w odpowiednie krzywki prowadnicze nas¬ tawnie osadzone, powodujace wskutek opiera¬ nia sie o nie wystajacych drazków nastaw- czych 17, przestawianie lopatek w zaleznosci od kierunku przesuwu ramy. Krzywki powo¬ dowac moga zatem inne nastawienie lopatek przy przesuwie ramy w lewo, zas inne w pra¬ wo,* przy czym w czasie ciecia skrzepu, lopat¬ ki winny byc unieruchomione i nastawione prostopadle wzgledem ramy 3 a rozrzadcze urzadzenie krzywkowe wylaczone.Kadz wedlug- niniejszego wynalazku mozna wykonac w dowolnych rozmiarach w zaleznosci od masy mleka, która ma sie zamiar w niej przerabiac. W kadzi tej po wpuszczeniu mleka, zadania go ipodpuszczka i odpowiednim prze¬ mieszaniu za pomoca lopatek mieszadlowych 1, rame 3 i lopatki 1 w polozeniu prostopadlym wzgledem tej ramy wychyla sie poza kadz i po¬ zwala skrzepnac zawartosci kadzi. Po utworze¬ niu sie skrzepu w odpowiedniej temperaturze i odpowiednim czasie, w zaleznosci od pozada¬ nego rodzaju masy serowej lub kazeinowej, przecina sie go za pomoca harf 2, osadzonych w ramie 3 przy wykonaniu nia ruchu wahadlo¬ wego od jednej krawedzi kadzi do drugiej, po czym nastepuje ewentualnie samoczynne wyla¬ czenie sie napedu i obslugujacy wymienia harfy w poszczególnych obramowaniach ramy na harfy na przyklad poprzeczne, uruchamiajac po¬ nownie naped, który reguluje w zaleznosci od potrzeby, wlaczajac po pewnym czasie urzadze¬ nie lopatek mieszajacych w dzialanie i zwie¬ kszajac stopniowo szybkosc wahan ramy 3 az do zupelnego pozadanego przemieszania calej za¬ wartosci kadzi i dosuszenia do pozadanego stopnia utworzonego ziarna serowego.Kadz semwarska wedlug niniejszego wyna¬ lazku posiadac moze zatem jeszcze nieuwidocz- nione na rysunkach urzadzenia, jak wylacznik do jednorazowego' przesuniecia ramy 3 przy rozpoczeciu obróbki skrzepu oraz byc wykonana w szczególach nieco inaczej anizeli uwidocznio¬ no na rysunkach, bez wykraczania poza ramy wynalazku. PL