Opublikowano dnia 20 stycznia 1956 r. 60VH0/40 POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38073 Zarzad Przemyslu Szklarskiego Poznanska Huta Szkla Przedsiebiorstiuo Panstujouje* Poznan, Polska KI. 32 a, 17 32a 49/^0 Sposób wytwarzania kulek z masy szklanej oraz urzadzenie do wykonywania tego sposobu Patent trwa od dnia 16 wrzesnia 1954 r.Produkcja kulek z masy szklanej odbywala sie dotad zasadniczo recznie i wymagala sto¬ sunkowo duzego nakladu pracy. Szklo pobiera¬ no na precie zelaznym i formowano w odpo¬ wiedniej foremce, przytrzymywanej w szcze¬ kach urzadzenia, wykonanego podobnie jak urzadzenia do obrabiania nózek szklanych przy kieliszkach. Z kolei wyrzucano uformowana kulke do siatki i te odnoszono do studzenia w plomieniu celem usuniecia naprezen. Praca ta wymagala przewaznie co najmniej czterech ludzi, przy czym wykonywac mozna bylo jedy¬ nie kulki o rozmiarach srednicy od 16 do 36 mm, mniejsze zas kulki wymagaly zmudnej obróbki, znacznie podrazajacej wartosc wyrobu.Sposobem wedlgu wynalazku wykonuje sie kulki mechanicznie, przy czym przy jednym ru¬ chu tlocznika urzadzenia wytwarza sie od razu wieksza liczbe kulek o pozadanych rozmiarach, obojetnie, czy chce sie wytworzyc kulki o wiek- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórcami wynalazku sa Edward Mroczkowski, Waclaw Zielinski i Marian Hubert. szych, takich samych lub mniejszych sredni¬ cach, anizeli bylo to mozliwe dotychczas.Sposobem wedlug wynalazku do pierscienia, posiadajacego na obwodzie rozmieszczone wgle¬ bienia na kulki, osadzonego w odpowiedniej podstawie, wlewa sie pewna ilosc szkla stopio¬ nego, która wtlacza sie tlocznikiem tak, by sto¬ pione szklo wnikalo do wydrazen dwuczescio¬ wej skladanej formy. Po uformowaniu kulek i skrzepnieciu masy wyciaga sie pierscien z pod¬ stawy i wypycha zen krazek szklany z osadzo¬ nymi na obwodzie kulkami, które przez odtlu- kiwanie oddziela sie od krazka.Do wykonywania sposobu wedlgu wynalazku stosuje sie ruzadzenie, uwidocznione przykladom wo na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w przekroju wzdluz osi pionowej zespól przy¬ rzadu; fig. 2 jest widokiem z góry podstawy urzadzenia wedlug fig. 1.Do wykonania kulek o dowolnej srednicy spo¬ sobem wedlug wynalazku stosuje sie forme, zlo¬ zona z trzech czesci, ze znanej podstawy 1, pier¬ scienia 2 do ksztaltowania kulek i tlocznika 3.Podstawa I, zaopatrzona w dowolne uchwyty dla Osadzenia w odpowiednim obramowaniu, np w wystajacych ramionach 4, 4', otwory 5, 5', dla osadzenia, np. drazków ramy nosnej, po¬ siada miska 6 z pólkulistymi wyzlobieniami 6, rozmieszczonymi w dowolnej liczbie wokolo wewnetrznego obwodu miski 6 w podstawie 1.Do podstawy 1 wstawia sie pierscien 2, przyle¬ gajacy scisle do miski 6 i posiadajacy pólkuli- ste wydrazenia 7', rozmieszczone w pierscieniu na jego obwodzie tak, ze po umieszczeniu pier¬ scienia 2 w misce 6, wydrazenia 7' umiejsca¬ wiaja sie dokladnie nad wydrazeniami 7. Pier¬ scien 2 posiada otwór srodkowy 10,*w który za¬ chodzi tlocznik 3. W pierscieniu 2, wzglednie w misce 6 miedzy srodkowym otworem 10 lub wglebieniem miski 6 a pólkulistymi wydraze¬ niami 7 i 7' sa tuworzone kanaly 11, sluzace do przepuszczania szkla przy wtlaczaniu go czo¬ pem 3, wciskanym do otworu 10 pierscienia.W celu wytworzenia kuleik wprowadza sie na forme 1 do misy 6 pierscien 2 tak, by prowa¬ dzenie 8 zachodzilo w wydrazenie 9. Pierscien ,?, przylegajac scisle do formy 2, tworzy na obwo¬ dzie miski, przez zlaczenie wydrazen 7 z wydra¬ zeniami 7', kuliste puste przestrzenie, w które wciska szklo przez otwór 10 równoczesnie do wszystkich wydrazen kulistych 7, 7' przez ka¬ naliki 11 przy ruchu tlocznika 3. po skrzepnie¬ ciu masy unosi sie nieco pierscien 2 w stosun¬ ku do tlocznika 3, przez co powoduje sie od¬ dzielenie krazka szklanego z osadzonymi na ob¬ wodzie (kulkami ,zostajacego w podstawie 1, po czym podstawe 1 wprowadza sie ewentualnie do urzadzenia studzacego i po zakonczeniu studze¬ nia oddziela sie poszczególne kulki od krazka przez ich odlamanie od cieniutkiej szyjki 11. Po¬ zostaly krazek szklany powraca do wanny prze- topowej.Sposobem wedlug wynalazku wytlaczac moz¬ na kulki o nadzwyczaj malych srednicach, co bylo trdune do wykonania przy stosowaniu do¬ tychczas znanych sposobów.Urzadzenie do wykonania sposobu wedlug wynalazku moze byc oczywiscie, bez wykracza¬ nia poza ramy wynalazku, zaprojektowane w szczególach inaczej, anizeli to uwidoczniono przykladowo na rysunku. PL