Opublikowano dnia 10 listopada 1956 r 4 fcU-*«M POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38046 40--«n, 6/02 Inz. Andrzej Suski Warszawa, Polska ^A A za\qa Urzadzenie samoczynne do gotowania jajek Patent trwa od dnia 15 wrzesnia 1954 r.Przedmiot wynalazku stanowi urzadzenie sa¬ moczynne do gotowania jajek, dzialajace na za¬ sadzie plywakowej.Znane urzadzenia samoczynne, przeznaczone do tego celu, sa uruchamiane badz para, powsta¬ jaca w odnosnym naczyniu kuchennym w czasie gotowania, badz tez za pomoca mechanizmu ze¬ garowego lub klepsydrowego. Wada ich jest sto¬ sunkowo skomplikowana budowa, nie harmoni¬ zujaca z istotnym przeznaczeniem tych urzadzen, nie wymagajacych bynajmniej znacznej doklad¬ nosci dzialania.Sposród urzadzen typu plywakowego, odzna¬ czajacych sie na ogól duza prostota budowy, zasluguje na uwage rozwiazanie, polegajace na zaistosowaniu swobodnego plywaka, unierucha- mianego w polozeniu roboczym za pomoca me¬ chanizmu zapadkowego, wyzwalanego po uply¬ wie okreslonego czasu urzadzeniem dzwignio¬ wym, sterowanym ciezarkiem o ciezarze, które¬ go wielkosc zmniejsza sie równomiernie z bie¬ giem czasu. Tym nie mniej i to urzadzenie za^ wiera stosunkowo duza liczbe czesci skladowych,, a ponadto jest dosc zawodne w dzialaniu.Wymienionych wad nie wykazuje przedmiot wynalazku, dotyczacy urzadzenia, zawierajacego tylko jeden element skladowy, stanowiacy od¬ powiednio uksztaltowany i zwymiarowany ply¬ wak, wykonany z odpowiedniej blachy spar¬ zystej.Na rysunku przedstawiono tytulem przykladu urzadzenie do gotowania jajek wedlug wynalaz¬ ku w polozeniu roboczym.W metalowe naczynie kuchenne o ksztalcie cylindrycznym n,p garnek 1, wstawiony jest plywak blaszany 2, zaopatrzony w waski kanalik osiowy 5 i nózki 6. Na plywaku 2 spoczywaja jaj¬ ka 3, przeznaczone do gotowania. Calosc zalana jest woda 4, wypelniajaca przestrzen pod plywa¬ kiem, kanalik 5 oraz przestrzen nad plywakiem, przy czym te ostatnia na odpowiednia wysokosc.Plywak 2 posiada srednice zewnetrzna, dopa¬ sowana scisle do srednicy wewnetrznej garnka 2, do którego wchodzi on z pewnym tarciem. Ma-terialy, z jakich wykonane sa plywak i garnek, rózni*| sie Ó^powliei&iSó 0otf WZ&A&mt vmn&* sci wspólczynnika rozszerzalnosci cieplnej, przy Czym material garnka wykazuje wiekszy wspól¬ czynnik. Ponadto górna wypukla powierzchnftfc plywaka posiada ksztalt stozka o nieznacznym nachyleniu tworzacej, dzieki czemu uzyskuje *de pewna spadzisitosc tej powierzchni, gtffeecifwcbtift* lajaca zatykaniu górnego wylotu* kanaldkU & przez jajka 3, staczajace sie samoczynnie w kfo* runku odsrodkowym. Podobnie zatykaniu dolne¬ go wylotu kanalika 5 przeciwdzialaja nózki roz- pórkowe 6, utrzymujace stala odleglosc dolnej plaskiej powierzcttnl pfyWsk& 2 od Ais* gfeftifcft i Warstwa wody, wystepujaca w utworzonej w ten sposób miedzyprzestrzena! zai00bleig»t przepa¬ laniu sie dna garnka, a pofladto ustrwa z niej powietrze, które stanowiloby przeszkode w nor¬ malnym funkcjonowaniu urzadzenia.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalaizfctl jeist opisane ponizej. Do garnka 1 wlewa sie czesc niezbednej zSwatftdsci wody, po czym wsuwa sie don plywak 2 az do oparcia nózek 6 o jego dno.Wlana pierwotnie woda winna wypelnic calko¬ wicie kanalik 5, przy czym nadmiar jej moze wylac sie na zewnatrz, na górna powieractlfliC plywaka 2, który zalewa sie nastepnie pozostala iloscia niezbednej wody. Po wlozeniu jajek, prze¬ znaczonych do gotowania, garnek wraz z jego zawartoscia podgrzewa sie. Po Osiagnieciu przez caly zespól odpowiedniej temperatury krytycznej (najkorzystniej 100°C) sila wyporu plywaka win¬ na przewyzszyc malejaca wraz ze wzrostem tem¬ peratury sile tarcia jego powierzchni bocznej o scianke garrika oraz ciezar jajek, ran sfetttcife CBfe~ go zostaje za^toczatkowany riifch plywUfe* ku górze. Ruch ten trwa dopóty, dopóki caltt ilosc wody, znajdujaca sie nad plywakiem, ifi& prze¬ plynie kanalikiem 5, a ewentualnie równiez Wo¬ kól obrzezy zewnetrznych, pod plywak, kttoy wynurzy sie wówczas calkowicie i przerwie pro* ces gotowania jajek. Czas tego ruchu winien wy¬ starczyc do pozadanego ich ugo*owairiiiai.Jak z powyzszego wynika, czas gotowania za¬ lezy przy stalej liczbie jajek przede Wszystkim od trzech parametrów, przez dobór których mo¬ zna go odpowiednio ustalac. Parametrami tymi sa: srednica kanalika 5, glebokosc zamurzenda w wodzie plywaka 2 i wielkosc jego sily wyporu.Temperature krytyczna startu plywaka okresla natomiast wielkosc tolerancji plierwotnej rózni¬ cy srednic tracych sie powierzchni plywaka i gumka, wielkosc róznicy wartosci wspólczynni¬ ków* r42fczerzalnosci cieplnej odnosnych materia¬ lów oraff wielkosc sily wjrporu plywaka, zmniej- jmm o ciezar jajek. PL