Wynalazek polega na urzadzeniu do jedno¬ czesnego hartowania obu boków zeba przy pomocy specjalnego palnika. Palnik przesuwa sie jednostajnym ruchem posuwowym wzdluz zeba na calej jego dlugosci. W niewielkiej odleglosci od koncówki palnika i równoczesnie z nim przesuwa sie natryskiwacz wodny chlo¬ dzacy nagrzana powierzchnie.Calosc instalacji sklada sie z nastepujacych czesci: 1) maszyny zapewniajacej ciagly po¬ suw palnika wzdluz boków hartowanych ze¬ bów z predkoscia w granicach 30 do 300 mm/ min. 2) zbiornika z woda wraz z lozyskami, w których umieszcza sie hartowane kolo ze¬ bate na wale, 3) palników z wymiennymi kon¬ cówkami o ksztaltach, dostosowanych do wielkosci modulu zeba, 4) ramp zbiorczych, do- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórcami wy¬ nalazku sa inz. mgr Kazimierz Pogórecki i inz. mgr Mieczyslaw Bialecki. starczajacych tlen i acetylen i 5) urzadzen po¬ miarowych i zebezpieczajacych.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na rysunkach, na których fig. 1 i 2 przedsta¬ wiaja widok maszyny w dwóch rzutach, fig.3 — schemat urzadzen, dostarczajacych tlen i acetylen; fig. 4 i 5 — widok palnika do har¬ towania zeba w dwóch rzutach. Urzadzenie to jest rodzajem malej suwnicy posiadajacej re¬ czny przesuw ramy 2, wzdluz prowadnic 1, oraz mechaniczny przesuw wózka 3, za pomo¬ ca sruby pociagowej 6. Naped mechaniczny wózka odbywa sie za pomoca komutatorowego silnika elektrycznego 4, o mocy 0,35 KW i n = 2800 obrotów poprzez przekladnie zebata 5, zaopatrzona w kola zebate o module m = 1 mm i nastepujacych ilosciach zebów Zi = 20, Z2 = 100, Z3 = 20, iZ4 = a00, Z5 = 20, Z6 = 58.Sruba pociagowa posiada srednice d — 20 mm i skok S = 5 mm tak, ze przekladnia wyno-si ok. 1/14 i otrzymuje sie posuw maksymal¬ ny wózlaa^pk. 210 mm/min. Przfc zmiane po- loffinfi Izcfetek na! wiif4jki|* silnika za porno- & Srtce1dadttf stozkowych 12 o pfzelozeniu 1:1 otrzymuje sie posuw ciagly w granicach 30 — 300 mm/min, co wskazuje licznik obrotów, umieszczony nad przekladnia 5. Na wózku przesuwnym znaj¬ duje sie suport krzyzowy 7, umozliwiajacy ustawienie palnika w dowolnym polozeniu.Uchwyt palnika 9 posiada mozliwosci doklad¬ nego ustawienia palnika wzgledem boku ze¬ ba za pomoca malego napedu slimakowego.Do wlaczenia mechanicznego, posuwu wózka slujy c:z;s"_ 16, zamykajace lub otwieraja¬ ce nakretke dwudzielna, obejmujaca srube pociagowa. Z chwila zamkniecia sprzegla roz¬ poczyna sie przesuw palnika wzdluz zeba.Czas palenia sie palnika jest ograniczony zde¬ rzakiem 14, na który dziala wystep wózka, a to z kolei powoduje zamkniecie sie zaworu podwójnego 10, (fig. 2) za pomoca dzwigni 15.Dlugosc hartowania ograniczona jest zderza¬ kiem 13, przy czym- zostaje wlaczone sprzeglo 16 i wózek samoczynnie wraca w polozenie poczatkowe (przy pomocy zderzaka 13 a). W tym momencie nalezy podniesc recznie dzwig¬ nie 15, powodujac otworzetiie sie zaworu pod¬ wójnego 10, a wiec i doplywu gazów oraz ich automatyczne zapalenie sie od palacego sie bez przerwy plomyczka ecetylenu, doprowadzo¬ nego oiga?ezieniem z przewodu acetylenowego.Wal 6 z zaklinowanym na nim kolem zeba¬ tym, moze sie obracac w lozyskach, tylko wtedy, o ile odpowiednia zapadka zawiasowa jest odchylona. Podczas hartowania zapadka unieruchamia kolo zebate, przy czym zab znajduje sie w pozycji pionowej. Kolo zebate jest zanurzone w wodzie tak, ze wystaje z niej tylko zahartowany zab oraz kilka sasiednich.Tuz za posuwajacym sie palnikiem znajduje sie natryskiwacz wodny o ksztalcie, zblizo¬ nym do ksztaltu koncówki palnika, który zla¬ czony razem z palnikiem, przesuwa sie wzdluz hartowanego zeba. Woda do natryskiwaqza dochodzi pod cisnieniem. Zastosowana me¬ chanizacja pozwala na obslugiwanie urzadze¬ nia przez jednego hartownika, do czynnosci którego nalezy: a) kazdorazowe wlaczanie sprzegla wózka przy rozpoczeciu hartowania nowego zeba, b) podniesienie dzwigni, otwie¬ rajacej doplyw gazu do palnika, c) po zakon¬ czeniu hartowania zeba hartownik obraca kolo o jedna podzialke, co ustala sie samoczynnie za pomoca zapadki.Fig. 3 przedstawia schemat urzadzen dostar¬ czajacych tlen i acetylen."Acetylen pobierany jest z pieciu butli 17, i za pomoca zbieraczy 18, wykonanych z grubosciennych rurek sta¬ lowych 8 mm, doprowadzany jest do rampy zbiorczej 19, poprzez zaworki odcinajace 20.Manometr 21 do 40 atn, sluzy do mierzenia cisnienia acetylenu w rampie, a zawór od¬ cinajacy 22 — do odciecia rampy. Nastepnie za pomoca stalowej rurki bez szwu acetylen jest transportowany przez bezpiecznik granitowy 23 od powrotu plomienia do reduktora 24.Po stronie niskiego cisnienia acetylen przecho¬ dzi w rurce stalowej ze szwem przez rota- metr 25 do zaworu 26, odcinajacego jedno¬ czesnie oba gazy do palnika 27. Manometr 28 do 3 atn, o duzej srednicy tarczy (150 nim) sluzy do dokladnego odczytania cisnienia ro¬ boczego acetylenu. Tlen dostarczony jest ana¬ logicznie z butli 29 przez zbieracze 30 z mie¬ dzianej rurki bez szwu do ramp zbiorczych 31, wykonanych z kutego brazu przez zawor¬ ki 32, odcinajace butle.Manometr 33 do 250 atn, sluzy do wska¬ zan cisnienia tlenu w rampie, a zawór odci¬ najacy 34 do odcinania rampy. Nastepnie za pomoca polaczen rurowych z brazu tlen idzie do reduktora 35, przy czym zewnatrz jest ogrzewany grzejnikiem elektrycznym 36, dla unikniecia zjawiska zamarzania reduktora.Po stronie bliskiego cisnienia tlen przecho¬ dzi rurka stalowa bez szwu przez rotametr 37 i zawór podwójny 26, do palnika 27. Ma¬ nometr 38 do 10 atn o duzej srednicy tarczy (150 mm) wskazuje cisnienie robocze tlenu.Palnik jest zaopatrzony w koncówki (fig.4 i 5) o ksztalcie dostosowanym do ewolwento- wego zarysu boku zeba, przy czym dzieki odpowiedniej konstrukcji o wymiennych dy¬ szach, jedna i ta sama koncówka moze byc uzyta do kilku sasiednich modulów zebów.Caly zakres najczesciej spotykanych w prze¬ mysle ciezkim modulów kól zebatych (m = 8 — 42 mm) moze byc zahartowany przy po¬ mocy trzech róznych koncówek.Fig. 4 i 5 przedstawiaja przyklad rozwia¬ zania konstrukcyjnego palnika do posuwowe¬ go hartowania zebów o duzych modulach w rzucie pionowym i poziomym. Rurka 39 dolaczona jest do komory mieszankowej do^ wolnego palnika smoczkowego lub równocis- nieniowego odpowiedniej wydajnosci. Nastep¬ nie, z tej rurki 39 strumien zostaje rozdzie¬ lony na dwie czesci i przechodzac przez rur-ke 40 oraz przeguby 41 dostaje sie do kon¬ cówek 42 i dyszek 43.Dzieki przegubom 41 mozna ustawic latwo koncówke pod takim katem i w takiej od¬ leglosci do powierzchni bocznej, aby uzyskac optymalny ksztalt warstwy zahartowanej i twardosc powierzchniowa zeba. Do koncówek dolutowany jest sztiaciec na rurke gumowa o srednicy wewnetrznej 1 mm, polaczony z manometrem rteciowym 44 (rurka w ksztalcie litery "U"), sluzacym do pomiaru cisnienia mieszanki palnej w koncówce przy cechowa¬ niu palnika i doboru optymalnych parame¬ trów hartowania przy produkcji seryjnej. PL